{"id":13954,"date":"2020-01-31T16:59:24","date_gmt":"2020-01-31T13:59:24","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=13954"},"modified":"2020-02-01T17:11:17","modified_gmt":"2020-02-01T14:11:17","slug":"koronavirus-solunum-salgilariyla-bulasiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2020\/01\/31\/koronavirus-solunum-salgilariyla-bulasiyor\/","title":{"rendered":"Koronavir\u00fcs, Solunum Salg\u0131lar\u0131yla Bula\u015f\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p><strong>Tu\u011f\u00e7e AY\u00c7\u0130N<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7in\u2019in Wuhan kentinde ortaya \u00e7\u0131karak bir\u00e7ok \u00fclkeye yay\u0131lan ve \u00f6l\u00fcmlere sebep olan koronavir\u00fcs, d\u00fcnya g\u00fcndeminde en \u00e7ok yer alan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Toplamda 4 bin 515 ki\u015fiyi etkileyen ve 106 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an vir\u00fcs hakk\u0131nda merak edilenler ise g\u00fcnden g\u00fcne art\u0131yor. \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130stanbul T\u0131p Fak\u00fcltesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Haluk Eraksoy, yeni koronavir\u00fcs\u00fcn ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, yay\u0131l\u0131\u015f\u0131, belirtileri ve korunma yollar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/strong><\/p>\n<p>Yeni koronavir\u00fcs, \u00c7in\u2019in Wuhan kentinde, canl\u0131 hayvanlar\u0131n ve \u00fcr\u00fcnlerinin sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir pazarla ili\u015fkisi olan 4 ki\u015fide ve buray\u0131 ziyaret eden \u00e7ok say\u0131da insanda zat\u00fcrre bulgular\u0131n\u0131n saptanmas\u0131yla 31 Aral\u0131k 2019\u2019da g\u00fcndeme geldi. D\u00fcnya \u00fczerinde bir\u00e7ok \u00fclkeye yay\u0131lan ve \u00f6l\u00fcmlere sebep olan vir\u00fcs\u00fcn koronavir\u00fcs ailesinden oldu\u011fu, hastalardan al\u0131nan \u00f6rneklerin incelenmesi sonucunda 7 Ocak 2020\u2019de anla\u015f\u0131l\u0131rken, bu yeni vir\u00fcse \u201cyeni koronavir\u00fcs 2019\u201d; yani 2019-nCoV ad\u0131 verildi. Koronavir\u00fcslerin, insanlarda hastal\u0131k yapabilen geni\u015f bir vir\u00fcs ailesi oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Haluk Eraksoy, yarasa gibi baz\u0131 hayvan t\u00fcrleri aras\u0131nda dola\u015fan koronavir\u00fcslerin zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fim g\u00f6stererek insana bula\u015fma yetene\u011fi de kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece insan olgular\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Koronavir\u00fcslerin insandan insana bula\u015fma yetene\u011fi kazan\u0131rlarsa tehdit olu\u015fturabileceklerini kaydeden Prof. Dr. Eraksoy, \u201c\u0130nsanda hastal\u0131k yapabilen koronavir\u00fcslerden 4\u2019\u00fc nezle ya da so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na neden olur. 2 koronavir\u00fcs ise k\u0131saca SARS ve MERS olarak adland\u0131r\u0131lan daha a\u011f\u0131r solunum yolu hastal\u0131klar\u0131n\u0131n etkenidir. SARS\u2019\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n misk kedileri, MERS\u2019in kayna\u011f\u0131n\u0131n develer oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>Koronavir\u00fcs\u00fcn G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00dclkeler<br \/>\n<\/strong><br \/>\n7. koronavir\u00fcs\u00fcn ise \u00c7in\u2019de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bu vir\u00fcsten etkilenen 4 bin 515 ki\u015fiden 106\u2019s\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn do\u011fruland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Eraksoy, \u00f6l\u00fcmlerin hepsinin \u00c7in\u2019de ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ifade ederek, hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkeleri ve hasta say\u0131lar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde aktard\u0131: \u201cYeni koronavir\u00fcs\u00fcn saptand\u0131\u011f\u0131 hasta say\u0131s\u0131; \u00c7in\u2019de 1988, Tayvan\u2019da 6, Tayland\u2019da 5, Avustralya, Malezya ve Singapur\u2019da 4, Fransa, Japonya ve G\u00fcney Kore\u2019de 3, ABD ve Vietnam\u2019da 2, Kanada ve Nepal\u2019de ise 1 olarak bildirilmi\u015ftir. Vietnam\u2019daki hasta hari\u00e7 \u00c7in d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fclkelerde saptanan hastalar\u0131n hepsinin \u00c7in\u2019den geldikleri \u00f6\u011frenilmi\u015ftir.