{"id":14860,"date":"2021-03-27T16:26:53","date_gmt":"2021-03-27T13:26:53","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=14860"},"modified":"2021-03-27T21:36:42","modified_gmt":"2021-03-27T18:36:42","slug":"servet-i-funun-130-yasinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2021\/03\/27\/servet-i-funun-130-yasinda\/","title":{"rendered":"Servet-i F\u00fcnun 130 Ya\u015f\u0131nda"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Haber: Saliha \u015eAH\u0130N<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk edebiyat tarihinde bir d\u00f6neme de ad\u0131 veren, kelime anlam\u0131yla \u2018ilimlerin zenginli\u011fi\u2019 anlam\u0131na gelen Servet-i F\u00fcnun mecmuas\u0131, 130 y\u0131l \u00f6nce bug\u00fcn, 27 Mart 1891\u2019de kuruldu.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"474\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14861\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-2.jpg 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-2-300x190.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-2-326x205.jpg 326w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Soyad\u0131 kanunundan sonra Tokg\u00f6z soyad\u0131n\u0131 alan Ahmet \u0130hsan Bey\u2019in kurdu\u011fu dergi, bilhassa edebi t\u00fcrlerin modernle\u015fmesinde etkili bir ara\u00e7 olmu\u015ftur. Ahmet \u0130hsan Bey, 1868 do\u011fumlu bir siyaset\u00e7i ve yazard\u0131r. M\u00fclkiye mezunu olan \u0130hsan Bey, uzun y\u0131llar \u00e7e\u015fitli devlet g\u00f6revlerinde bulunur, 1908-1921 aras\u0131 T\u00fcrkiye Milli Olimpiyat Komitesi\u2019nin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcr. 1931\u2019den \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar olan d\u00f6nemde ise Ordu milletvekili olarak meclis \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flarda temsilci nam\u0131yla yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"588\" height=\"368\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14862\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-3.jpg 588w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-3-300x188.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-3-343x215.jpg 343w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-3-326x205.jpg 326w\" sizes=\"(max-width: 588px) 100vw, 588px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Terc\u00fcme eserleri ile bilinen Ahmet \u0130hsan Bey, Jules Verne\u2019nin kitaplar\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye \u00e7evirmi\u015f ve bu co\u011frafyada tan\u0131nmas\u0131nda olduk\u00e7a etkili olmu\u015ftur. Bunlar d\u0131\u015f\u0131nda Haver ve \u00dclfet romanlar\u0131, Matbuat Hat\u0131ralar\u0131m kitab\u0131 ve seyahat yaz\u0131lar\u0131 t\u00fcr\u00fcnde bir\u00e7ok eseri yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ahmet \u0130hsan Bey, ilk olarak \u00dcmran (1887-1888), devam\u0131nda ortaklar\u0131yla Alem Bas\u0131mevi\u2019ni kurduktan sonra ise Servet-i F\u00fcnun (1891-1928) dergilerinin bas\u0131lmas\u0131nda \u00f6nc\u00fcl\u00fck eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Ruhsat al\u0131namad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Rum Nikolaides Efendi\u2019nin sahibi oldu\u011fu Servet gazetesinin bir eki olarak 1891\u2019de \u00e7\u0131kar\u0131lmaya ba\u015flanan Servet-i F\u00fcnun dergisi, k\u0131sa kesintiler ve m\u00fctareke d\u00f6nemi d\u0131\u015f\u0131nda 1944\u2019e kadar yay\u0131m hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015flang\u0131\u00e7 itibariyle teknoloji ve pop\u00fcler bilim dergisi niteli\u011fi ta\u015f\u0131rken, 1892\u2019de imtiyaz\u0131n tamamen Ahmet \u0130hsan Bey\u2019in eline ge\u00e7mesiyle Servet-i F\u00fcnun\u2019un i\u00e7eri\u011finde edebiyat yaz\u0131lar\u0131 daha \u00e7ok \u00f6n plana \u00e7\u0131kar. Bu sayede geli\u015fim g\u00f6steren mecmua 1896\u2019dan itibaren Edebiyat-\u0131 Cedide (1896-1901) toplulu\u011funun da kurucu yuvas\u0131 olur ve edebiyat tarihinde \u00f6nemli bir isim haline gelir. Zira bu d\u00f6nemin ba\u015far\u0131s\u0131nda, mecmuan\u0131n edebiyat b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131ndaki Tevfik Fikret belirleyici olmu\u015ftur. Bu toplulu\u011fa mensup olan ve Servet-i F\u00fcnun\u2019da yaz\u0131lar\u0131 yay\u0131mlanan bir\u00e7ok \u015fair ve