{"id":12130,"date":"2019-10-01T15:07:26","date_gmt":"2019-10-01T12:07:26","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=12130"},"modified":"2019-10-11T14:17:09","modified_gmt":"2019-10-11T11:17:09","slug":"sucun-tarihsel-evrimi-suc-ve-suclu-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2019\/10\/01\/sucun-tarihsel-evrimi-suc-ve-suclu-uzerine\/","title":{"rendered":"Su\u00e7un Tarihsel Evrimi : Su\u00e7 ve Su\u00e7lu \u00dczerine"},"content":{"rendered":"

Merve TOKAZ<\/strong><\/p>\n

Foto\u011fraf: Hamza AKTAY<\/strong><\/p>\n

Cinayetler, h\u0131rs\u0131zl\u0131klar, tecav\u00fczler, yolsuzluklar, sava\u015flar\u2026 Su\u00e7, insanl\u0131k tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan geni\u015f bir kavram\u0131 ifade ediyor. H\u0131zla k\u00fcreselle\u015fen d\u00fcnya ile birlikte su\u00e7 olgusunun tan\u0131m\u0131, niteli\u011fi ve niceli\u011fi yeniden \u015fekilleniyor. Su\u00e7 kavram\u0131n\u0131n tarihsel s\u00fcre\u00e7te ge\u00e7irdi\u011fi de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme dair bilinmeyenleri \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130ktisat Fak\u00fcltesi Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc Siyaset Bilimi Ana Bilim Dal\u0131 \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Murat Metinsoy ile konu\u015ftuk.<\/p>\n

\u201cSu\u00e7 Olgusunu Do\u011fru Tan\u0131mlayabilmek \u00d6nemli\u201d<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki artan su\u00e7 vakalar\u0131n\u0131 do\u011fru de\u011ferlendirebilmenin yolunun \u00a0\u201csu\u00e7\u201d olgusunun do\u011fru tan\u0131mlanabilmesinden ge\u00e7ti\u011fine dikkat \u00e7eken Do\u00e7. Dr. Metinsoy, \u201cSu\u00e7 kavram\u0131 g\u00f6reli bir niteli\u011fe sahip. Buna g\u00f6re, su\u00e7 i\u00e7eri\u011fi tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde yeniden tan\u0131mlanabilen, de\u011fi\u015febilen bir kavram. Yine size g\u00f6re su\u00e7 olan bir eylem ba\u015fkas\u0131na g\u00f6re su\u00e7 olarak de\u011fil, m\u00fccadele veya hak arama olarak g\u00f6r\u00fclebiliyor. Bu noktada ‘Yasall\u0131k ve Me\u015fruluk’ ayr\u0131m\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekiyor ve su\u00e7 olgusunun tarihini incelemek gerekiyor\u201d ifadelerini kulland\u0131. Sanayi kapitalizmi ile birlikte merkezi b\u00fcrokratik devletlerin kurulmas\u0131n\u0131n, su\u00e7 kavram\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Do\u00e7. Dr. Metinsoy, \u201c \u00d6zellikle 18.yy ve 19.yy\u2019dan itibaren su\u00e7 oranlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck patlamalar ya\u015fan\u0131yor. Daha \u00f6nce normal kabul edilen ve su\u00e7 kabul edilmeyen, aksine hak olarak veya me\u015fru kabul edilen fiiller su\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flan\u0131yor; ya da yeni kurallar ile birlikte yeni su\u00e7 kategorileri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor\u201d diyerek su\u00e7 ve su\u00e7lu kavramlar\u0131n\u0131n tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde yeniden in\u015fa edildi\u011fini belirtti.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Su\u00e7 Olgusunun Tarihselli\u011fi: Ayd\u0131nlanma \u00c7a\u011f\u0131 \u00d6zg\u00fcrle\u015fme Mi Esaret Mi?<\/strong><\/p>\n

