{"id":14644,"date":"2021-02-13T17:34:35","date_gmt":"2021-02-13T14:34:35","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=14644"},"modified":"2021-02-13T20:19:28","modified_gmt":"2021-02-13T17:19:28","slug":"kehanetlerin-ortasinda-umuda-yolculuk-prof-dr-ugur-gunduzun-ilham-veren-eseri-kafkaesk-zamanlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2021\/02\/13\/kehanetlerin-ortasinda-umuda-yolculuk-prof-dr-ugur-gunduzun-ilham-veren-eseri-kafkaesk-zamanlar\/","title":{"rendered":"Kehanetlerin Ortas\u0131nda Umuda Yolculuk: Prof. Dr. U\u011fur G\u00fcnd\u00fcz\u2019\u00fcn \u0130lham Veren Eseri \u201cKafkaesk Zamanlar\u201d"},"content":{"rendered":"\n

Haber: Tu\u011f\u00e7e AY\u00c7\u0130N<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanl\u0131k tarihi; her d\u00f6nemin, kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131yla zaman\u0131n ruhunu yeniden yaratt\u0131\u011f\u0131 deneyimlerle dolu. Bu deneyimler kimi zaman insanlar\u0131n kendi ger\u00e7eklikleriyle b\u00fct\u00fcnle\u015firken kimi zaman da \u00e7eli\u015fkiler yaratan bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u00e7a\u011fda; teknolojinin son s\u00fcrat y\u00fckseli\u015fine tan\u0131k oluyoruz, \u201cdijital \u00e7a\u011f\u201d diye de adland\u0131r\u0131yoruz bu zaman dilimini. Mesafeler k\u0131sal\u0131yor, zamandan tasarruf art\u0131yor, ileti\u015fim pratiklerimiz teknolojinin pen\u00e7esinde yepyeni boyutlar kazan\u0131yor. Yani \u201cinsan\u0131n faydas\u0131na\u201d diye iddia etti\u011fimiz say\u0131s\u0131z geli\u015fme birbiri ard\u0131na s\u0131ralan\u0131yor. Peki faydam\u0131za oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bunca geli\u015fmenin kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaln\u0131zl\u0131k, umutsuzluk ve yabanc\u0131la\u015fma neden kaynaklan\u0131yor? Kendi ger\u00e7ekli\u011fimizden koparken hangi ger\u00e7eklikleri kabulleniyoruz? Bunun \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu nerede? Tam da bu noktada, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00fcnyan\u0131n ileti\u015fimsel olgularla ili\u015fkisini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan, ger\u00e7ek olmayan ger\u00e7eklikleri kabullenmemiz kar\u015f\u0131s\u0131nda bizlere umut a\u015f\u0131layan bir eseri konu\u015faca\u011f\u0131z. \u00dcstelik bunu Atat\u00fcrk, P\u00e1l Soka\u011f\u0131 \u00c7ocuklar\u0131, S\u00fcpermen, Abd\u00fclcanbaz gibi ilham veren tarihi ve edebi karakterlerle, olaylarla, olgularla ve bir miktar da kehanetlerle bizlere aktarmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir eser\u2026 Ki bu kehanetler \u00f6yle sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar \u00fctopik \u015feyler de de\u011fil; kanl\u0131 canl\u0131 tan\u0131k oldu\u011fumuz, tam da \u015fu anda hayat\u0131m\u0131z\u0131n merkezinde yer alan bir kehanet mesela\u2026 \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Gazetecilik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. U\u011fur G\u00fcnd\u00fcz, Kafka\u2019n\u0131n ger\u00e7eklik alg\u0131s\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131yor ve zaman\u0131n ruhunu ge\u00e7mi\u015fle ba\u011fda\u015ft\u0131rarak analiz ediyor. \u0130lk bak\u0131\u015fta aralar\u0131nda ortak bir nokta g\u00f6remedi\u011fimizi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok ilgin\u00e7 konuyu, b\u00fct\u00fcnselliklerini ke\u015ffetmekten heyecan duyaca\u011f\u0131m\u0131z yanlar\u0131yla \u201cKafkaesk Zamanlar\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda anlat\u0131yor. \u201cUmut her zaman var olmal\u0131\u201d diyor Prof. Dr. G\u00fcnd\u00fcz. Biz de kendisine \u201cKafkaesk Zamanlar\u201d ile ilgili merak ettiklerimizi soruyoruz:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u201cBU \u00c7A\u011eDA TEK B\u0130R GER\u00c7EKL\u0130K YOK\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitapta, \u201cKafkaesk\u201d ifadesinin, Kafka\u2019n\u0131n romanlar\u0131nda ortaya koydu\u011fu ger\u00e7eklikten kopu\u015f ve ger\u00e7ek olmayan bir ger\u00e7ekli\u011fi kabullenme halini ifade etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Kitab\u0131n i\u00e7eri\u011fi de bu temelde \u015fekilleniyor. Kafkaesk ifadesini biraz a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z? Neden \u201cKafkaesk\u201d zamanlar\u0131 ya\u015f\u0131yoruz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerle birlikte zaman\u0131n ruhunun insanl\u0131\u011fa ve g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131za dayatt\u0131klar\u0131 bizi bu kavramla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131yor adeta. 2016 y\u0131l\u0131nda Oxford s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn y\u0131l\u0131n kelimesi se\u00e7ti\u011fi Post-truth (ger\u00e7eklik \u00f6tesi) kavram\u0131n\u0131 da buna ekleyebiliriz. Bundan sadece 1-2 y\u0131l \u00f6ncesine kadar t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n evlerinde zorunlu\/g\u00f6n\u00fcll\u00fc hapis kalaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleseydik insanlar muhtemelen buna g\u00fcl\u00fcp ge\u00e7erdi. Cerrahi maskeler, dezenfektan ve kolonyalar g\u00fcndelik hayat\u0131n temel bir unsuru haline gelmi\u015f durumda. Ger\u00e7ek olamayacak kadar tuhaf, g\u00fcl\u00fcn\u00e7 hatta grotesk denebilecek olaylar\u0131 da i\u00e7eren bir kavram Kafkaesk\u2026Bu \u00e7a\u011fda tek bir ger\u00e7eklik yok art\u0131k, alg\u0131, alg\u0131lar\u0131n y\u00f6netimi ve ileti\u015fimin farkl\u0131 bi\u00e7imleri ba\u015fta dijital d\u00fcnya olmak \u00fczere \u00f6n planda\u2026Zaman\u0131n ruhunu da \u00e7ok iyi yans\u0131tan bir kavram oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u2026<\/p>\n\n\n\n

Kafkaesk Zamanlar\u2019da; televizyon dizilerinden \u00e7izgi romanlara, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrden kent sosyolojisine kadar bir\u00e7ok farkl\u0131 konuyu ve bunun yan\u0131 s\u0131ra Atat\u00fcrk, P\u00e1l Soka\u011f\u0131 \u00c7ocuklar\u0131, Abd\u00fclcanbaz, S\u00fcpermen gibi pek \u00e7ok tarihi ve edebi ki\u015fili\u011fi bir arada g\u00f6r\u00fcyoruz. Farkl\u0131 gibi g\u00f6z\u00fcken bu ba\u015fl\u0131klar\u0131 ortak bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan yakalayarak b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir okuma yapabiliyoruz. Bu ba\u015fl\u0131klar\u0131n bir araya gelmesi ve b\u00f6yle bir i\u00e7erik olu\u015fmas\u0131 konusunda nas\u0131l bir yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131z oldu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda ki\u015fisel anlamda sevdi\u011fim, ilgi duydu\u011fum karakterler, olaylar ve eserlerin zaman\u0131n ruhu ba\u011flam\u0131nda bir b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc okuma d\u00e2hilinde bizi bir yerlere ula\u015ft\u0131rabildi\u011fini fark etti\u011fim anda b\u00f6yle bir kitap yazma fikri bende olu\u015fmu\u015ftu. Zaman\u0131n ruhunu biraz da ge\u00e7mi\u015fle ba\u011fda\u015ft\u0131rarak analiz etmek ve arka plan\u0131n\u0131 insanlara anlatmak, bunu yaparken de m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca akademik perspektiflere derinlikli dalmadan, g\u00fcndelik okumaya da uygun bir tarz yakalamay\u0131 ama\u00e7layan bir denemeler b\u00fct\u00fcn\u00fc b\u00f6ylelikle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Dijital \u00e7a\u011fda yaln\u0131zla\u015fan ve yabanc\u0131la\u015fan, y\u00fckselen de\u011ferler kar\u015f\u0131s\u0131nda bocalayan ve de\u011ferlerler erozyonunda mutsuz olan bir insan tipolojisinin bu kitapta anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m tarzda bir umuda ihtiyac\u0131 var. Edebiyat, tarih hatta \u00e7izgi romanlar ve pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr bazen bireye bu g\u00fcd\u00fcy\u00fc sa\u011flayabiliyor\u2026<\/p>\n\n\n\n

