{"id":13543,"date":"2019-12-04T10:39:37","date_gmt":"2019-12-04T07:39:37","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=13543"},"modified":"2019-12-04T14:14:57","modified_gmt":"2019-12-04T11:14:57","slug":"her-nefeste-plastik-soluyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2019\/12\/04\/her-nefeste-plastik-soluyoruz\/","title":{"rendered":"Her Nefeste Plastik Soluyoruz"},"content":{"rendered":"

Hande Nur OCAK<\/strong><\/p>\n

Plastikten \u00fcretilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc malzemenin zaman i\u00e7erisinde do\u011fadaki etkenlere ba\u011fl\u0131 daha k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlara par\u00e7alanma suretiyle olu\u015fan mikroplastikler, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n her ortam\u0131na ula\u015fmakta. Artan \u00e7evre kirlili\u011fiyle birlikte olu\u015fan bu mikroplastik kirlili\u011fini \u0130.\u00dc. Su Bilimleri Fak\u00fcltesi Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve Su \u00dcr\u00fcnleri \u0130\u015fleme Teknolojisi B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u00d6zkan \u00d6zden anlatt\u0131.<\/p>\n

Plastik Hayat\u0131m\u0131z\u0131n Her Alan\u0131nda Yer Edinmi\u015f Durumda<\/strong><\/p>\n

Do\u011faya kirletici olarak at\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc malzemenin plastik i\u00e7erdi\u011finden bahseden Prof. Dr. \u00d6zden, \u201cHer \u015feyde plastik kullan\u0131yoruz. \u015euanda kullanm\u0131\u015f oldu\u011fum klavyeden \u00fcst\u00fcn\u00fczde giydi\u011finiz kaza\u011fa kadar her alanda plastik ve t\u00fcrevi malzemeler bulunmakta, bu plastik materyaller hangi formda bulunursa bulunsun plastik hayat\u0131m\u0131zda ciddi bir \u015fekilde yer edinmi\u015f durumda. Bu materyallerden olu\u015fmu\u015f \u00fcr\u00fcnler bir s\u00fcre kullan\u0131ld\u0131ktan sonra at\u0131l\u0131yor\u201d diyerek, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme gitmeyen her t\u00fcrl\u00fc plastik i\u00e7erikli malzemenin do\u011fada par\u00e7alanma s\u00fcre\u00e7leriyle mikroplastiklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti. Prof. Dr. \u00d6zden, \u201cKat\u0131 ve b\u00fcy\u00fck formda at\u0131lan plastik malzemeler zamana ba\u011fl\u0131 bir\u00e7ok fiziksel etkenler ile do\u011fada k\u00fc\u00e7\u00fck partik\u00fcl \u015fekilli yap\u0131lar ve par\u00e7alanma ilerledik\u00e7e daha da k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131daki plastiklere d\u00f6n\u00fc\u015fmekte. Yani insanlar\u0131n at\u0131klar\u0131yla \u00e7evreye ula\u015fan makroplastikler t\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7ler sonunda mikroplastikler oluyor ve hatta g\u00fcn\u00fcm\u00fczde nanoplastikleri bile bilim d\u00fcnyas\u0131 konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u201d dedi.<\/p>\n

Denizlerimizde Ciddi Bir Mikroplastik Kirlili\u011fi Var<\/strong><\/p>\n

Denizlere ula\u015fan plastik kirleticiler bak\u0131m\u0131ndan ba\u015fta geli\u015fmi\u015f \u00fclke olarak \u0130talya ve geli\u015fmekte olan \u00fclke olarak M\u0131s\u0131r, Akdeniz havzas\u0131n\u0131n plastik malzemelerle kirletilmesinde ilk s\u0131ralarda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye’den de ciddi bir plastik at\u0131\u011f\u0131 ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Prof. Dr. \u00d6zden, \u201cBu tip kirlenmenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesinde \u00fclke politikalar\u0131nda geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uygulamalar\u0131n\u0131n toplama veya yeniden kazan\u0131m\/kullan\u0131m artt\u0131k\u00e7a bu kirleticilerin do\u011faya ula\u015fmas\u0131 ve zarar\u0131 azalm\u0131\u015f oluyor. Bu genel anlamda sadece T\u00fcrkiye\u2019nin problemi de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n problemi\u201d dedi. Plastiklerin deniz canl\u0131lar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehlike olu\u015fturdu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. \u00d6zden, \u201cMesela plastik bir po\u015feti bir denizanas\u0131 zannedip bir deniz kaplumba\u011fas\u0131 yiyebiliyor. Bu tip makroplastikleri bu canl\u0131lar\u0131n sindirme yetene\u011fi yok. Bunlar\u0131 d\u0131\u015fk\u0131 vas\u0131tas\u0131yla da atamad\u0131klar\u0131 zaman beslenme yoluyla t\u00fcketen bir\u00e7ok canl\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep oluyor\u201d dedi. Kirlili\u011fe dikkat \u00e7ekmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan mikroplastiklerin \u015fuan \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. \u00d6zden, denizlerimizde ciddi bir mikroplastik kirlenmesinin oldu\u011funu belirtti. \u201c\u00c7anakkale\u2019den at\u0131lan plastiksel at\u0131klar Yunanistan sahillerinden \u00e7\u0131k\u0131yor. Suriye\u2019den at\u0131lan plastikler Adana, Hatay taraf\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131yor veya M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n att\u0131\u011f\u0131 bizim sahillerimize ula\u015fabiliyor. Bu d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir kirliliktir. Benim kirlili\u011fim bana ait diyemiyorsunuz\u201d diyen Prof. Dr. \u00d6zden, \u201cNas\u0131l Pasifik okyanusuna k\u0131y\u0131s\u0131 bulunan \u00fclkelerden gelen plastikler yeni bir plastik k\u0131ta adas\u0131 olu\u015fturuyorsa ayn\u0131 \u015fekilde Akdeniz, Ege veya Karadeniz b\u00f6lgesinde bu kirlilik birbirini etkiliyor ve en \u00f6nemlisi do\u011faya b\u00fcy\u00fck zararlar veriyor\u201d dedi.<\/p>\n