Do\u00e7. Dr. Metinsoy\u2019un a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, \u00e7ok eskilerde, avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 toplumda \u00f6zel m\u00fclkiyet yokken, m\u00fclkiyete y\u00f6nelik bir su\u00e7 da yoktu. M\u00fclkiyetin ve s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla ise daha \u00f6nce normal kabul edilen davran\u0131\u015flar su\u00e7 addedildi. Tar\u0131msal yap\u0131lardan ticaret kapitalizmine ve sonras\u0131nda sanayiye ge\u00e7ilmesi, kentle\u015fmenin h\u0131zlanmas\u0131yla ve modern b\u00fcrokratik devletin geli\u015fimiyle daha \u00f6nce hak veya normal olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen pek \u00e7ok davran\u0131\u015f anormal ve su\u00e7 kategorisine girmeye ba\u015flad\u0131. “Frans\u0131z filozof Michel Foucault\u2019nun Hapishanenin Do\u011fu\u015fu<\/em>\u2019nda g\u00f6sterdi\u011fi gibi, su\u00e7lar da cezalar da icat edilebiliyor; bir t\u00fcr normalle\u015ftirme arac\u0131 olabiliyor; modernle\u015fme s\u00fcreciyle t\u00fcm hayat\u0131 denetleyen ve g\u00f6zetleyen bir iktidar olgusunun do\u011fu\u015fu ile su\u00e7lar, su\u00e7lular ve ola\u011fan \u015f\u00fcpheliler kendili\u011finden art\u0131yor\u201d diyen Dr. Metinsoy, bunun yan\u0131nda sanayi devrimin yaratt\u0131\u011f\u0131 alt \u00fcst olu\u015flar\u0131n da ku\u015fkusuz su\u00e7lar\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131; T\u00f6nnies\u2019in dayan\u0131\u015fmac\u0131 ili\u015fkilere dayal\u0131 k\u0131rsal cemaatsel yap\u0131lardan kentlerin bireyci, materyalist, rekabet\u00e7i, formel ili\u015fkilerine dayal\u0131 cemiyetlere ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde insanlar\u0131n uyum s\u00fcrecinin zorla\u015fmas\u0131 sonucu da su\u00e7larda bir art\u0131\u015f oldu\u011fu unutulmamas\u0131 gerekti\u011fini de vurguluyor. \u00d6zetle, su\u00e7 hem iktidar in\u015fas\u0131 ve siyasi rekabet ba\u011flam\u0131nda hem de toplumsal de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerle yeniden tan\u0131mlan\u0131rken, b\u00fcy\u00fck sosyoekonomik alt\u00fcst olu\u015flar ise insanlar\u0131 evrensel anlamda su\u00e7 kabul edilen cinayet, gasp, tecav\u00fcz gibi davran\u0131\u015flara s\u00fcr\u00fckleyebiliyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Su\u00e7 Olgusunu Anlamak \u0130\u00e7in Su\u00e7ludan \u00d6nce Yasa Yap\u0131c\u0131lara Bakmak Gerekiyor<\/strong><\/p>\n

Son olarak artan su\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi konusunda \u00f6nemli birtak\u0131m noktalara de\u011finen Do\u00e7. Dr. Metinsoy, \u201cSu\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlere bakarken sadece su\u00e7 kategorisine giren fiillere bakmamak gerekiyor. Yasa yap\u0131c\u0131lar\u0131n ya da iktidar\u0131n o eylemleri su\u00e7 olarak alg\u0131layan otorite sahiplerinin, su\u00e7u yeniden tan\u0131mlama bi\u00e7imlerini de ele almak gerekiyor. \u00d6rne\u011fin Sanayi Devrimi \u00f6ncesinde sorun olarak g\u00f6r\u00fclmeyen, s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmayan e\u015fcinsellik, \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrme gibi sorunlar bu s\u00fcrecin sonunda b\u00fcy\u00fck problem olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanayi kapitalizmi i\u00e7in ve modern devletler i\u00e7in emek g\u00fcc\u00fc ve askeri g\u00fc\u00e7 anlam\u0131nda n\u00fcfusun yeniden \u00fcretimi heteroseks\u00fcelli\u011fi ve pronatalist politikalarla n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131 gerektiriyor\u201d dedi.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Su\u00e7 ve Su\u00e7lu Kavramlar\u0131 De\u011fi\u015fen Bir \u0130\u00e7eri\u011fe Sahip<\/strong><\/p>\n

Do\u00e7. Dr. Metinsoy\u2019un, su\u00e7 ve su\u00e7lu gibi kavramlar\u0131n s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen bir i\u00e7eri\u011fe sahip oldu\u011funa dair vurgusu ise \u015f\u00f6yle; “T\u00fcrkiye\u2019de artan ve de\u011fi\u015fen su\u00e7 ve su\u00e7luluk kavramlar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in bir hayli \u00f6nemli bir \u00e7er\u00e7eve sunuyor. \u00d6te yandan, T\u00fcrkiye\u2019nin 1980\u2019lerden sonra ge\u00e7irdi\u011fi k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kontrols\u00fczce da\u011f\u0131lmas\u0131na neden olan ekonomik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn, neoliberal politikalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 rekabet, i\u015fsizlik ve t\u00fcketim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, halk kesimlerini vuran iktisadi krizlerin ve politikalar\u0131n \u00f6zellikle son y\u0131llarda siyasete hakim olan \u00f6tekile\u015ftirici \u015fiddet dilinin de daha \u00f6nce olmayan farkl\u0131 su\u00e7 kategorileri yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de su\u00e7luluk oranlar\u0131n\u0131n artmas\u0131nda \u00f6nemli bir fakt\u00f6r oldu\u011funun unutulmamas\u0131 gerekiyor.”<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cinayetler, h\u0131rs\u0131zl\u0131klar, tecav\u00fczler, yolsuzluklar, sava\u015flar\u2026 Su\u00e7, insanl\u0131k tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan geni\u015f bir kavram\u0131 ifade ediyor. H\u0131zla k\u00fcreselle\u015fen d\u00fcnya ile birlikte su\u00e7 olgusunun tan\u0131m\u0131, niteli\u011fi ve niceli\u011fi yeniden \u015fekilleniyor. Su\u00e7 kavram\u0131n\u0131n tarihsel s\u00fcre\u00e7te ge\u00e7irdi\u011fi de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme dair bilinmeyenleri \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130ktisat Fak\u00fcltesi Siyaset Bilimi ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc Siyaset Bilimi Ana Bilim Dal\u0131 \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Murat Metinsoy ile konu\u015ftuk.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":12162,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[1114],"class_list":["post-12130","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-universite","tag-doc-dr-murat-metinsoy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12130","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12130"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12130\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12162"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}