2018\u2019DE GER\u00c7EKLE\u015eM\u0130\u015e PANDEM\u0130 \u00d6NG\u00d6R\u00dcS\u00dc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n hen\u00fcz ilk sayfalar\u0131nda, d\u00fcnya olarak i\u00e7inde bulundu\u011fumuz s\u00fcrece y\u00f6nelik \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bir taraftan Kafka\u2019n\u0131n neden \u201c21. y\u00fczy\u0131l\u0131n k\u00e2hin yazar\u0131\u201d olarak de\u011ferlendirildi\u011fini okurken di\u011fer taraftan da sizin bir \u201ckehanetiniz\u201d dikkatimizi \u00e7ekiyor: \u201cBir sabah su\u00e7suz yere ans\u0131z\u0131n tutuklanabilece\u011finiz gibi, b\u00f6ce\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmeseniz bile sebebi bilinmeyen salg\u0131n hastal\u0131klar ve t\u0131bb\u0131n \u00e7aresiz kald\u0131\u011f\u0131 bilinmeyen vir\u00fcsler sizi b\u00f6ce\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmekten beter edebilir\u2026\u201d<\/em> K\u00fcresel salg\u0131n g\u00fcndemde bile de\u011filken, hen\u00fcz 2018 y\u0131l\u0131nda ortaya koydu\u011funuz bu \u00f6ng\u00f6r\u00fc hakk\u0131nda de\u011ferlendirmeleriniz nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kafka\u2019n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem ve co\u011frafya; \u00f6tekile\u015fmeyi, yabanc\u0131la\u015fmay\u0131 ve vah\u015fi kapitalizmin yakla\u015fmakta olan ayak seslerini hissettiren bir ortam i\u00e7in uygundu ve bunlar\u0131 kalemine yans\u0131tt\u0131. Ekonomi, hukuk sistemi ve toplumsal sorunlar t\u0131pk\u0131 y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de g\u00fcndemde\u2026K\u00fcresel anlamda ya\u015fanan bu bocalaman\u0131n ekolojik ve biyolojik etkilerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6neme denk geldik. 1918 k\u00fcresel \u0130spanyol gribi pandemisinin y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131 kitab\u0131m, yani 2018\u2019de\u2026Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k d\u00f6ng\u00fcler, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler d\u00fcnyan\u0131n gidi\u015fat\u0131 hakk\u0131nda az \u00e7ok tahminler y\u00fcr\u00fctmenize olanak sa\u011fl\u0131yor diyelim\u2026D\u00f6nemin ruhunu anlatan biyoloji ve dijital d\u00fcnya anahtar kelimelerini bir araya getirince bu tahminleri y\u00fcr\u00fctmek zor de\u011fil\u2026<\/p>\n\n\n\n

Kafkaesk Zamanlar\u2019da \u00e7izgi roman \u00f6rneklerinden karikat\u00fcrlere, tarihi foto\u011fraflara kadar zengin bir g\u00f6rsel i\u00e7erikle de kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Pr\u00e1ter Soka\u011f\u0131 ve Kiev Ulusal Tarih M\u00fczesi\u2019nde \u00e7ekilmi\u015f, sizin ar\u015fivinize ait foto\u011fraflar dikkatimizi \u00e7ekiyor. Ve kitab\u0131n olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir kapak tasar\u0131m\u0131 bulunuyor. Kafkaesk Zamanlar\u2019\u0131n g\u00f6rsel boyutu hakk\u0131nda neler s\u00f6ylersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131m\u0131n kapak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda yay\u0131nevimiz Kanon\u2019un \u00e7ok de\u011ferli katk\u0131lar\u0131yla haz\u0131rlanan siberpunk temal\u0131 bir grafik de var, siber k\u00fclt\u00fcrle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00e7ok yarat\u0131c\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir kapak tasar\u0131m\u0131 oldu. Hatta kitab\u0131m\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde \u0130stanbul \u00dcniversitesi\u2019nin me\u015fhur ana giri\u015f kap\u0131s\u0131 imgesinin de kentin an\u0131tsal