yazar, modernle\u015fen T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n ilk \u00f6rneklerine imza atan \u00f6nc\u00fc edebiya\u00e7\u0131lar olarak tarihe ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"273\" height=\"190\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14863\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Her ne kadar dergide edebi yaz\u0131lar a\u011f\u0131r bassa da, yerel ve uluslararas\u0131 teknolojik geli\u015fmelerden ilgi \u00e7ekici haber, makale ve foto\u011fraflara kadar bir\u00e7ok t\u00fcr mecmuada yay\u0131mlan\u0131r. Ayr\u0131ca 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n de\u011fi\u015fimine dikkat \u00e7eken \u015fehir haberleri de geni\u015f olarak payla\u015f\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 zamanda \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019nin bir \u00fcyesi olan Ahmet \u0130hsan Bey, \u0130kinci Me\u015frutiyet\u2019in 1908\u2019de ilan\u0131ndan sonra, \u00f6ncesinde haftal\u0131k olarak bas\u0131lan Servet-i F\u00fcnun\u2019u g\u00fcnl\u00fck olarak \u00e7\u0131kartmaya ba\u015flar. Bu yeni s\u00fcre\u00e7te de Fecr-i Ati (1909-1912) toplulu\u011funa ev sahipli\u011fi yapan derginin 24 \u015eubat 1910 tarihli 977. say\u0131s\u0131nda, M\u00fcfit Ratip\u2019in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Fecr-i Ati Enc\u00fcmen-i Ebedisi Beyannamesi yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"525\" height=\"215\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14864\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-5.jpg 525w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/serveti-funun-5-300x123.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u00fcresince kesintisiz her g\u00fcn bas\u0131m yap\u0131l\u0131rken, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde ise Ahmet \u0130hsan Bey\u2019in yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki faaliyetleri sebebiyle derginin bas\u0131m\u0131na bir s\u00fcre ara verilir, sava\u015f bitip yurda d\u00f6nd\u00fckten sonra ise yeniden devam edilir. 1891\u2019den itibaren 37 y\u0131l ayn\u0131 isimle yay\u0131mlanan mecmua 1928\u2019de yap\u0131lan harf devrimi sonras\u0131 1681. say\u0131s\u0131ndan itibaren Uyan\u0131\u015f \u00fcst ad\u0131yla bas\u0131l\u0131r. Servet-i F\u00fcnun, Tokg\u00f6z\u2019\u00fcn 1942\u2019deki \u00f6l\u00fcm\u00fcnden iki y\u0131l sonras\u0131na kadar devam eden yay\u0131m\u0131yla toplamda 2461 say\u0131 yay\u0131mlanabilmi\u015f tek dergidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak 50 y\u0131la yak\u0131n bir s\u00fcre yay\u0131n hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Servet-i F\u00fcnun, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son 30 y\u0131l\u0131na ve Cumhuriyetin kurulu\u015f d\u00f6nemine \u015fahitlik etmi\u015f; siyasi, iktisadi, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel izler ta\u015f\u0131yan \u00f6nemli bir dergi olarak tarihe ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Not: Edebiyat tarihi alan\u0131na giren 1896-1901 d\u00f6neminin Servet-i F\u00fcnun say\u0131lar\u0131 Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi\u2019nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir T\u00dcB\u0130TAK projesinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak incelenmi\u015f ve bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan uzmanlar\u0131n ilgisine sunulmu\u015ftur. Bknz. <a href=\"http:\/\/www.servetifunundergisi.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/www.servetifunundergisi.com\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk edebiyat tarihinde bir d\u00f6neme de ad\u0131 veren, kelime anlam\u0131yla \u2018ilimlerin zenginli\u011fi\u2019 anlam\u0131na gelen Servet-i F\u00fcnun mecmuas\u0131, 130 y\u0131l \u00f6nce bug\u00fcn, 27 Mart 1891\u2019de kuruldu.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":14865,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[1521,1522,1523],"class_list":["post-14860","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-servet-i-funun","tag-servet-i-funun-dergisi","tag-servet-i-funun-mecmuasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14860"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14860\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}