{"id":14241,"date":"2020-03-12T15:30:35","date_gmt":"2020-03-12T12:30:35","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=14241"},"modified":"2020-03-12T15:39:33","modified_gmt":"2020-03-12T12:39:33","slug":"koronaviruse-karsi-dis-hekimligi-uygulamalarinda-alinacak-onlemler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2020\/03\/12\/koronaviruse-karsi-dis-hekimligi-uygulamalarinda-alinacak-onlemler\/","title":{"rendered":"Koronavir\u00fcse Kar\u015f\u0131 Di\u015f Hekimli\u011fi Uygulamalar\u0131nda Al\u0131nacak \u00d6nlemler"},"content":{"rendered":"\n

Hande Nur OCAK<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul \u00dcniversitesi Di\u015f Hekimli\u011fi Fak\u00fcltesi Temel T\u0131p Bilimleri Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyeleri Prof. Dr. G\u00fcven K\u00fclek\u00e7i ve Do\u00e7. Dr. Nursen Topcuo\u011flu Koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 di\u015f hekimli\u011fi uygulamalar\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gereken standart \u00f6nlemler hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Di\u015f hekimli\u011fi hastalar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funu ve solunum yollar\u0131n\u0131 enfekte eden vir\u00fcsler ve bakteriler d\u00e2hil patojen mikroorganizmalara maruz kalabilmekteler. Verilen bilgiye g\u00f6re di\u015f tedavisi ortam\u0131nda hastalarla y\u00fcz y\u00fcze, s\u0131kl\u0131kla t\u00fck\u00fcr\u00fck, kan ve di\u011fer v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131na maruz kalma ve keskin aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 gibi i\u015flemlerle solunum yoluyla bula\u015fan enfeksiyon riskine her zaman a\u00e7\u0131k oldu\u011fu ifade ediliyor. Yeni koronavir\u00fcs enfeksiyonunun (COVID-19) di\u011fer koronavir\u00fcs enfeksiyonlar\u0131 gibi solunum salg\u0131lar\u0131 ile bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re hasta ki\u015filerden \u00f6ks\u00fcr\u00fck, hap\u015f\u0131r\u0131k, g\u00fclme, konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda \u00e7evreye sa\u00e7\u0131lan vir\u00fcs i\u00e7eren solunum salg\u0131s\u0131 damlac\u0131klar\u0131, sa\u011flam ki\u015filerin mukozalar\u0131na temas ederek bu ki\u015filerin hastalanmas\u0131na neden oluyor. Hastal\u0131\u011f\u0131n bu \u015fekilde insandan insana bula\u015fmas\u0131 i\u00e7in yak\u0131n temas (1 metreden yak\u0131n) gerekli. Hasta olan bir ki\u015fi \u00f6ks\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde veya hap\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, a\u011f\u0131za giren solunum damlac\u0131klar\u0131 ya da yak\u0131ndaki insanlar\u0131n burunlar\u0131na ve muhtemelen akci\u011ferlere solunabildi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Di\u015f Hekimleri \u015e\u00fcpheli Bir Vakay\u0131 Belirleyebilmeli<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Covid-19 ile hasta olmu\u015f ki\u015filer i\u00e7in asemptomatik ink\u00fcbasyon s\u00fcresinin 1-14 g\u00fcn oldu\u011fu belirtiliyor. B\u00f6ylece semptomlar\u0131 olmayanlar\u0131n da vir\u00fcs\u00fc yayabilece\u011fi ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Hasta bireylerin t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcnde canl\u0131 vir\u00fcslerin bulundu\u011fu da bildirilirken; bu nedenle, di\u015f hekimli\u011finde hasta tan\u0131 ve tedavisi s\u0131ras\u0131nda vir\u00fcs\u00fcn bula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in hasta de\u011ferlendirmesi, el hijyeni, di\u015f hekimleri i\u00e7in ki\u015fisel koruyucu \u00f6nlemler ile di\u015f hekimli\u011fi i\u015flemlerinde vir\u00fcs bula\u015fmas\u0131n\u0131 engelleme yollar\u0131n\u0131n da uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6yleniyor.<\/p>\n\n\n\n