yap\u0131lar\u0131ndan ve haf\u0131za mek\u00e2nlar\u0131ndan biri oldu\u011fundan da bahsetti\u011fim bir b\u00f6l\u00fcm var. G\u00f6rsel k\u00fclt\u00fcr ilk \u00e7a\u011flardan beri insanl\u0131\u011f\u0131n beslendi\u011fi bir alan, matbaa sonras\u0131nda bunun y\u00fckseli\u015fi, R\u00f6nesans\u2019la birlikte zirveye ula\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusu. Dijital \u00e7a\u011fda g\u00f6rselli\u011fin h\u00e2kimiyetini g\u00f6rmezden gelemeyiz, zaman\u0131n ruhunu kavramak i\u00e7in anlat\u0131lar\u0131n g\u00f6rsellerle desteklenmesi gerekti\u011finden hareketle kitab\u0131mda yeri geldik\u00e7e g\u00f6rsellere de yer vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u201cUMUDUNU Y\u0130T\u0130RENLERE UMUT A\u015eILAMAK ZORUNDAYIZ\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitapta, Kafka\u2019n\u0131n umutsuzluk girdab\u0131nda s\u00fcr\u00fcklenerek kadere teslim olu\u015funa ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bezgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir halk\u0131 yeniden aya\u011fa kald\u0131r\u0131rken ortaya koydu\u011fu m\u00fccadeleye dikkat \u00e7ekiyorsunuz. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u201cumutsuz\u201d insan\u0131 gelece\u011fe y\u00f6nelik do\u011fru bir yol haritas\u0131 i\u00e7in edebiyat, tarih gibi disiplinlerle nas\u0131l bir ili\u015fki kurmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Edebiyat ve tarih aras\u0131ndaki ili\u015fki organiktir ve halen s\u00fcrmektedir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bocalama evrelerinde her zaman yol g\u00f6sterici olmu\u015ftur. Tarih \u00f6nemli bir bilim olarak ge\u00e7mi\u015fi bilerek bug\u00fcn\u00fc anlamam\u0131za yol a\u00e7ar, gelece\u011fe dair yol g\u00f6stericidir. Edebiyat insan\u0131 anlat\u0131r, umudunu yitirenler i\u00e7in de esin kayna\u011f\u0131d\u0131r. Dersler \u00e7\u0131karmak, do\u011fru ad\u0131mlar atmak ve umudunu yitirenlere umut a\u015f\u0131lamak zorunday\u0131z. Umut vermesi gereken kesimler mesela; siyaset, akademi, sivil toplum, belediyeler ve b\u00fct\u00fcn bir devlet yap\u0131s\u0131\u2026\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n umuda ihtiyac\u0131 var ve seferberlik i\u00e7in tam da uygun bir zaman gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor\u2026<\/p>\n\n\n\n

Kafka\u2019n\u0131n eserlerinde \u00f6n planda yer alan \u201c\u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu\u201d aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 nas\u0131l yorumluyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fa ve ortaya koydu\u011fu profile bakacak olursak 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminin \u00e7alkant\u0131lar\u0131 ve Avusturya-Macaristan \u0130mparatorlu\u011fu s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde Prag, Viyana gibi imparatorluk miras\u0131na sahip k\u00f6kl\u00fc \u015fehirlerde ya\u015fayan, Almanca konu\u015fan ve yazan bir Musevi birey\u2026\u00c7eklerin, Almanca yazmas\u0131 nedeniyle kendilerinden g\u00f6rmedi\u011fi, Avusturyal\u0131lar\u0131n dini aidiyeti nedeniyle benimsemedi\u011fi bir yazar. \u00d6tekile\u015fme ve yabanc\u0131la\u015fmay\u0131 ya\u015farken hissetmek ve yap\u0131tlar\u0131na yans\u0131tmak bu durumda \u00e7ok normal. Konjonkt\u00fcrel olarak d\u00fcnya o zaman da \u00e7ok \u00e7alkant\u0131l\u0131yd\u0131 ve herkes bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu ar\u0131yordu. \u0130nsanl\u0131k asl\u0131nda tarihin bir\u00e7ok d\u00f6neminde bunu yap\u0131yor ve muhtemelen yapmaya da devam edecek\u2026\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u00e7a\u011f\u0131n da bir metafor kullanacak olursak dijital Kafkalar\u0131 pek\u00e2l\u00e2 olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u2026<\/p>\n\n\n\n

