{"id":14192,"date":"2020-02-20T16:16:00","date_gmt":"2020-02-20T13:16:00","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=14192"},"modified":"2020-03-05T16:33:44","modified_gmt":"2020-03-05T13:33:44","slug":"psikoloji-soylesilerinde-travmatik-iliskiler-konusuldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2020\/02\/20\/psikoloji-soylesilerinde-travmatik-iliskiler-konusuldu\/","title":{"rendered":"Psikoloji S\u00f6yle\u015filerinde Travmatik \u0130li\u015fkiler Konu\u015fuldu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Hande Nur OCAK<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k K\u00fclt\u00fcr ve Spor Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Rehberlik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k ve Sosyal Destek Birimi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen Psikoloji S\u00f6yle\u015filerinin onuncusu \u201cTravmatik \u0130li\u015fkiler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla 20 \u015eubat\u2019ta \u0130stanbul \u00dcniversitesi Prof. Dr. Fuat Sezgin Kongre ve K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTravmatik \u0130li\u015fkiler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla d\u00fczenlenen Psikoloji S\u00f6yle\u015fileri etkinli\u011finde; heyecan, istek, umut, tutku gibi duygular\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran, psikoloji literat\u00fcr\u00fcnde mutluluk ile ili\u015fkili etmenler aras\u0131nda g\u00f6sterilen yak\u0131n ili\u015fkilerin y\u0131prat\u0131c\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 ele al\u0131nd\u0131. Yak\u0131n ili\u015fkilerin ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f \u015fekillerinin, zararl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclme sebeplerinin tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015fi; t\u00fcm \u00f6\u011frenci, personel ve akademisyenlere a\u00e7\u0131k olarak ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u0130li\u015fkilerin K\u00f6kleri Asl\u0131nda Bizim Ba\u011flanma Stillerimize Dayan\u0131yor\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6yle\u015finin ilk konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapmak \u00fczere s\u00f6z alan Dr. Klinik Psikolog Diler Akt\u00fcrk, ili\u015fkilerin hayatta nas\u0131l geli\u015fti\u011fi, bitti\u011fini ve ili\u015fkilerin s\u00fcrd\u00fcrebilirli\u011fi hakk\u0131nda sorular sorarak travmatik ili\u015fkiler konular\u0131na de\u011findi. \u201cBa\u011flanma teorisi, asl\u0131nda bu teorinin iddias\u0131 biz ba\u011flanma stillerimize g\u00f6re daha sonraki hayat\u0131m\u0131zdaki t\u00fcm ili\u015fkileri olu\u015fturuyoruz. Yani ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ili\u015fkilerin k\u00f6kleri asl\u0131nda bizim ba\u011flanma stillerimize dayanmakta\u201d diyen Akt\u00fcrk, bu teoriye g\u00f6re memeli canl\u0131lar\u0131n d\u00fcnyaya ba\u011flanma becerisiyle geldi\u011fini s\u00f6yledi. \u201cBa\u011flanma teorisinde as\u0131l kritik olan nokta, bizler haz\u0131r olarak do\u011fdu\u011fumuz i\u00e7in kar\u015f\u0131 taraf\u0131n bize sunaca\u011f\u0131, muhtemel ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 giderici yakla\u015f\u0131mlar \u00e7ok \u00f6nemli. \u00d6zellikle insan ili\u015fkilerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, en \u00f6nemli tan\u0131 a\u015final\u0131k \u00fczerine\u201d diyen Akt\u00fcrk, \u015fu \u00f6rne\u011fi verdi: \u201c\u0130li\u015fki i\u00e7erisinde zaman zaman kendimiz ili\u015fkiyi sabote ediyoruz. Terk etmeye y\u00f6neltiyoruz kar\u015f\u0131 taraf\u0131 ve en sonunda da diyoruz ki; ben biliyordum zaten!\u201d Akt\u00fcrk, bunun y\u00fczde y\u00fcz bir a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fakat a\u011f\u0131r basan kan\u0131n\u0131n a\u015final\u0131k, tan\u0131\u015f olma, ait olma ve g\u00fcven oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar\u0131n neden bir ili\u015fkiye ba\u015flayamad\u0131\u011f\u0131na de\u011finen Akt\u00fcrk, \u201c\u00c7o\u011fumuzda olmasa da genelde bir reddedilme korkusu var. Oysaki bunun tek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc fazlaca bu e\u011filimlerde bulunup yeni ba\u015flang\u0131\u00e7lar yapmak\u201d diyerek reddedilme korkusunun bir di\u011fer s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131n ise \u015f\u00f6yle oldu\u011funu s\u00f6yledi: \u201c\u0130\u00e7inizde bir i\u00e7 ses var ve s\u00fcrekli \u015f\u00f6yle ele\u015ftiriyor bizi; ne var sanki gittin oraya rezil ettin kendini? Bak i\u015fte k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015ft\u00fcn! Zaten seni kabul etmeyece\u011fini bildi\u011fin halde gittin!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Akt\u00fcrk, bu sebeplerden dolay\u0131 i\u00e7 sesimizin cezaland\u0131r\u0131c\u0131 olabildi\u011fini ve onun yarataca\u011f\u0131 huzursuzluk ad\u0131na da bir tak\u0131m e\u011filimlerden ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yledi. Bu konudan \u00e7\u0131karmam\u0131z gerekenleri Akt\u00fcrk, \u015fu \u015fekilde s\u0131ralad\u0131: \u201cKendimiz olmak, ihtiya\u00e7 ve isteklerimizi kar\u015f\u0131 tarafa belirtebilmek ve empati kurmak.