Tedavi \u00f6ncesi hastan\u0131n de\u011ferlendirmesi s\u0131ras\u0131nda di\u015f hekimi, Covid-19\u2019lu hastan\u0131n akut ate\u015fli fazda klini\u011fe gelme iste\u011fini reddetmesi gerekti\u011fi belirtiliyor \u00e7\u00fcnk\u00fc koronavir\u00fcs semptomlar\u0131n\u0131n grip ya da so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 semptomlar\u0131n\u0131 taklit etti\u011fi s\u00f6yleniyor. Hastalar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca semptomlar aras\u0131nda \u00fcst solunum problemleri, ate\u015f, \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve burun ak\u0131nt\u0131s\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenirken di\u015f hekimlerinin salg\u0131nda her \u015feyden \u00f6nce, \u015f\u00fcpheli bir Covid-19 vakas\u0131n\u0131 belirleyebilmesinin \u00f6nem arz etti\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00fcpheli Vakalar Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca Belirlenmi\u015f Tedavi Merkezlerine Y\u00f6nlendirilmeli<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00fcpheli Covid-19 vakas\u0131 de\u011ferlendirilirken, v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 temass\u0131z al\u0131n termometresiyle \u00f6l\u00e7\u00fclmesi gerekti\u011fi vurgulan\u0131yor. V\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 37.3\u00b0C\u2019nin \u00fczerinde ise ve hastan\u0131n herhangi bir \u015fiddette akut solunum yolu hastal\u0131\u011f\u0131 (ate\u015f, \u00f6ks\u00fcr\u00fck) olan ve son 14 g\u00fcn i\u00e7erisinde; do\u011frulanm\u0131\u015f Covid-19 vakas\u0131 ile yak\u0131n temas etmi\u015f olmas\u0131, hastane ili\u015fkili Covid-19 bildirilen bir \u00fclkede ilgili sa\u011fl\u0131k tesisinde bulunan salg\u0131n alanlarda (\u00c7in Halk Cumhuriyeti, Singapur, \u0130ran, Tayland, Japonya, Hong Kong, G\u00fcney Kore, \u0130talya) bulunmu\u015f olmas\u0131 ve Covid-19 enfeksiyonu hastalar\u0131n\u0131n tedavi edildi\u011fi birimlerde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k personeli olas\u0131 vaka olarak kabul edilerek, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca belirlenmi\u015f tedavi merkezlerine y\u00f6nlendirilmesi gerekti\u011fi ifade ediliyor.
\nV\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 37,3\u00b0C\u2019nin alt\u0131nda ve yukar\u0131daki risk fakt\u00f6rleri bulunmayan hastalar\u0131n tedavi i\u015flemleri ekstra koruma \u00f6nlemleri ile s\u0131\u00e7rayan ya da aerosole yol a\u00e7an i\u015flemleri \u00f6nleyerek (i\u015flem \u00f6ncesi gargara kullan\u0131m\u0131, rubber-dam kullan\u0131m\u0131, anti retraksiyon valfi bulunan aerat\u00f6r kullan\u0131m\u0131 gibi) uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6yleniyor.<\/p>\n\n\n\n

Hap\u015f\u0131ran \u0130nsanlara Bir Metreden Daha Fazla Yakla\u015f\u0131lmamas\u0131 Gerekiyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hastal\u0131\u011f\u0131n tedavi esnas\u0131nda uygulanmas\u0131 gereken standart \u00f6nlemler \u015fu \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yor: CDC (Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezi), hastalarla temastan sonra en az 20 saniye boyunca elleri sabun ve su ile y\u0131kamak veya alkol bazl\u0131 bir el dezenfektan\u0131 kullanmak da d\u00e2hil olmak \u00fczere solunum vir\u00fcslerinin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/p>\n\n\n\n

Verilen bilgiye g\u00f6re sabun ve su yoksa en az %60 alkol i\u00e7eren dezenfektan kullan\u0131lmas\u0131 gerekirken, y\u0131kanmam\u0131\u015f ellerle g\u00f6zlere, buruna ve a\u011f\u0131za dokunmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u00d6ks\u00fcr\u00fcrken ve hap\u015f\u0131r\u0131rken a\u011f\u0131z ve burun \u00e7\u0131plak elle de\u011fil mendil ya da kolla kapat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtiliyor. Kullan\u0131lan mendiller \u00e7\u00f6pe at\u0131lmal\u0131; s\u0131k dokunulan nesneler ve y\u00fczeyler temizlenmeli ve dezenfekte edilmesi gerekti\u011fi s\u00f6ylenirken \u00f6ks\u00fcren, hap\u015f\u0131ran insanlara bir metreden daha fazla yakla\u015f\u0131lmamas\u0131 ve kullan\u0131lan y\u00fcz maskeleri de ba\u011flant\u0131s\u0131ndan tutularak \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 ve \u00e7\u00f6pe at\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Di\u015f hekimli\u011fi a\u011f\u0131z di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hizmetinde enfeksiyon kontrol\u00fc ve \u00f6nlenmesi uygulamalar ise \u015fu \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yor: Ellerde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr kirlenme oldu\u011funda, kan, t\u00fck\u00fcr\u00fck ya da solunum salg\u0131lar\u0131 ile kontamine olabilecek alet ve ekipmana do\u011frudan dokunduktan sonra, hasta tedavisi \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda, eldiven giymeden ve eldiveni \u00e7\u0131kartt\u0131ktan hemen sonra yap\u0131lmal\u0131 ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr kirlenme olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda alkol bazl\u0131 bir el