Kafkaesk Zamanlar\u2019da dikkat \u00e7eken bir di\u011fer nokta; pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrde medyan\u0131n, bireylerin gereksinimlerini ve arzular\u0131n\u0131 tatmin etmektense, onlar\u0131 s\u00f6m\u00fcrme ve vasatl\u0131\u011f\u0131 \u00f6verek s\u0131radanl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcceltme \u00f6zelli\u011fine yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z vurgu. Bu ba\u011flamda pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 medya iletilerine ve imgelerine yakla\u015f\u0131m konusunda nas\u0131l bir bilin\u00e7 geli\u015ftirilebilir? \u00d6zellikle de yeni ileti\u015fim teknolojileriyle beraber medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha i\u015flevsel hale getirilmesi i\u00e7in neler yap\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm d\u00fcnyada hemen her alanda bir k\u0131s\u0131rla\u015fma ve nitelik sorunu ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 kesin\u2026Y\u00fckselen de\u011ferler ve de\u011ferler erozyonu dedi\u011fimiz \u015fey de tam buna kar\u015f\u0131l\u0131k gelen kavramlar\u2026D\u00fcnya, kendini anlatacak ve yeni paradigmalara y\u00f6n verecek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, filozof bile bulma konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir yer \u015fu g\u00fcnlerde\u202660\u2019l\u0131-70\u2019li y\u0131llar\u0131n teknolojisinden olduk\u00e7a ilerideyiz ama d\u00fc\u015f\u00fcnsel iklim, yazar-d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr-edebiyat seviyesi ve niteli\u011fi olarak ciddi bir k\u0131s\u0131rl\u0131k i\u00e7indeyiz. Hem d\u00fcnya hem T\u00fcrkiye \u00f6l\u00e7e\u011finde bu b\u00f6yle maalesef\u2026Bireyin medyan\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi, dijitalle\u015fti\u011fi bir d\u00fcnyada farkl\u0131 okuma ve analiz becerilerine sahip olmas\u0131 da art\u0131k bir zorunluluktur diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130nsanlar\u0131, kitleleri bu denli etkileyen bir yap\u0131 varken insanl\u0131\u011f\u0131 kendi kaderine terk edip olaylar\u0131 ak\u0131\u015f\u0131na b\u0131rakamazs\u0131n\u0131z. Ancak meselenin sadece kuru kuruya okullarda medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 dersi vererek ge\u00e7i\u015ftirilemeyecek kadar da derin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bilimsel kurullar olu\u015fturulmas\u0131, yeni ve \u00f6zg\u00fcn politikalar geli\u015ftirilmesi ve haz\u0131rlanacak programlarla uzun vadeli devlet ve e\u011fitim politikalar\u0131yla kazan\u0131lacak bir k\u00fclt\u00fcrel birikim olu\u015fturulmas\u0131 gerekiyor\u2026Zaten bu seviyede bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc almak bile en az on y\u0131ll\u0131k bir zaman dilimini i\u00e7erir\u2026\u00c7ok \u00e7al\u0131\u015fmak gerekiyor bu konuda treni ka\u00e7\u0131rmadan\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u201cGAZETEC\u0130, TOPLUMU B\u00dcT\u00dcN\u00dcYLE H\u0130SSETMEL\u0130\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitapta George Orwell\u2019in, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yaz\u0131 ile ilintili oldu\u011funa y\u00f6nelik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131yorsunuz. Orwell\u2019in \u201c\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yok etmek isteyen b\u00fcrokratlar k\u00f6t\u00fc konu\u015fur, k\u00f6t\u00fc yazarlar; anlam\u0131n kayboldu\u011fu c\u00fcmlelere s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlar. Her yurtta\u015f\u0131n, \u00f6zellikle de gazetecilerin g\u00f6revi, bu t\u00fcr c\u00fcmle ve s\u00f6zc\u00fckleri yakalay\u0131p bunlara kar\u015f\u0131 sava\u015fmakt\u0131r\u201d<\/em> ifadesinden yola \u00e7\u0131kacak olursak