{"id":15007,"date":"2021-05-18T02:28:39","date_gmt":"2021-05-17T23:28:39","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=15007"},"modified":"2021-05-18T02:28:41","modified_gmt":"2021-05-17T23:28:41","slug":"istanbul-erkek-lisesi-binasinin-gizemleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2021\/05\/18\/istanbul-erkek-lisesi-binasinin-gizemleri\/","title":{"rendered":"\u0130stanbul Erkek Lisesi Binas\u0131n\u0131n Gizemleri"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Haber: Mahmut Enes A\u011eCA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul Erkek Lisesi T\u00fcrkiye\u2019nin en ba\u015far\u0131l\u0131 orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan biri olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n ge\u00e7mi\u015fi ve gizemli binas\u0131yla da dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul Erkek Lisesi, Osmanl\u0131 d\u00f6neminden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin faaliyette olan ender kurumlardan biridir. Mehmet Nadir Bey taraf\u0131ndan 1884 y\u0131l\u0131nda \u201cNumune-i Terakki\u201d ismiyle faaliyete ba\u015flayan okul, 1910 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u0130stanbul Lisesi olarak an\u0131lmaya ba\u015flar.&nbsp; 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 esnas\u0131nda \u0130stanbul Sultanisi, Saint Benoit binas\u0131nda faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken okulun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc hastaneye \u00e7evrilir. O d\u00f6nem gelenek oldu\u011fu \u00fczere hastane k\u0131sm\u0131n\u0131n duvarlar\u0131 sar\u0131ya boyan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Cephede g\u00f6rev alan \u0130stanbul Erkek Lisesi \u00f6\u011frencilerinin \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc haberinin ard\u0131ndan pencere pervazlar\u0131 ve kap\u0131lar matem rengi olan siyah boya ile kaplan\u0131r. \u0130stanbul Erkek Lisesi\u2019nin renkleri olan sar\u0131 ve siyah\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc matem ile olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul Erkek lisesi; Ca\u011falo\u011flu\u2019nda, D\u00fcyun-\u0131 Umumiye Binas\u0131 olarak bilinen 16 bin metrekarelik bir yerle\u015fkede hizmet vermektedir. 1933 y\u0131l\u0131nda Atat\u00fcrk taraf\u0131ndan Duyun-\u0131 Umumiye Binas\u0131, \u0130stanbul Erkek Lisesi\u2019nin kullan\u0131m\u0131na tahsis edilmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de \u0130stanbul Erkek Lisesi bu yerle\u015fkede hizmet vermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcyun-\u0131 Umumiye idaresi Osmanl\u0131 d\u00f6neminde \u00f6denemeyen d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n tahsil edilmesi amac\u0131yla 1881 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftur. Muharrem Kararnamesi ile faaliyet g\u00f6stermeye ba\u015flayan D\u00fcyun-\u0131 Umumiye binas\u0131 Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 ve Osmanl\u0131 bor\u00e7lar\u0131n\u0131n yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 neticesinde i\u015flevini yitirmi\u015ftir. &nbsp;Faaliyetleri yaln\u0131zca \u0130stanbul ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayan kurum; aralar\u0131nda Girit, Edirne, Erzurum ve Manast\u0131r\u2019\u0131n da bulundu\u011fu 23 kentte faaliyet g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c<\/strong><strong>Mimar-\u0131 \u015eehir\u201d Vallaury\u2019nin Tarih Bilinci<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u011falo\u011flu\u2019nda yer alan D\u00fcyun-\u0131 Umumiye Binas\u0131, \u0130stanbullu Mimar Alexandre Vallaury (1850-1921) taraf\u0131ndan in\u015fa edilmi\u015ftir. Osman Hamdi Bey\u2019in \u201cMimar-\u0131 \u015eehir\u201d olarak and\u0131\u011f\u0131 Vallaury, Osmanl\u0131 mimarisinde etkileri olan \u00f6nemli bir isimdir. Duyun-\u0131 Umumiye Binas\u0131 ile bug\u00fcn \u0130stanbul Arkeoloji m\u00fczesi olarak hizmet veren Sanayi-i Nefise Mektebi ve Pera Palas gibi eserlere imza atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Vallaury, D\u00fcyun-\u0131 Umumiye binas\u0131n\u0131 in\u015fa ederken geleneksel T\u00fcrk konut mimarl\u0131\u011f\u0131 ile Bat\u0131 ekseninde geli\u015fen Baux-Arts mimari ak\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rneklerinden birini ortaya koymu\u015ftur. Ayr\u0131ca, D\u00fcyun-\u0131 