{"id":12909,"date":"2019-11-01T14:34:45","date_gmt":"2019-11-01T11:34:45","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=12909"},"modified":"2019-11-07T13:27:29","modified_gmt":"2019-11-07T10:27:29","slug":"sonsuza-dek-kalan-izler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2019\/11\/01\/sonsuza-dek-kalan-izler\/","title":{"rendered":"Sonsuza Dek Kalan \u0130zler"},"content":{"rendered":"<p><strong>U\u011fur YAMA\u00c7<\/strong><br \/>\n<strong>Foto\u011fraf: Hamza AKTAY<\/strong><\/p>\n<p>Yeni d\u00fcnyan\u0131n ileti\u015fim ve haberle\u015fme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan Whatsapp, Facebook, \u0130nstagram, Twitter ve YouTube kullan\u0131c\u0131lara doldurulmalar\u0131 i\u00e7in i\u00e7i bo\u015f platformlar olarak sunuluyor. Bu uygulama platformlar\u0131nda b\u0131rak\u0131lan izlerin ise \u015firketlerin de\u011ferlerini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Televizyon ve Sinema B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Nil\u00fcfer Timisi Nal\u00e7ao\u011flu ile konu\u015ftuk.<\/p>\n<p><strong>Nedir<\/strong><strong>\u00a0Bu End\u00fcstri 4.0?<\/strong><\/p>\n<p>End\u00fcstri 1\u2019den End\u00fcstri 4.0\u2019a do\u011fru bir ters s\u00fcrecin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fcretim zincirinin dijitalle\u015fmesiyle ili\u015fkili oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Timisi Nal\u00e7ao\u011flu, \u201cEnformasyon toplumunun bir sonucu olan End\u00fcstri 4.0 dedi\u011fimizde 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n otonom devrimi yani nesnelerin internetini i\u00e7erisine alan bir devrimden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d \u015feklinde konu\u015ftu. Siber fiziksel hizmetler diye adland\u0131r\u0131lan kapsay\u0131c\u0131 bir alan\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6zellikle k\u00fcreselle\u015fmeyle birlikte zaman ve mekan\u0131n e\u015f g\u00fcd\u00fcm\u00fcn\u00fcn bozuldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u015eirketler Kullan\u0131c\u0131 Verilerinden Zengin Oluyor<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Dr. Timisi Nal\u00e7ao\u011flu, End\u00fcstri 4.0\u2019n\u0131n \u00f6zellikle insan\u0131n\u0131n hareket kabiliyetini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak ayn\u0131 zamanda da \u00fcretimin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ekonomik iktidar\u0131n politik iktidardan daha \u00f6nemli hale geldi\u011fini vurgulayarak &#8220;T\u00fcketiciye ait b\u00fct\u00fcn bilgiler, t\u00fcketicinin b\u00fct\u00fcn al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, de\u011fi\u015fen ve potansiyel al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 gelecekte neyi t\u00fcketicekleri \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fc m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r\u201d ifadelerinde bulundu. Daha \u00f6nce Dijital Emek haberinde Ar\u015f. G\u00f6r. Ye\u015fim Akmeraner\u2019in bahsetti\u011fi e\u011flenirken \u00fcretti\u011fimiz ger\u00e7e\u011fine paralel olarak Prof. Dr. Timisi Nal\u00e7ao\u011flu \u00e7al\u0131\u015fma ve e\u011flence zaman\u0131n\u0131n i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fini ve \u00fcretilen de\u011ferin bireylere de\u011fil \u015firketlere gitti\u011fini \u015fu s\u00f6zlerle ifade etti: \u201c\u00dcretimin kendisinin ham maddesi enformasyon, bilgi ve bunun sonucunda ortaya \u00e7\u0131kacak olan da enformasyon yani de\u011fer \u00fcretimidir. \u00dcretti\u011fimiz \u015fey de enformasyon. Mal, hizmet \u00fcretiyoruz ama \u00fcretti\u011fimiz bu mal, hizmet somut olmayabiliyor art\u0131k. Bu da kullan\u0131c\u0131 de\u011feri olmakla birlikte bu bilgilerin \u00e7okuluslu \u015firketler taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusudur.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_12984\" aria-describedby=\"caption-attachment-12984\" style=\"width: 245px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-12984 size-medium\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/DSC_6969-245x300.jpg\" alt=\"\" width=\"245\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/DSC_6969-245x300.jpg 245w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/DSC_6969-768x939.