ve \u201cKafkaesk Zamanlar\u201d\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek; bir gazetecilik hocas\u0131 olarak, meslek ilkeleri ve toplumsal sorumluluk ba\u011flam\u0131nda gazetecilere d\u00fc\u015fen g\u00f6revler hakk\u0131nda neler s\u00f6ylersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Orwell de gazetecilik yapan bir isimdi ve bir yazar olarak kitaplar\u0131n\u0131n da yol g\u00f6sterici ve ilham verici oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Gen\u00e7 gazeteci adaylar\u0131n\u0131n meslek ilkelerine ba\u011fl\u0131l\u0131k ve toplumsal sorumlulu\u011fa sahip, alan\u0131nda h\u00e2kim ve yetkin bireyler olarak yeti\u015fmesi gerekti\u011fini savunmaktay\u0131m. Derslerimde de \u00f6\u011frencilerime bu hassasiyet do\u011frultusunda yakla\u015f\u0131yorum. Do\u011fruluk, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck \u00f6nemli bir erdem, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u0131k rastlanmamaya da ba\u015flad\u0131 ne yaz\u0131k ki\u2026 \u00d6nceli\u011fimiz ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma ideali olmal\u0131 ve i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hissetmeli ve anlamal\u0131y\u0131z\u2026Bu \u00f6zellikler olmadan zaten olmaz.<\/p>\n\n\n\n

\u201cBIG BROTHER ARTIK \u0130\u00c7\u0130M\u0130ZDE\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcvenlik kameralar\u0131ndan cep telefonlar\u0131na, kredi kartlar\u0131ndan bilgisayarlara kadar bir\u00e7ok teknoloji taraf\u0131ndan g\u00f6zetlendi\u011fimiz ve izler b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7a\u011f\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. Son d\u00f6nemlerde WhatsApp gizlilik s\u00f6zle\u015fmesi gibi meselelerle yeniden g\u00fcndeme gelen tart\u0131\u015fmalara \u015fahit olduk. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 de\u011ferlendirdi\u011finizde; sizce George Orwell\u2019in iddia etti\u011fi gibi Big Brother\u2019\u0131n g\u00f6z\u00fc bizde mi, yoksa Aldous Huxley\u2019nin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, bireyler, d\u00fc\u015f\u00fcnme yetilerini pasifize eden teknolojilere adeta taparak Big Brother\u2019a gerek bile b\u0131rakm\u0131yor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Orwell ve Huxley de t\u0131pk\u0131 Kafka gibi \u00f6nemli kehanetlerde bulunan yazarlard\u0131. Big Brother\u2019\u0131n g\u00f6z\u00fc art\u0131k \u00fczerimizde de\u011fil o zaten i\u00e7imizde diyebiliyor duruma geldik ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011fda\u2026Huxley\u2018nin teknolojik determinizmle a\u00e7\u0131klanabilecek \u00f6ng\u00f6r\u00fclerinin etkilerini maalesef ki fazlas\u0131yla hissediyoruz. Okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve yetisinin yitirilmeye ba\u015flanmas\u0131n\u0131 \u00f6nemli bir tehlike olarak g\u00f6rmekteyim. Okuma eylemi insanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme becerisinin ana itici g\u00fcc\u00fc ve adeta kalbidir. Bunu kaybedersek teknoloji bizi esir alabilir ki zaman ve mek\u00e2ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir i\u015fgali fazlas\u0131yla ya\u015f\u0131yoruz \u00f6zellikle \u015fu i\u00e7inde bulundu\u011fumuz pandemi d\u00f6neminde\u2026Bu tehlikeyle m\u00fccadele edilmesi ve okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ocuk ya\u015flardan itibaren kazand\u0131rmam\u0131z laz\u0131m toplumumuza\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u201cOKUMAK YOLUMUZU AYDINLATIR\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131n \u00f6nemini ve literat\u00fcre katk\u0131lar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitab\u0131m\u0131n salt akademik bir dille haz\u0131rlanmad\u0131\u011f\u0131 ve genel okuyucu kitlesine y\u00f6nelik de bir nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemem gerekir. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z d\u00fcnyay\u0131, hayat\u0131 ve ileti\u015fimsel olgularla ili\u015fkisini anlamak gibi bir iddias\u0131 da var, i\u00e7inde bir miktar ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f kehanet de ta\u015f\u0131yan bir kitap\u2026Kitab\u0131n tan\u0131t\u0131m metninde de ifade etti\u011fimiz ilgi \u00e7ekici konular ve birbirleriyle ilgisiz gibi g\u00f6r\u00fcnen konular\u0131n asl\u0131nda birbiriyle ne kadar ilintili oldu\u011funu g\u00f6rmekten okurun da kitab\u0131n yazar\u0131 olarak benim kadar keyif alaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u2026Mesela P\u00e1l Soka\u011f\u0131\u2019n\u0131n fakir ama onurlu \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme neden kar\u015f\u0131 oldu\u011fu, seksenli y\u0131llardaki Beyaz G\u00f6lge dizisini izleyen \u00e7ocuklar\u0131n basketbol oynama arzusunun sebepleri, Chuck Norris, Karl Marx ve pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr ba\u011flam\u0131ndaki toplumsal hiyeroglif ili\u015fkisinin nas\u0131l kesi\u015fti\u011fi, S\u00fcpermen ve s\u00fcper kahraman ideolojisinin hayatlar\u0131m\u0131za etkisi, yerli ve milli \u00e7izgi roman kahraman\u0131m\u0131z Abd\u00fclcanbaz\u2019\u0131 tan\u0131man\u0131n ve anlaman\u0131n \u00f6nemi, bir d\u00f6nem bilgisayar oyunlar\u0131na neden k\u0131saca Atari denildi\u011fi, Kafka ve eserlerinde anlatt\u0131\u011f\u0131 yabanc\u0131la\u015fma duygusunun tedirgin edici kehanetleri, sosyal medyada maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z etki ve manip\u00fclasyonlar\u0131n pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn etki sondaj\u0131yla harmanlanarak zihinlerimize neleri yerle\u015ftirdi\u011fi, George Orwell\u2019in 1984 roman\u0131n\u0131n asl\u0131nda 1949 y\u0131l\u0131nda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u2018B\u00fcy\u00fck Birader\u2019in bug\u00fcn bizi ger\u00e7ekten g\u00f6zetledi\u011fi ger\u00e7e\u011fi gibi bir dizi ba\u015fl\u0131klar silsilesiyle kitab\u0131mda merak uyand\u0131ran ve keyifli bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmak m\u00fcmk\u00fcn\u2026<\/p>\n\n\n\n

Eklemek istedikleriniz nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Umut her zaman var olmal\u0131, okumak bize bu m\u00fccadelede yol g\u00f6sterir ve yolumuzu ayd\u0131nlat\u0131r\u2026Her zaman okuyal\u0131m ve okutal\u0131m diyorum\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Gazetecilik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. U\u011fur G\u00fcnd\u00fcz, Kafka\u2019n\u0131n ger\u00e7eklik alg\u0131s\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131yor ve zaman\u0131n ruhunu ge\u00e7mi\u015fle ba\u011fda\u015ft\u0131rarak analiz ediyor. \u0130lk bak\u0131\u015fta aralar\u0131nda ortak bir nokta g\u00f6remedi\u011fimizi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok ilgin\u00e7 konuyu, b\u00fct\u00fcnselliklerini ke\u015ffetmekten heyecan duyaca\u011f\u0131m\u0131z yanlar\u0131yla \u201cKafkaesk Zamanlar\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda anlat\u0131yor. \u201cUmut her zaman var olmal\u0131\u201d diyor Prof. Dr. G\u00fcnd\u00fcz. Biz de kendisine \u201cKafkaesk Zamanlar\u201d ile ilgili merak ettiklerimizi soruyoruz:<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":14645,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[1487,1486,1110,1488,1489],"class_list":["post-14644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-kafka","tag-kafkaesk-zamanlar","tag-prof-dr-ugur-gunduz","tag-ugur-gunduz-kafkaesk-zamanlar","tag-ugur-gunduz-kitaplari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14644\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}