Plastik Maddeler \u0130\u00e7in Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00c7ok \u00d6nemli<\/strong><\/p>\n

Mikroplastik kirlili\u011finin sadece denizel ortamda de\u011fil soludu\u011fumuz havada da oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. \u00d6zden, \u201cEvinizin tozunu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda o tozun inceledi\u011fimiz zaman i\u00e7inde ne kadar mikroplastik oldu\u011funu daha iyi g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6zellikle plastik olan her \u015feyin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 laz\u0131m, plastik olan her maddeden geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm paras\u0131 (depozito) al\u0131nabilir\u201d dedi. Plasti\u011fin hala alternatifsiz bir madde oldu\u011funu da belirten Prof. Dr. \u00d6zden, \u201cPetrol t\u00fcrevli plasti\u011fin yerini tutabilecek ve bu kadar geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131 bulabilecek durumda bir alternatif hala yok. \u0130\u00e7ti\u011fimiz her i\u00e7ece\u011fi, pet \u015fi\u015fesi dahil t\u00fcm plastik malzemelerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece yeni hammadde \u00fcretimiyle bunlar at\u0131k olarak birikmek zorunda ve hepsi \u00e7evre i\u00e7in risk te\u015fkil ediyor\u201d dedi.<\/p>\n

\u201cT\u00fcketti\u011fimiz Her G\u0131dayla Birlikte Soludu\u011fumuz Havadan Mikroplastik Al\u0131yoruz\u201d<\/strong><\/p>\n

Muslu\u011fumuzdan akan sudan, soludu\u011fumuz havaya kadar sadece denizel de\u011fil her ortamda mikroplastiklerin oldu\u011funu s\u00f6yleyen Prof. Dr. \u00d6zden, \u201cBal\u0131klar insanlar i\u00e7in bir riskmi\u015f gibi s\u00fcrekli g\u00fcndeme getiriliyor. Bal\u0131klar de\u011fil, \u00e7evre kirlili\u011fi insanlar i\u00e7in risk\u201d diyerek, bal\u0131kta mikroplastik bulundu denildi\u011fi zaman insan alg\u0131lar\u0131nda bal\u0131k t\u00fcketmeyin gibi yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerin olu\u015ftu\u011funa dikkat \u00e7ekti. \u201cBal\u0131k t\u00fcketirken i\u00e7 organlar\u0131n\u0131 ay\u0131r\u0131p bu \u015fekilde t\u00fcketiyoruz, dokusunda bir \u015fey yok. Mikroplastik bal\u0131\u011f\u0131n midesinde kaslar\u0131nda de\u011fil\u201d diyerek bal\u0131k t\u00fcketmenin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan riskli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u201c\u015eu an t\u00fcketti\u011fimiz her g\u0131dayla birlikte soludu\u011fumuz her havadan mikroplastik al\u0131yoruz. Bu ciddi bir sorun ama denizin veya bal\u0131\u011f\u0131n sorunu de\u011fil. Bal\u0131k t\u00fcketmeyelim denilmemeli. Bu \u00e7evre sorununa dikkat \u00e7ekilmesi gereken bir \u015fey\u201d diyen Prof. Dr. \u00d6zden makroplastikler olmazsa mikroplastiklerinde zaten var olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015fu \u00f6rne\u011fi verdi: \u201c\u00c7ok basit bir \u00f6rnek verece\u011fim. Kasaptan al\u0131\u015fveri\u015f yaparken kasaplar\u0131n et kesti\u011fi tahta art\u0131k tahta de\u011fil plastik. Ve i\u00e7i kullan\u0131ld\u0131k\u00e7a konkav olmu\u015f durumda, her b\u0131\u00e7ak kesi\u011finde bir darbede plastik par\u00e7alar\u0131 kopuyor ve buda etin \u00fczerine bula\u015f\u0131yor. Mikroplastik hayat\u0131m\u0131z\u0131n her noktas\u0131ndan bize ula\u015farak geliyor\u201d<\/p>\n

Plasti\u011fin hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131nda var oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. \u00d6zden, \u201cPlastik kullan\u0131m\u0131n\u0131 minimize etmek i\u00e7in toplumu bilin\u00e7lendirmek laz\u0131m. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in h\u00fck\u00fcmete, belediyelere ve halka \u00e7ok i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Plastikten \u00fcretilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc malzemenin zaman i\u00e7erisinde do\u011fadaki etkenlere ba\u011fl\u0131 daha k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlara par\u00e7alanma suretiyle olu\u015fan mikroplastikler, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n her ortam\u0131na ula\u015fmakta. Artan \u00e7evre kirlili\u011fiyle birlikte olu\u015fan bu mikroplastik kirlili\u011fini \u0130.\u00dc. Su Bilimleri Fak\u00fcltesi Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve Su \u00dcr\u00fcnleri \u0130\u015fleme Teknolojisi B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u00d6zkan \u00d6zden anlatt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":13544,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[1280,1279],"class_list":["post-13543","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-mikroplastik","tag-prof-dr-ozkan-ozden"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13543","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13543"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13543\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}