{"id":17202,"date":"2022-03-08T17:03:52","date_gmt":"2022-03-08T14:03:52","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=17202"},"modified":"2022-03-09T13:03:11","modified_gmt":"2022-03-09T10:03:11","slug":"evren-farkli-olsa-da-sorunlar-ayni-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2022\/03\/08\/evren-farkli-olsa-da-sorunlar-ayni-mi\/","title":{"rendered":"Evren farkl\u0131 olsa da sorunlar ayn\u0131 (m\u0131?)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Haber:<\/strong> Beyza K\u00f6ro\u011flu<\/p>\n\n\n\n<p>Facebook grubunun ismini \u201cMeta\u201d olarak de\u011fi\u015ftirmesiyle fitili ate\u015flenen \u201cMetaverse\u201d, sanal ger\u00e7eklik (vr) ve art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklik (ar) kelimelerinin birle\u015fiminden olu\u015fuyor. Metaverse, internet d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gelece\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve erken d\u00f6nemde avantajlar yaratabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ve \u015firketlerin odak noktas\u0131 haline geldi. <\/p>\n\n\n\n<p>Meta\u2019da di\u011fer kullan\u0131c\u0131larla etkile\u015fim i\u00e7erisinde olabilir, i\u015f toplant\u0131lar\u0131 d\u00fczenleyebilir hatta konsere ve sergiye kat\u0131labilirsiniz. Yani, ger\u00e7ek hayatta yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir\u00e7ok \u015feyi sanal evrende deneyimlemenize olanak sa\u011fl\u0131yor. Kullan\u0131c\u0131lara istedikleri formda avatarlar\u0131yla (istenilen g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde, hareket eden ve konu\u015fan dijital bir kopya) var olmay\u0131 vaat eden dijital evrenin hen\u00fcz yeni oldu\u011funu, bu nedenle avantajlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra dezavantajlar\u0131n\u0131n da olabilece\u011fini belirtmek&nbsp;gerekiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p> <strong>K\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131 da s\u00f6z konusu <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknoloji farkl\u0131 bir boyuta ge\u00e7iyor, fakat insano\u011flu ger\u00e7ek d\u00fcnyada var olan sorunlar\u0131 da dijital evrene ta\u015f\u0131yor. Son zamanlarda sanal evrende ya\u015fanan problemlerden biri de \u201cMetaverse\u2019te artan taciz vakalar\u0131\u201d&#8230; Maalesef, sanal evrende sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan kad\u0131n kullan\u0131c\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 gittik\u00e7e art\u0131yor. Meta\u2019da kullan\u0131c\u0131lara kar\u015f\u0131 sesli ve s\u00f6zl\u00fc sald\u0131r\u0131lar olabildi\u011fi gibi, sanal ger\u00e7ekli\u011fin daha iyi alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, dokunsal (haptic) ara\u00e7lar\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131 da s\u00f6z konusu. Bu durum Metaverse\u2019nin ileri safhalarda bir\u00e7ok su\u00e7lunun u\u011frak yeri olabilece\u011fi konusunu g\u00fcndeme getiriyor.&nbsp;\u00d6rne\u011fin; \u0130ngiltere\u2019nin ba\u015fkenti Londra\u2019da ya\u015fayan Nina Jane Patel, \u201cMetaverse\u2019\u2019 tabanl\u0131 \u00e7evrimi\u00e7i video oyunu&nbsp;Horizon Worlds\u2019e&nbsp;ilk girdi\u011fi anda, avatar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 erkek taraf\u0131ndan taciz edildi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8221;G\u00fcvenli b\u00f6lge i\u015fe yaram\u0131yor&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Patel; \u201cHorizon Venues Metaverse\u2019e, t\u0131pk\u0131 bana benzeyen, orta ya\u015fl\u0131, sar\u0131\u015f\u0131n, kot pantolon ve uzun kollu bluz giymi\u015f bir avatar olarak girdim. Girdi\u011fim alan, tiyatro fuayesi gibi bir mek\u00e2nd\u0131. 60 saniye i\u00e7inde, \u00fc\u00e7 erkek avatar bana do\u011fru geldi ve uygunsuz bir \u015fekilde dokunmaya ba\u015flad\u0131. Ben ne oldu\u011funu anlayamadan \u00f6nce, avatar\u0131m\u0131n hem \u00fcst hem de alt bedenine dokunuyor ve bu hareketlerinin ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini&nbsp;\u00e7ekiyorlard\u0131. Bunu yaparken de&nbsp;\u2018Sevmiyormu\u015f gibi yapma.\u2019 gibi \u00e7irkin \u015feyler s\u00f6ylediler. Ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ama beni takip ettiler. Bu insanlar\u0131n kim oldu\u011funu bilmiyordum ya da kal\u0131p ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in zaman\u0131m yoktu.