Umumiye Binas\u0131, 1. Ulusal Mimarl\u0131k D\u00f6nemi\u2019ne de \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayd\u0131nlatma konusunda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan yararlanmaya b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veren Vallaury, her iki taraftaki merdivenlerin bulundu\u011fu b\u00f6lmeye dikd\u00f6rtgen \u00e7er\u00e7eveler koymu\u015ftur. Bu sayede alt kat\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131nda do\u011fal \u0131\u015f\u0131ktan yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul Erkek Lisesi\u2019nin yap\u0131m\u0131nda Mimar Vallaury\u2019nin k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131 korumaya verdi\u011fi \u00f6nem \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Binan\u0131n bodrum katlar\u0131nda birtak\u0131m ha\u00e7 sembolleri bulunmu\u015f ve bu i\u015faretler okulun bir kilise \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Oysa \u00fczerinde Hristiyan dini motiflerinin bulundu\u011fu bu yap\u0131n\u0131n Bizans d\u00f6neminden kalma bir sarn\u0131\u00e7 oldu\u011fu tespit edildi. Bu de\u011ferli yap\u0131y\u0131 y\u0131kmayan Vallaury, binay\u0131 sarn\u0131c\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmayacak bi\u00e7imde in\u015fa etmi\u015ftir.&nbsp; \u00d6yle ki, okulun eski mezunlar\u0131 an\u0131 defterlerinde sarn\u0131ca ayr\u0131 bir sayfa a\u00e7ar. \u0130stanbul Erkek Lisesi\u2019ndeki sarn\u0131c\u0131 takip ederek Yerebatan Sarn\u0131c\u0131\u2019na ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, Sarayburnu sahile kadar ula\u015fabildiklerini tarihe not etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Halen \u0130stanbul Erkek Lisesi\u2019nin kullan\u0131m\u0131nda olan Duyun-\u0131 Umumiye Binas\u0131, Alexandre Vallaury\u2019nin ki\u015fili\u011finde Osmanl\u0131 mimarlar\u0131n\u0131n tarihe olan hassasiyetlerinin en canl\u0131 \u00f6rneklerinden biri olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yararlan\u0131lan Kaynaklar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T.C. Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u0130stanbul\/Fatih- \u0130stanbul Erkek Lisesi, Okulumuzun Tarih\u00e7esi, http:\/\/istanbulerkeklisesi.meb.k12.tr\/icerikler\/okulumuzun-tarihcesi_123360.html, Eri\u015fim Tarihi: 2.3.2021<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Bankas\u0131 M\u00fczesi, Duyun-u Umumiye \u0130daresi, http:\/\/www.obmuze.com\/#duyun-u-umumiye-idaresi\/toparlanma, Eri\u015fim Tarihi: 2.3.2021<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131 \u0130slam Ansiklopedisi, Duyun-\u0131 Uumiye, https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/duyun-i-umumiyye, Eri\u015fim Tarihi: 3.3.2021<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zkurt, M. \u00c7. (2012). D\u00dcYUN-UUMUM\u0130YE\u2019DEN \u0130STANBUL ERKEK L\u0130SES\u0130&#8217;NE. F. B. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde, \u0130stanbul&#8217;un Kitab\u0131 Fatih III (s. 148-151, https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/306039329_Duyun-u_Umumiye&#8217;den_Istanbul_Erkek_Lisesi&#8217;ne, Eri\u015fim Tarihi: 3.3.2021<\/p>\n\n\n\n<p>Akpolat, M.\u00c7. \u201cFrans\u0131z K\u00f6kenli Levanten Mimar Al\u00e9xandre Vallaury.\u201d (Yay\u0131mlamam\u0131\u015f Doktora tezi), Ankara: Hacettepe \u00dcniversitesi, 1991<\/p>\n\n\n\n<p>Radikal gazetesi. (2010, 10 6). Bir \u0130stanbul efsanesi daha ger\u00e7ek \u00e7\u0131kt\u0131. Radikal: http:\/\/www.radikal.com.tr\/turkiye\/bir-istanbul-efsanesi-daha-gercek-cikti-1022423\/, Eri\u015fim Tarihi: 5.3.2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stanbul Erkek Lisesi T\u00fcrkiye\u2019nin en ba\u015far\u0131l\u0131 orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan biri olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n ge\u00e7mi\u015fi ve gizemli binas\u0131yla da dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":15009,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[1549,1550],"class_list":["post-15007","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-istanbul-erkek-lisesi","tag-istanbul-erkek-lisesi-binasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15007"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15007\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}