{"id":14277,"date":"2020-04-21T16:12:47","date_gmt":"2020-04-21T13:12:47","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=14277"},"modified":"2020-04-23T16:42:50","modified_gmt":"2020-04-23T13:42:50","slug":"covid-19-sonrasi-blockchain-ve-dijital-odemeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2020\/04\/21\/covid-19-sonrasi-blockchain-ve-dijital-odemeler\/","title":{"rendered":"COVID-19 Sonras\u0131 Blockchain ve Dijital \u00d6demeler"},"content":{"rendered":"\n

Hande Nur OCAK<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul \u00dcniversitesi (\u0130\u00dc) \u0130ktisat Fak\u00fcltesi, Blockchain Teknolojisi Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn d\u00fczenledi\u011fi \u201cDijital CEO\u201c Soner Canko ile Cov\u0131d-19 Sonras\u0131 Blockchain ve Dijital \u00d6demeler \u00fczerine bir canl\u0131 toplant\u0131 d\u00fczenlendi. De\u011fi\u015fimin se\u00e7enek de\u011fil zorunluluk oldu\u011funu s\u00f6yleyen Canko, T\u00fcrkiye\u2019de 3 milyon kart\u0131n son bir ay i\u00e7erisinde ilk kez internet \u00f6demelerinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n


\u0130stanbul \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi’nden mezun olan Soner Canko, \u201cOkulu bitirdi\u011fimde teknoloji konusunda muazzam bir a\u00e7l\u0131\u011f\u0131m vard\u0131. Mezun olduktan sonra kendimi hep teknoloji konusunda \u00f6\u011frenmeye adad\u0131m. Teknoloji sonu olmayan, bitmeyen bir yolculuk. Bitmeyen bir yolculukta teknolojiyi anlad\u0131m ya da \u00f6\u011frendim demek yanl\u0131\u015f olur. Dolay\u0131s\u0131yla bende \u00f6\u011frenmeye devam ediyorum\u201d diyerek s\u00f6zlerine ba\u015flad\u0131. \u201cDijitalle\u015fmeyle ilgili g\u00f6stergelerin aras\u0131nda en \u00e7ok bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bug\u00fcn\u00fcn \u015firketlerinin yar\u0131n var olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 sorguluyoruz\u201d diyen Canko, bunun dijitalle\u015fmeye y\u00f6nelik en b\u00fcy\u00fck g\u00f6sterge oldu\u011funu ifade etti. Canko, \u201cBug\u00fcn Amerikan\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015firketleri dedi\u011fimiz \u015firketler, en b\u00fcy\u00fckl\u00fck unvan\u0131n\u0131 koruduklar\u0131 s\u00fcre yakla\u015f\u0131k 15 seneye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. \u0130stisnalar var tabi. Bir General Electric, Ford Motor Company gibi \u015firketler hala 100 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r faaliyet g\u00f6steriyorlar ama ben ortalamalardan bahsediyorum. En b\u00fcy\u00fckler aras\u0131nda kalma s\u00fcresinde dramatik bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f var\u201d dedi. <\/p>\n\n\n\n


Dijitalle\u015fmek Bir Se\u00e7enek De\u011fil, Zorunluluk<\/strong><\/p>\n\n\n\n


