{"id":15449,"date":"2021-10-25T09:38:48","date_gmt":"2021-10-25T06:38:48","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=15449"},"modified":"2021-10-25T09:41:22","modified_gmt":"2021-10-25T06:41:22","slug":"bir-sehrin-hikayesi-old-firm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2021\/10\/25\/bir-sehrin-hikayesi-old-firm\/","title":{"rendered":"Bir \u015fehrin hikayesi: OLD FIRM"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Arda Ayan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Futbol \u015f\u00fcphesiz d\u00fcnyan\u0131n en pop\u00fcler sporu ve bu sporun i\u00e7inde bir\u00e7ok ezeli rekabet var. Bu rekabetlerin i\u00e7inde baz\u0131 e\u015fle\u015fmeler var ki di\u011ferlerinden \u00e7ok farkl\u0131. Bu rekabetlerden biri de \u0130sko\u00e7ya\u2019n\u0131n Glasgow \u015fehrinin iki tak\u0131m\u0131, Celtic-Rangers aras\u0131nda oynanan Old Firm derbisi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck Britanya Krall\u0131\u011f\u0131 veya bilinen ismiyle \u0130ngiltere\u2019nin tarih boyunca s\u00f6m\u00fcrgesi olan \u0130rlanda, y\u0131llar boyunca \u0130ngiliz emperyalizminin etkisi alt\u0131nda kald\u0131. Bu etki beklenmedik bir \u015fekilde futbolda da kendini g\u00f6sterdi. \u0130rlandal\u0131lar i\u015f\u00e7i ve k\u00f6le olarak kullan\u0131lmakta, sava\u015f zaman\u0131 ise sava\u015f\u0131n nerede oldu\u011fu fark etmeden \u00f6l\u00fcme g\u00f6nderiliyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1845 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan b\u00fcy\u00fck k\u0131tl\u0131kta \u00fclke, n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131n\u0131 kaybetti. Hayatta kalanlar da \u00fclkeyi terk etti. \u0130ngiltere i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan Avustralya k\u0131tas\u0131na \u0130ngilizce konu\u015fan birilerinin g\u00f6nderilmesi, Ada\u2019y\u0131 Britanyal\u0131la\u015ft\u0131rmada \u00e7ok \u00f6nemliydi. \u0130ngiltere H\u00fck\u00fcmeti de k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 f\u0131rsat bilerek \u0130rlandal\u0131lar\u0131 bu b\u00f6lgelere yollad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu k\u0131tl\u0131k y\u0131llar\u0131ndan \u00e7\u0131kan hikayeler, Peaky Blinders gibi dizilerde de anlat\u0131ld\u0131. (Black Velvet Band)<\/p>\n\n\n\n<p>Celtic ma\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6ncesinde s\u00f6ylenen mar\u015f\u0131n kahraman\u0131 Michael\u2019\u0131 da atlamamak gerekir. K\u0131tl\u0131k zamanlar\u0131nda a\u00e7 kalan \u00e7ocuklar i\u00e7in m\u0131s\u0131r \u00e7alan ve Avustralya\u2019ya s\u00fcr\u00fclen Michael ad\u0131ndaki \u0130rlandal\u0131y\u0131 konu eden mar\u015f\u0131n ad\u0131 ise, Fields Of Athenry\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiltere \u00e7e\u015fitli i\u015flerde k\u00f6le olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u0130rlandal\u0131lar\u0131 Glasgow \u015fehrine getirir. Katolik \u0130rlandal\u0131lar sefaleti ya\u015famaya devam ederken Protestan \u0130sko\u00e7lar, Kraliyet\u2019in destekleriyle adeta hayat\u0131n keyfini s\u00fcrerler. \u0130sko\u00e7lar\u0131n Protestan olmas\u0131 ve \u0130ngiliz Krall\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan desteklenmesi adadaki gerginli\u011fi artt\u0131r\u0131r ve ada iki s\u0131n\u0131fa ayr\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca Katolikleri bir tehdit olarak g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in \u0130rlandal\u0131lar\u2019\u0131 en a\u011f\u0131r i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rlar. Glasgow\u2019da \u0130rlandal\u0131lar\u0131n \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 \u0130sko\u00e7lara g\u00f6re 4 kat fazlad\u0131r ve bu durumu en ac\u0131 ya\u015fayanlar ise \u00e7ocuklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Katolik bir rahip olan Andrew Kerins, 1887 y\u0131l\u0131nda Celtic ad\u0131nda bir vak\u0131f kurar. Vak\u0131f beklenen ba\u011f\u0131\u015f\u0131 alamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u00e7l\u0131kla bo\u011fu\u015fan \u0130rlandal\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zengin \u00fcst tabaka olan Protestanlar\u0131n da ba\u011f\u0131\u015f yapmas\u0131 \u00fctopik bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olacakt\u0131r. Vak\u0131f, Britanya\u2019da en \u00e7ok sevilen \u015fey olan futbola y\u00f6nelir ve \u0130rlandal\u0131lardan olu\u015fan bir tak\u0131m kurar. \u00c7evredeki zengin Protestan tak\u0131mlar\u0131yla ma\u00e7 