\u201d<br \/>\n\u201cAte\u015f, \u00d6ks\u00fcr\u00fck ve Nefes Darl\u0131\u011f\u0131 ile Kendini G\u00f6steriyor\u201d<br \/>\nYeni koronavir\u00fcse ba\u011fl\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Prof. Dr. Eraksoy, hastal\u0131\u011f\u0131n 2-14 g\u00fcn aras\u0131 s\u00fcren bir kulu\u00e7ka s\u00fcresinden sonra birden ba\u015flayan 39 derecelik ate\u015f, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, nefes darl\u0131\u011f\u0131 ile kendini g\u00f6sterdi\u011fini kaydederek, baz\u0131 hastalarda bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131 ve burun ak\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n da olabilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. \u201cA\u011f\u0131r hastalanan ve \u00f6lenlerin hemen hepsi; ya\u015fl\u0131 ya da akci\u011fer hastal\u0131klar\u0131na, organ yetmezliklerine, kanser, diyabet ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 bask\u0131layan hastal\u0131klara sahip olan ki\u015filerdir\u201d \u015feklinde konu\u015fan Prof. Dr. Eraksoy, gen\u00e7 sa\u011fl\u0131kl\u0131 eri\u015fkinlerde hastal\u0131\u011f\u0131n nispeten hafif seyretti\u011fini dile getirdi.<\/p>\n<p><strong>\u201cBula\u015fmas\u0131 \u0130\u00e7in 2 Metreden Yak\u0131n Temas Gerekir\u201d<br \/>\n<\/strong><br \/>\nYeni koronavir\u00fcs\u00fcn, di\u011fer koronavir\u00fcsler gibi solunum salg\u0131lar\u0131yla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen Prof. Dr. Eraksoy, hasta ki\u015filerden kaynakl\u0131 \u00f6ks\u00fcr\u00fck, hap\u015f\u0131r\u0131k, g\u00fclme ve konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda \u00e7evreye sa\u00e7\u0131lan vir\u00fcs i\u00e7eren damlac\u0131klar\u0131n, sa\u011flam ki\u015filerin mukozalar\u0131na temas ederek bu ki\u015filerin hastalanmas\u0131na neden oldu\u011funu vurgulayarak ifadelerini \u015fu \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201cHastal\u0131\u011f\u0131n bu \u015fekilde insandan insana bula\u015fmas\u0131 i\u00e7in 2 metreden yak\u0131n temas gereklidir. Bug\u00fcne kadar vir\u00fcsten etkilenen 4 bin 515 ki\u015fi aras\u0131nda bulunan 15 sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n, hastalarla direkt temas sonucunda hastaland\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca hastal\u0131\u011f\u0131n hayvan pazar\u0131n\u0131 ziyaret etmeyen ki\u015filerde de geli\u015fti\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu bulgular yeni koronavir\u00fcs\u00fcn insandan insana bula\u015fabildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Ancak halen bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde oldu\u011fu bilinmemektedir. Salg\u0131n\u0131n nas\u0131l seyredece\u011fini belirleyen en \u00f6nemli fakt\u00f6r vir\u00fcs\u00fcn insandan insana ne kadar kolay bula\u015fabildi\u011fi ve gerekli \u00f6nlemlerin ne kadar ba\u015far\u0131yla al\u0131naca\u011f\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yeni koronavir\u00fcs\u00fcn et, s\u00fct, yumurta gibi \u00fcr\u00fcnlerin yenmesiyle bula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.\u201d<\/p>\n<figure id=\"attachment_13956\" aria-describedby=\"caption-attachment-13956\" style=\"width: 958px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-13956 size-full\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/haluk-eraksoy-2.jpg\" alt=\"\" width=\"958\" height=\"640\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/haluk-eraksoy-2.jpg 958w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/haluk-eraksoy-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/haluk-eraksoy-2-768x513.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 958px) 100vw, 958px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-13956\" class=\"wp-caption-text\">Prof. Dr. Haluk Eraksoy<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>\u201cKoronavir\u00fcs, \u00dclkemizde Yay\u0131lm\u0131\u015f De\u011fil\u201d<br \/>\n<\/strong><br \/>\nYeni koronavir\u00fcsten korunmak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler de merak konusu. Bug\u00fcn i\u00e7in \u00fclkemizde hastal\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu sebeple toplumda \u00f6zel bir \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131n\u0131n gerekmedi\u011fini kaydeden Prof. Dr. Eraksoy, \u201cHastal\u0131ktan korunmak i\u00e7in bir a\u015f\u0131 bulunmamaktad\u0131r ve korunmak i\u00e7in \u015fimdilik en etkili y\u00f6ntem hasta ki\u015filerle temas etmekten ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r. Ancak solunum yolu enfeksiyonu yapan, grip ya da nezle vir\u00fcs\u00fc gibi \u00e7ok say\u0131da vir\u00fcs k\u0131\u015f aylar\u0131nda insanlar aras\u0131nda dola\u015f\u0131yor. Sadece yeni koronavir\u00fcsten de\u011fil; di\u011fer t\u00fcm solunum vir\u00fcslerinden korunmak i\u00e7in el temizli\u011fine dikkat edilmesi ve temiz olmayan ellerin g\u00f6z, a\u011f\u0131z ve burna g\u00f6t\u00fcr\u00fclmemesi gerekiyor\u201d dedi.