\u201c10 bin y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n medeniyetler tarihini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman son 10 seneyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsan\u0131z, de\u011fi\u015fimin ne kadar h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131k bir se\u00e7enek de\u011fil zorunluluk oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d diyen Canko, koronavir\u00fcs\u00fcn\u00fcn asl\u0131nda dijitalle\u015fme ve de\u011fi\u015fim, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm konusunda insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn fabrika ayarlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fini ifade etti. Canko, de\u011fi\u015fimin bir se\u00e7enek olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bir zorunluluk haline geldi\u011fini vurgulayarak son bir ayda hayat\u0131m\u0131zda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fimlere \u015fu \u00f6rnekleri verdi: \u201cEvlerimizden \u00e7\u0131kmadan sosyal mesafeyi koruyarak al\u0131\u015fveri\u015flerimizi, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131, t\u00fcketim kal\u0131plar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirdik. Biz 30 senedir T\u00fcrkiye\u2019de kartlarla \u00f6demeyi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Her sene milyonlarca lira ileti\u015fim yat\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131yoruz. 14 seneden bu yana temass\u0131z kartlar\u0131 anlat\u0131yoruz. Ama hi\u00e7bir zaman 2,5 milyon kart\u0131 yepyeni temass\u0131z olarak almay\u0131 ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131k bu aya kadar. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ekonomisini durduran tarihteki en b\u00fcy\u00fck zararlardan birini veren bu vir\u00fcs sadece hastal\u0131k olarak de\u011fil, t\u00fcm toplumsal ba\u011f\u0131, davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirecek \u00f6nemli etkiler yapt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de hi\u00e7 kullan\u0131lmam\u0131\u015f 2,5 milyon temass\u0131z kart ge\u00e7en ay birden bire c\u00fczdandan \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u00f6demelerde kullan\u0131ld\u0131. Bir di\u011fer \u00f6rnek ise 3 milyon kart son bir ay i\u00e7erisinde ilk kez internet \u00f6demelerinde kullan\u0131ld\u0131. Baz\u0131 insanlar vard\u0131r biz y\u0131llard\u0131r ikna edemeyiz. \u0130nternetten al\u0131\u015fveri\u015f g\u00fcvenli de\u011fil kart bilgilerimi giremem, <\/strong>domates istersem \u00e7\u00fcr\u00fck gelir, g\u00f6mlek al\u0131rsam b\u00fcy\u00fck gelir diyen herkes ge\u00e7en bir ay i\u00e7eresinde b\u00fct\u00fcn \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakt\u0131 ve o c\u00fczdanlarda hi\u00e7 kullanmad\u0131klar\u0131 kart\u0131 hemen bilgisayar\u0131n ba\u015f\u0131na oturup nas\u0131l al\u0131\u015fveri\u015f yapar\u0131z diye sipari\u015fler verdi. Buda bir di\u011fer t\u00fcketici davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikliydi.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Son bir ayda hayat\u0131m\u0131zda \u2018yeni normal\u2019 diye bir kavram olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yleyen Canko, art\u0131k bir\u00e7ok ki\u015finin uzaktan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek \u201cBir bilgisayar kameras\u0131ndan sizlere sesleniyorum mesela. Yeni normalde her \u015fey uzaktan hale geldi. Uzaktan sat\u0131\u015f, uzaktan pazarlama, uzaktan e\u011fitim. Sanal etkile\u015fim yeni bir g\u00fcndem oldu. Sanal ya da zenginle\u015ftirilmi\u015f ger\u00e7eklik art\u0131k bir sanal etkile\u015fim y\u00f6ntemi olarak hayat\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7erisine girdi\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n


Dijital Para \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 H\u0131z Kazand\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Finans sekt\u00f6r\u00fcnde di\u011fer co\u011frafyalarda ya\u015fanan de\u011fi\u015fimlerin hakk\u0131nda bilgi veren Canko, bunlar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131: \u201cAmerika\u2019da uzun zamand\u0131r direnen bir\u00e7ok \u015firket ve t\u00fcketici davran\u0131\u015flar\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler oldu. En b\u00fcy\u00fck perakendecisi uygulamas\u0131na hemen yeni bir s\u00fcr\u00fcm y\u00fckleyerek m\u00fc\u015fterilerine ma\u011faza i\u00e7erisinde bir ekrana ya da \u015fifre okuyucusuna dokunmadan \u00f6deme yapma imk\u00e2n\u0131 getirdi. Sonras\u0131nda da m\u00fc\u015fteri bir k\u00e2\u011f\u0131t fi\u015f almas\u0131n diye bunu e-posta ile g\u00f6ndermeye gidecekler. \u00c7in\u2019de yine bu hafta yeni bir uygulama hayata giriyor. Devlet kontrol\u00fcnde bir blockchain platformunu 25 Nisanda hataya ge\u00e7iriyor. \u015eirketlerin, k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin hatta \u00f6\u011frencilerin geli\u015ftirece\u011fi uygulamalar i\u00e7in devlet bir a\u011f kuruyor ve bu network \u00fczerinde bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 geli\u015ftirmeye te\u015fvik ediyor. Bu platform ile b\u00fcy\u00fck bir yenilik ve etkinlik hedefliyor. Dijital i\u015f yapma maliyetini %80 azaltmay\u0131 hedefliyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n