yapan Celtic Vakf\u0131 kasas\u0131n\u0131 doldurur. Ard\u0131ndan bu vak\u0131ftan ayr\u0131 bir futbol kul\u00fcb\u00fc kurma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015flat\u0131l\u0131r ve 1888 y\u0131l\u0131nda Celtic FC kurulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Ard\u0131ndan Celticli gen\u00e7ler, \u015fehrin g\u00f6rkemli tak\u0131m\u0131 Rangers\u2019a ma\u00e7 teklifinde bulunur. Rangers onlardan \u00f6nce kurulmu\u015ftur ve i\u015fleyen bir yap\u0131s\u0131 vard\u0131r. Rangers Kraliyet yanl\u0131s\u0131 zengin bir kitleye sahiptir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile ma\u00e7larda Birle\u015fik Krall\u0131k bayraklar\u0131yla ma\u00e7lara gelirler. Celtic ma\u00e7\u0131 5-2 kazan\u0131r, Protestanlar ve Kraliyet yanl\u0131lar\u0131 \u015foka u\u011frar ve y\u0131llar boyu s\u00fcrecek olan Old Firm ba\u015flar. Celtic k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 olur ve t\u00fcm \u0130rlandal\u0131lar\u0131n tak\u0131m\u0131 haline gelir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u0131rada devam eden y\u0131llarda Celtic-Rangers taraftarlar\u0131 aras\u0131nda akan kan hi\u00e7 durmaz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Joker karakterinden bildi\u011fimiz g\u00fcl\u00fc\u015f, asl\u0131nda Glasgowlu Protestan \u00e7etelerin yaratt\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydir. Ad\u0131na \u2018\u2019Glasgow Smile\u2019\u2019 denen bu g\u00fcl\u00fcc\u00fck \u015fehirde adeta bir damgalama y\u00f6ntemidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Celtic, Kuzey \u0130rlanda Cumhuriyet\u00e7iler \u00d6rg\u00fct\u00fc IRA, dolay\u0131s\u0131yla bir\u00e7ok kez ter\u00f6rle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu sebebiyle soru\u015fturmalarla m\u00fccadele eder. Kuzey \u0130rlanda\u2019daki tek \u015fiddet e\u011filimli \u00f6rg\u00fct IRA de\u011fildir. Protestanlar taraf\u0131ndan da kurulan bir\u00e7ok \u00f6rg\u00fct vard\u0131r. Bu \u00f6rg\u00fctlerin en \u00fcnl\u00fcs\u00fc UVF ve UDA\u2019d\u0131r. Bu iki \u00f6rg\u00fct bir\u00e7ok Katolik insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesine sebep olmu\u015ftur. Fakat Rangers\u2019a bir soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Kald\u0131 ki bu \u00f6rg\u00fctlerin Rangers\u2019a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da bilinmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu gerginlikler y\u0131llar boyunca s\u00fcrd\u00fc ve 2014 y\u0131l\u0131nda \u0130sko\u00e7ya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumunda tekrar zirve yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u0130rlandal\u0131 olan Celtic taraftarlar\u0131 \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgesine ve Kraliyet\u2019e kar\u015f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in referandumda \u2018\u2019EVET\u2019\u2019 i\u00e7in seferber oldular ve her ma\u00e7ta pankartlar ve flamalarla dile getirdiler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sko\u00e7 Rangers taraftarlar\u0131ysa net bir \u015fekilde \u2018\u2019HAYIR\u2019\u2019 taraf\u0131nda yer ald\u0131 ve \u0130ngiliz hakimiyetinde kalmak istediklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a belli ettiler. Referandumdaysa %55 ile birlik yanl\u0131lar\u0131 (Loyalist) kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Celtic taraftarlar\u0131 hala daha ezilen ve zor durumda olan t\u00fcm halklar\u0131, d\u00fcnyan\u0131n neresinde olursa olsun desteklemeye ve yaln\u0131z olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye devam ediyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arda Ayan Futbol \u015f\u00fcphesiz d\u00fcnyan\u0131n en pop\u00fcler sporu ve bu sporun i\u00e7inde bir\u00e7ok ezeli rekabet var. Bu rekabetlerin i\u00e7inde baz\u0131 e\u015fle\u015fmeler var ki di\u011ferlerinden \u00e7ok farkl\u0131. Bu rekabetlerden biri de \u0130sko\u00e7ya\u2019n\u0131n Glasgow \u015fehrinin iki tak\u0131m\u0131, Celtic-Rangers aras\u0131nda oynanan Old Firm derbisi\u2026 B\u00fcy\u00fck Britanya Krall\u0131\u011f\u0131 veya bilinen ismiyle \u0130ngiltere\u2019nin tarih boyunca s\u00f6m\u00fcrgesi olan \u0130rlanda, y\u0131llar boyunca [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":15451,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-15449","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15449"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15449\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}