dezenfektan\u0131 kullan\u0131lmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Solunum Yolu Enfeksiyonu Semptomu Bulunan Hastalar Di\u011fer Hastalardan Uzak Tutulmal\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re yeterli ve uygun Ki\u015fisel Koruyucu Donan\u0131mlar (KKD) sa\u011flanmal\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fan i\u00e7in eri\u015filebilir oldu\u011funa emin olunmas\u0131 gerekiyor. T\u00fcm personellerin do\u011fru KKD se\u00e7imi ve kullan\u0131m\u0131 \u00fczerine e\u011fitilmesi gerekenler ise \u015fu \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yor: Kan, v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131, mukoza membranlar\u0131, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozulmu\u015f deri ya da kontamine alet ile potansiyel temas durumunda eldiven giyilmeli, eldivenler tekrar y\u0131kan\u0131p kullan\u0131lmamal\u0131, eldiven giymeden \u00f6nce ve \u00e7\u0131kard\u0131ktan hemen sonra eller y\u0131kanmal\u0131, kan, t\u00fck\u00fcr\u00fck ya da ba\u015fka infeksiy\u00f6z materyalle temas \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumlarda \u00f6nl\u00fck kullan\u0131lmal\u0131, kan ve di\u011fer v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131n\u0131n s\u0131\u00e7rayabilece\u011fi i\u015flemlerde, maske, g\u00f6zl\u00fck\/siperlik kullan\u0131lmal\u0131 ve donan\u0131mlar \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131 terk etmeden \u00f6nce \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Solunum yolu enfeksiyonu bulgular\u0131 ve semptomlar\u0131 olan hastalara ve hastaya e\u015flik eden ki\u015filerin ziyaret boyunca devam eden solunum sekresyonlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u00f6nlemlerin uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi ifade ediliyor. Bu \u00f6nlemler: hastalara \u00f6ks\u00fcrme ya da hap\u015f\u0131rma esnas\u0131nda a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 \u00f6rtmeleri, kullan\u0131lan mendilin at\u0131lmas\u0131, ellerin y\u0131kanmas\u0131 ile ilgili uyar\u0131lar as\u0131lmas\u0131, at\u0131k i\u00e7in elle temass\u0131z a\u00e7\u0131lan \u00e7\u00f6p kutular\u0131 yerle\u015ftirilmeli, bekleme alan\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131na el hijyeni uygulama imk\u00e2n\u0131 yarat\u0131lmal\u0131, \u00f6ks\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc olan ya da ba\u015fka semptomlar\u0131 bulunan hastalara maske kullanmalar\u0131 \u00f6nerilmeli, solunum yolu enfeksiyonu semptomu bulunan hastalar di\u011fer hastalardan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzak tutulmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Personelin, solunum yollar\u0131 enfeksiyon bulgular\u0131 ve belirtileri olan hastalar\u0131n tedavisinde solunum patojenlerinin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in enfeksiyon \u00f6nleme tedbirlerinin \u00f6nemi konusunda e\u011fitilmesi gerekti\u011fi bildiriliyor. Bu e\u011fitimde hastalar\u0131n tedavi sonras\u0131 uygulanmas\u0131 gereken \u00f6nlemler ise \u015fu \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yor: Klini\u011fin kap\u0131s\u0131 kapat\u0131lmal\u0131, pencereler a\u00e7\u0131l\u0131p havaland\u0131r\u0131lmal\u0131, klinik y\u00fczeyler orta d\u00fczeyli ve \u00e7evre y\u00fczeyleri d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyli dezenfektanlar kullan\u0131larak temizlenip dezenfekte edilmeli.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00f6nlemler sonras\u0131nda uygun bekleme s\u00fcresi ge\u00e7ti\u011finde kliniklerin tekrar kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k hale getirilebilece\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130stanbul \u00dcniversitesi Di\u015f Hekimli\u011fi Fak\u00fcltesi Temel T\u0131p Bilimleri Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyeleri Prof. Dr. G\u00fcven K\u00fclek\u00e7i ve Do\u00e7. Dr. Nursen Topcuo\u011flu Koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 di\u015f hekimli\u011fi uygulamalar\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gereken standart \u00f6nlemler hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":14242,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-14241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14241"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14241\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}