\u201d ifadesiyle,&nbsp;sanal ortamda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tacizi anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Patel ayr\u0131ca, Horizon\u2019da,&nbsp;avatarlar\u0131n ba\u015fkalar\u0131yla fiziksel etkile\u015fimden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in girdi\u011fi \u201cg\u00fcvenli b\u00f6lge\u201dnin i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bildirdi. Metaverse\u2019te artan taciz \u015fikayetleri \u00fczerine, avatarlar aras\u0131na ki\u015fisel alan\u0131 koruma s\u0131n\u0131r\u0131 (personal boundary) konulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan yeni \u00f6zellik sisteme eklendi. Ki\u015fisel korunma mesafesi sa\u011flayan yeni \u00f6zellikle, avatarlar aras\u0131nda yar\u0131m metre mesafe olacak. Bu \u00f6zelli\u011fin ne kadar etkili olaca\u011f\u0131n\u0131 ileriki g\u00fcnlerde g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7ok daha b\u00fcy\u00fck problemlere yol a\u00e7abilir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Siber su\u00e7lulara yeni bir zemin haz\u0131rlayan Metaverse, bu t\u00fcr konulara dikkat edilmezse toplumda etik ve psikolojik s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131na sebebiyet verebilir. \u0130nsanlar \u00fczerinde yararlar\u0131 kadar zararl\u0131 etkileri de olabilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde,&nbsp;kad\u0131n hareketinin geli\u015fmesi,&nbsp;cinsiyet e\u015fitli\u011finin sa\u011flanmas\u0131, toplumsal yarg\u0131 kal\u0131plar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 ve kendini ifade etmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7eken bireylerin d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn&nbsp;sa\u011flanmas\u0131 gibi konularda dijital mecralar\u0131n olumlu etkileri yads\u0131namaz. Di\u011fer taraftan,&nbsp;bireylerin avatarlar\u0131yla var olduklar\u0131, ger\u00e7eklik alg\u0131s\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcyle de\u011fi\u015fti\u011fi ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc dijital evrende;&nbsp;kolektif bir d\u00fczenin par\u00e7as\u0131 olan bireylerin sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla&nbsp;kazand\u0131klar\u0131&nbsp;sanal cesaretle&nbsp;hiper ger\u00e7eklik ya\u015famalar\u0131 sonucunda di\u011fer ki\u015filerin haklar\u0131n\u0131 ihlal etmesi, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck problemlere yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyal a\u011flarda ya\u015fanan erkeklik krizi, toksik mask\u00fclinite, ataerkil zihniyet ve s\u00f6ylemler; anonim kimlikli bireylerden olu\u015fan sanal evrende kad\u0131na kar\u015f\u0131 hegemonyan\u0131n yeniden yarat\u0131lmas\u0131na neden&nbsp;olarak, adeta bir tehdit olu\u015fturuyor.&nbsp;Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7eklikte milyonlarca insan\u0131n oyun d\u00fcnyas\u0131nda oldu\u011funu ya da sosyal medyada sosyalle\u015fen insanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, bu onlar\u0131n ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131 se\u00e7imlerinden ibarettir. \u201cSizin se\u00e7iminiz ne olacak?\u201d sorusuna yan\u0131t aramam\u0131z gerekir. Sonu\u00e7ta, b\u00fct\u00fcn bu de\u011fi\u015fkenleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ona g\u00f6re hareket etmenin, eksi ve art\u0131lar\u0131 de\u011ferlendirmede dikkatli olman\u0131n faydas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lamaz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber: Beyza K\u00f6ro\u011flu Facebook grubunun ismini \u201cMeta\u201d olarak de\u011fi\u015ftirmesiyle fitili ate\u015flenen \u201cMetaverse\u201d, sanal ger\u00e7eklik (vr) ve art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7eklik (ar) kelimelerinin birle\u015fiminden olu\u015fuyor. Metaverse, internet d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gelece\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve erken d\u00f6nemde avantajlar yaratabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ve \u015firketlerin odak noktas\u0131 haline geldi. Meta\u2019da di\u011fer kullan\u0131c\u0131larla etkile\u015fim i\u00e7erisinde olabilir, i\u015f toplant\u0131lar\u0131 d\u00fczenleyebilir hatta konsere ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":17205,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[24,1],"tags":[],"class_list":["post-17202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17202"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17202\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}