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cTravmatik \u0130li\u015fkilerin Sebebi Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Klinik Psikolog Diler Akt\u00fcrk\u2019\u00fcn ard\u0131ndan s\u00f6z alan Psikolog Simay Alptekin, ili\u015fki alan\u0131nda beynimizde neler oldu\u011funu anlatt\u0131. Yolunda gitmeyen travmatik bir ili\u015fkiden s\u00f6z ediyorsak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n orada kesinlikle bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yleyen Alptekin, bu durumu \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201c\u00d6ncelikle \u00e2\u015f\u0131k oldu\u011fumuzda veya anne sevgisinde ya da ikili yak\u0131n arkada\u015f ili\u015fkisinde beynimizin hangi alanlar\u0131 aktif oluyor? \u00c2\u015f\u0131k oldu\u011fumuz birinin foto\u011fraf\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda veya \u00e7ok sevdi\u011fimiz bir arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n foto\u011fraf\u0131na veya annemizin foto\u011fraf\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda beynimizin \u015fu iki alan\u0131nda aktivasyon olu\u015fuyor. Prefrontal cortex ve nucleus accumbens\u201d<br>\nBu iki yap\u0131n\u0131n beynimizdeki \u00f6d\u00fcl sisteminin en \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6yleyen Alptekin, \u201cDolay\u0131s\u0131yla diyebiliriz ki yo\u011fun duygular hissetti\u011fimiz ikili ili\u015fkilerde bu iki k\u0131s\u0131m beynimizin yap\u0131 ta\u015flar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in asl\u0131nda haz ve \u00f6d\u00fcl cezayla olduk\u00e7a ili\u015fkili\u201d dedi. Beynimizdeki \u00f6d\u00fcl sisteminin direkt olarak hazla yani ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla ili\u015fkilendirilebilece\u011fi i\u00e7in ayn\u0131 zamanda bir tak\u0131m bozuklular ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a tehlikeli olabildi\u011fini s\u00f6yleyen Alptekin, \u201cPeki a\u015fk\u0131n g\u00f6z\u00fc k\u00f6r m\u00fcd\u00fcr\u201d diye sordu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A\u015fk\u0131n G\u00f6z\u00fc K\u00f6r M\u00fcd\u00fcr?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cA\u015fk evet k\u00f6rd\u00fcr. Bunun sebebi de asl\u0131nda \u2018prefrontal cortex\u2019 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta\u201d diyen Alptekin, \u201cA\u015fk\u0131n ilk evresinde bizim s\u00f6z hakk\u0131m\u0131z olmuyor. O y\u00fczden sevdi\u011fimiz insan bize hi\u00e7 k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmazm\u0131\u015f, o d\u00fcnyadaki en iyi insanm\u0131\u015f, en g\u00fczeli oymu\u015f gibi geliyor\u201d diyerek bunun sebebini beynimizdeki prefrontal cortex taraf\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130li\u015fkilerin bitti\u011finde ise art\u0131k prefrontal cortex\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n optimal d\u00fczeye geldi\u011fi i\u00e7in kar\u015f\u0131m\u0131zdaki insan\u0131n kusurlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyen Alptekin, \u201cDopamin beynimizin taraf\u0131ndan salg\u0131lanan bir sal\u0131d\u0131r. \u00c2\u015f\u0131k oldu\u011fumuzda \u00e7ok fazla salg\u0131lan\u0131r. Direkt dopamini haz ile ili\u015fkilendirebiliriz. T\u00fcm ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klarda \u00f6d\u00fcl sisteminden ve dopaminden bahsedebiliyoruz. Hepsinin temeli ayn\u0131\u201d dedi.<br>\nPsikolog Simay Alptekin\u2019in ard\u0131ndan s\u00f6z alan Uzm. Psikolog Bar\u0131\u015f Salman, her k\u00f6t\u00fc ili\u015fkinin travmatik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u201cBo\u015fanma bir krizdir ama travmatik de\u011fildir. Hayat tehditi i\u00e7ermez. Travmatik ili\u015fki asl\u0131nda literat\u00fcrde yok ama pek \u00e7ok ili\u015fki i\u00e7inde travmatik olaylar ya\u015fanabiliyor\u201d diyen Salman, \u00f6zellikle \u00e7ok yak\u0131n ili\u015fkilerde bu olaylar\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzm. Psikolog Bar\u0131\u015f Salman, Dr. Klinik Psikolog Diler Akt\u00fcrk ve Psikolog Simay Alptekin, Travmatik \u0130li\u015fkiler\u2019in konu\u015fuldu\u011fu s\u00f6yle\u015fiyi kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan gelen sorular\u0131 cevaplayarak devam etti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stanbul \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k K\u00fclt\u00fcr ve Spor Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Rehberlik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k ve Sosyal Destek Birimi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen Psikoloji S\u00f6yle\u015filerinin onuncusu \u201cTravmatik \u0130li\u015fkiler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla 20 \u015eubat\u2019ta \u0130stanbul \u00dcniversitesi Prof. Dr. Fuat Sezgin Kongre ve K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":14193,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-14192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14192"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14192\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}