<br \/>\n\u0130fadelerine yeni koronavir\u00fcse ba\u011fl\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisi konusunu de\u011ferlendirerek devam eden Prof. Dr. Eraksoy, \u201cBug\u00fcn i\u00e7in koronavir\u00fcslere kar\u015f\u0131 etkili oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015f bir ila\u00e7 bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle hastalara belirtileri giderecek ve varsa bozulan organ i\u015flevlerini destekleyecek tedaviler uygulanmaktad\u0131r\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u00d6l\u00fcm H\u0131z\u0131 D\u00fc\u015f\u00fck, Yay\u0131lma H\u0131z\u0131 Y\u00fcksek\u201d<br \/>\n<\/strong><br \/>\nYeni koronavir\u00fcs\u00fcn \u00f6l\u00fcm h\u0131z\u0131n\u0131n y\u00fczde 3\u2019ten k\u00fc\u00e7\u00fck olacak \u015fekilde, kendisinden \u00f6ncekilere g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funun g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak yay\u0131lma h\u0131z\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. Eraksoy, hastalananlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n daha da artaca\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktararak, \u201cB\u00f6yle damlac\u0131klarla bula\u015fan solunum yolu hastal\u0131klar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 yava\u015flat\u0131labilir. Ancak bir \u00fclkeden di\u011ferine ge\u00e7mesini t\u00fcm\u00fcyle \u00f6nlemek neredeyse olanaks\u0131zd\u0131r. \u00dclkemizde son 14 g\u00fcn i\u00e7inde \u00c7in\u2019e bizzat seyahat etmi\u015f olan veya seyahat etmi\u015f biriyle yak\u0131n temas\u0131 olan ki\u015filer, ate\u015f, \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve nefes darl\u0131\u011f\u0131 gibi belirtileri olursa mutlaka en yak\u0131n sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurmal\u0131d\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201cResm\u00ee Kurumlar\u0131n A\u00e7\u0131klamalar\u0131na Kulak Verilmeli\u201d<br \/>\n<\/strong><br \/>\nYeni ortaya \u00e7\u0131kan bir vir\u00fcs\u00fcn her zaman ilgi ve merak uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. Eraksoy, \u201cBu, yeni koronavir\u00fcs i\u00e7in de b\u00f6yledir. Ne yaz\u0131k ki \u00e7o\u011fu ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 olan bilgiler sosyal medyada adeta \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131yla yay\u0131lmaktad\u0131r. O nedenle yaln\u0131zca ciddi kurumlar\u0131n ve kurulu\u015flar\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na kulak verilmelidir\u201d diyerek s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in\u2019in Wuhan kentinde ortaya \u00e7\u0131karak bir\u00e7ok \u00fclkeye yay\u0131lan ve \u00f6l\u00fcmlere sebep olan koronavir\u00fcs, d\u00fcnya g\u00fcndeminde en \u00e7ok yer alan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Toplamda 4 bin 515 ki\u015fiyi etkileyen ve 106 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an vir\u00fcs hakk\u0131nda merak edilenler ise g\u00fcnden g\u00fcne art\u0131yor. \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130stanbul T\u0131p Fak\u00fcltesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Haluk Eraksoy, yeni koronavir\u00fcs\u00fcn ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, yay\u0131l\u0131\u015f\u0131, belirtileri ve korunma yollar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verdi<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":13955,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[1328,139,1326,1330,1327,1329],"class_list":["post-13954","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-cin","tag-istanbul-tip-fakultesi","tag-koronavirus","tag-prof-dr-haluk-eraksoy","tag-solunum-salgilari","tag-wuhan-kenti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13954"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13954\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}