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/DSC_6969-837x1024.jpg 837w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/DSC_6969.jpg 1935w\" sizes=\"(max-width: 245px) 100vw, 245px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-12984\" class=\"wp-caption-text\">Prof. Dr. Nil\u00fcfer T\u0130M\u0130S\u0130 NAL\u00c7AO\u011eLU<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Madalyonun \u0130ki Y\u00fcz\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n R\u00f6nesans\u2019tan itibaren d\u00fcnyadaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131ran\u0131n \u00fcretim tarz\u0131ndaki ve ekonomideki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu\u011funu ve olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. Timisi Nal\u00e7ao\u011flu, \u201cEnd\u00fcstri 4.0\u2019\u0131n insanl\u0131k i\u00e7in hem avantajlar\u0131n\u0131 hem de dezavantajlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu madalyonun iki y\u00fcz\u00fc gibi b\u00fct\u00fcn \u00fcretim teknolojilerindeki de\u011fi\u015fmelere tarihsel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hayat\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren insan\u0131n kapasitesini y\u00fckselten ve verimlili\u011fi art\u0131ran bir nitelik arz etmekle birlikte ayn\u0131 zamanda dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r\u201d diyerek konu\u015fmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nGelece\u011fin t\u00fcketicisini konumland\u0131rmak \u00fczere \u201cBig Data (B\u00fcy\u00fck Veri)\u201dn\u0131n arkam\u0131zda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z izlerden olu\u015fan b\u00fct\u00fcn verinin i\u015flenip kullan\u0131lmas\u0131na dayanan bir olgu oldu\u011funa de\u011finen Prof. Dr. Timisi Nal\u00e7ao\u011flu \u201cDijital \u00fczerinde att\u0131\u011f\u0131m\u0131z her ad\u0131m bir kere ulusal veya k\u00fcresel ekonomi taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131yor, g\u00f6zetim alt\u0131nda. Yani panoptik bir g\u00f6zetim var. Her an\u0131m\u0131z ekonomik olarak izleniyor.\u201d diyerek bu kay\u0131tlama sisteminin 17. y\u00fczy\u0131la dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve panoptik yap\u0131 kavram\u0131n\u0131n Sosyolog Michel Faucault\u2019a ait oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<figure id=\"attachment_12986\" aria-describedby=\"caption-attachment-12986\" style=\"width: 702px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-12986 size-large\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/DSC_6072-1024x630.jpg\" alt=\"\" width=\"702\" height=\"432\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/DSC_6072-1024x630.jpg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/DSC_6072-300x185.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/DSC_6072-768x473.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 702px) 100vw, 702px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-12986\" class=\"wp-caption-text\">Muhabirimiz U\u011fur YAMA\u00c7 &amp; Prof. Dr. Nil\u00fcfer T\u0130M\u0130S\u0130 NAL\u00c7AO\u011eLU<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>G\u00f6zetim Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz Ancak Alternatifler Mevcut<\/strong><\/p>\n<p>Ayd\u0131nlanma sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan kay\u0131tlama sisteminin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak algoritmalarla profillerin potansiyelini belirledi\u011fini ve bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. Timisi Nal\u00e7ao\u011flu, \u201cDijital \u00fczerinde on t\u0131kla iz b\u0131rakmak en az\u0131ndan politik profilimizi ortaya koyar. Bunun \u00f6rne\u011fini ki\u015fiye \u00f6zel mesaj, reklam, uygun haber ortaya koymaktad\u0131r. Bundan ka\u00e7mak s\u00f6z konusu de\u011fil ancak alternatif ya\u015fam bi\u00e7imleri \u00fcretilebilir.\u201d dedi. Yukar\u0131dan bak\u0131p insanl\u0131\u011f\u0131 kontrol eden &#8220;bir&#8221;in oldu\u011fu distopyas\u0131n\u0131 \u00fcretme taraftar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren\u00a0Prof. Dr. Timisi Nal\u00e7ao\u011flu, &#8220;\u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca bilgiyi tekelinde tutarak y\u00f6nlendirmeler vard\u0131. Bug\u00fcn bunun sadece \u015fekli de\u011fi\u015fti ve mahretmiyetimiz bir \u00f6l\u00e7\u00fcde ortadan kalkt\u0131 ama potansiyeller tek tarafl\u0131 de\u011fil. Bug\u00fcn kullanc\u0131lar pasif de\u011fil. Bunun \u00f6rne\u011fini de dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131 ve sivil toplumun geli\u015fmesi ortaya koymaktad\u0131r&#8221; \u015feklinde konu\u015farak s\u00f6zlerini noktalad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni d\u00fcnyan\u0131n ileti\u015fim ve haberle\u015fme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan Whatsapp,Facebook, \u0130nstagram, Twitter ve YouTube kullan\u0131c\u0131lara doldurulmalar\u0131 i\u00e7in i\u00e7i bo\u015f olarak sunuluyor. Bu uygulama platformlar\u0131nda b\u0131rak\u0131lan izlerin ise \u015firketlerin de\u011ferlerini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Televizyon ve Sinema B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Prof. Dr. Nil\u00fcfer Timisi ile konu\u015ftuk.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":12988,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[1189,1192,1191,1190,1188],"class_list":["post-12909","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-big-data","tag-distopya","tag-endustri-4-0","tag-panoptik-yapi","tag-prof-dr-nilufer-timisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12909"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12909\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}