\u201c\u00c7in, Amerikan\u2019\u0131n \u00d6n\u00fcne Ge\u00e7erse D\u00fcnyadaki En B\u00fcy\u00fck Rezerv Para \u00c7in Yuan\u0131 Olabilir\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n


Dijital para \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n h\u0131z kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Canko, art\u0131k her \u00fclkenin Merkez Bankas\u0131 Dijital Paras\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Canko, \u201c\u00c7in\u2019de dijital paran\u0131n bir c\u00fczdan\u0131n\u0131n g\u00f6rselini g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. Benzer bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 G\u00fcney Kore pilot uygulama olarak ba\u015flatt\u0131. Fransa Merkez Bankas\u0131 da bunu \u00f6ncelik haline getirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc sahip olduklar\u0131 en \u00f6nemli yetkiyi senyoraj (paran\u0131n \u00fcretim maliyeti ile \u00fczerinde yaz\u0131l\u0131 de\u011fer aras\u0131ndaki fark) hakk\u0131n\u0131 yitirmemek i\u00e7in bu yar\u0131\u015fmada h\u0131zlanmaya karar verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yar\u0131\u015fta geri kalan bir \u00fclke olursa y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r sahip oldu\u011fu egemenli\u011fi bir anda yitirebilir. Amerika h\u00fck\u00fcmet olarak, \u00fclke olarak e\u011fer kendi dijital uygulamas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kartmazsa ve \u00c7in bu ata\u011f\u0131yla Amerikan\u2019\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7erse bir bakm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f on y\u0131l i\u00e7erisinde d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck rezerv para \u00c7in Yuan\u0131 olmu\u015f ve Amerika dolar\u0131 \u00e7ok sorun ya\u015f\u0131yor olabilir\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n


Blockchain\u2019in \u00f6nemli bir teknolojik devrim olmakla beraber asl\u0131nda teknolojik bir geli\u015femeden ziyade felsefi bir devrim oldu\u011funu savunan Canko, \u201cKafalar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7erisindeki bir devrimden bahsediyoruz. Hayat\u0131m\u0131z\u0131n bu kadar payla\u015f\u0131m dolu oldu\u011fu bir noktada bunun felsefi bir devrim oldu\u011funu s\u00f6yleyip buradan sizin yorumlar\u0131n\u0131za b\u0131rak\u0131yorum\u201d diyerek s\u00f6zlerini noktalad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\ufeff\u0130stanbul \u00dcniversitesi (\u0130\u00dc) \u0130ktisat Fak\u00fcltesi, Blockchain Teknolojisi Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn d\u00fczenledi\u011fi \u201cDijital CEO\u201c Soner Canko ile Cov\u0131d-19 Sonras\u0131 Blockchain ve Dijital \u00d6demeler \u00fczerine bir canl\u0131 toplant\u0131 d\u00fczenlendi. De\u011fi\u015fimin se\u00e7enek de\u011fil zorunluluk oldu\u011funu s\u00f6yleyen Canko, T\u00fcrkiye\u2019de 3 milyon kart\u0131n son bir ay i\u00e7erisinde ilk kez internet \u00f6demelerinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":14278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[34,31],"tags":[119,1389,1384],"class_list":["post-14277","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-universite","category-teknoloji","tag-blockchain","tag-blockchain-teknolojisi-kulubu","tag-covid-19"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14277\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}