{"id":20081,"date":"2023-01-04T10:06:14","date_gmt":"2023-01-04T07:06:14","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=20081"},"modified":"2023-01-05T11:49:29","modified_gmt":"2023-01-05T08:49:29","slug":"modanin-dogaya-ozru-surdurulebilir-moda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2023\/01\/04\/modanin-dogaya-ozru-surdurulebilir-moda\/","title":{"rendered":"Modan\u0131n Do\u011faya \u00d6zr\u00fc: S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Moda"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Haber: Ay\u015feg\u00fcl Ni\u015fli<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u0130stanbul \u00dcniversitesi Haber Merkezi<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde moda, d\u00fcnyay\u0131 kirleterek k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 tetikleyen en b\u00fcy\u00fck sekt\u00f6rlerden birini olu\u015fturuyor. T\u00fcketiciler olarak etraf\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7evreleyen tekstil \u00fcretimi bize masum g\u00f6r\u00fcnse de arka plan\u0131nda do\u011fal kaynak israf\u0131ndan kimyasal at\u0131klara kadar bir\u00e7ok zarar\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Bu zarara bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak ileri s\u00fcr\u00fclen \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir moda\u201d kavram\u0131n\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u00d6zg\u00fcn Can ile konu\u015ftuk<\/em><\/strong><strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar\u0131n temel ihtiya\u00e7lar\u0131ndan biri olan giyinme ihtiyac\u0131 \u00fczerine kurulmu\u015f olan moda ve tekstil sekt\u00f6r\u00fc, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde artan insan n\u00fcfusu ve sanayile\u015fmenin etkisiyle \u00fcretimini de katlayarak art\u0131rm\u0131\u015f durumda. Do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmadan moda \u00fcretiminin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini ifade eden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir moda ise eldeki hammadde ve suyun en etkin bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 hedefliyor.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/1-31.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20088\" width=\"660\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/1-31.jpg 880w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/1-31-300x200.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/1-31-768x512.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/1-31-750x500.jpg 750w\" sizes=\"(max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>\u00dcretimin talepten daha fazla olmas\u0131n\u0131n, moda \u015firketlerinin bireyleri s\u00fcrekli t\u00fcketiciler haline getirme politikalar\u0131 izlemesine sebep oldu\u011funu kaydeden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can, a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim-t\u00fcketim d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn, d\u00fcnyan\u0131n kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Bu zarar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc konusuna de\u011finen Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can, \u201cEn basit \u00f6rnekle, bir kot pantolonun \u00fcretimi i\u00e7in, \u00fcr\u00fcn pamuk halden pantolon haline gelinceye kadar sekiz ton su geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz olarak kullan\u0131l\u0131yor\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Bunun Neresinde?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, kavram olarak do\u011fal kaynaklar\u0131n gelecek nesillere tahribata u\u011framadan aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmek i\u00e7in insanlar\u0131n istek ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n bu kaynaklara zarar vermeden kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 ifade ediyor. &nbsp;Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can moda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini ise \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201c\u0130plik, kuma\u015f, giysi gibi tekstil malzemeleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hale getirilirken, \u00f6rne\u011fin pamuk gibi \u00fcr\u00fcnler organik olarak \u00fcretilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ya da en az kimyasal madde kullan\u0131m\u0131 \u00f6neriliyor. At\u0131k suyun en az miktarda olmas\u0131 nas\u0131l sa\u011flanabilir, bu uygulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle boyama i\u015fleminde yap\u0131lan su israf\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde susuz boyama ve susuz basma teknolojilerine dair \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 fakat hen\u00fcz yayg\u0131nla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can\u2019a g\u00f6re, i\u015fletmelerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe dair yapabilecekleri \u015feyler gerek enerji tasarrufu, gerek su tasarrufu, gerekse at\u0131k miktar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"777\" height=\"437\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/4-20.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20086\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/4-20.jpg 777w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/4-20-300x169.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/4-20-768x432.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/4-20-750x422.jpg 750w\" sizes=\"(max-width: 777px) 100vw, 777px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>\u201cS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir moda anlay\u0131\u015f\u0131, modan\u0131n g\u00f6reviyle \u00e7at\u0131\u015f\u0131yor\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tekstil \u00f6mr\u00fcn\u00fc artt\u0131rmak, sentetik lifleri b\u0131rakarak do\u011fal liflerden \u00fcretim ger\u00e7ekle\u015ftirmek ya da geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc, do\u011fada \u00e7\u00f6z\u00fclebilen materyaller kullanmak, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen tasar\u0131mlar yerine daha az fakat daha etkili tasar\u0131mlar \u00fcretmek gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir moda uygulamalar\u0131, asl\u0131nda moda end\u00fcstrisinin kar marj\u0131n\u0131 y\u00fckselten uygulamalar de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada modan\u0131n misyonunu bir \u00fcr\u00fcn\u00fc trend hale getirmek ve bunu satt\u0131rmak olarak \u00f6zetleyen Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can, bunu yapabilmek i\u00e7in s\u00fcrekli kreasyon de\u011fi\u015ftirildi\u011fini belirtiyor ve ekliyor: \u201cS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin temelinde ise \u00fcr\u00fcn\u00fcn son haline gelinceye kadar kulland\u0131r\u0131lmas\u0131 yatar.\u201d<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/3-26-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20087\" width=\"768\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/3-26-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/3-26-300x200.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/3-26-768x512.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/3-26-750x500.jpg 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/3-26.jpg 1140w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption><em>Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u00d6zg\u00fcr Can<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Peki \u201cS\u00fcrd\u00fcrmezsek\u201d Ne Olacak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>H\u0131zl\u0131 modan\u0131n do\u011fal kaynaklar \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkisi, e\u011fer \u00f6n\u00fcnde durulmazsa, artan insan n\u00fcfusuyla birlikte kaynaklar\u0131n t\u00fckenmesiyle sonu\u00e7lanma tehlikesini do\u011furuyor. Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can\u2019a g\u00f6re bu durum do\u011fan\u0131n yok olmas\u0131, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 ve ekolojik dengenin bozularak d\u00fcnyan\u0131n ya\u015fanmaz hale gelmesine kadar varabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ger\u00e7ekli\u011fin fark\u0131nda olan bilin\u00e7li \u00fcreticiler \u201cye\u015fil tekstil\u201d veya \u201ceko tekstil\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan y\u00f6ntemlerle, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olarak \u00fcretimlerini ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can, \u015firketlerin \u00fcr\u00fcnlerine \u201ceko etiketi\u201d alabilmek i\u00e7in uzman firmalarla \u00e7al\u0131\u015fma zorunlulu\u011fu olmas\u0131n\u0131n, moda \u015firketlerini bu i\u015fi daha bilin\u00e7li yapmaya itti\u011fini dile getiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Fakat bilin\u00e7siz \u00fcretim devam ederse kullan\u0131lan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz sentetik lif at\u0131klar\u0131 do\u011fada \u00e7\u00f6z\u00fcnmeyerek zararl\u0131 at\u0131klar olarak do\u011faya zarar verecek. Hatta \u00e7ama\u015f\u0131r makinesinde y\u0131kan\u0131rken mikro plastiklere d\u00f6n\u00fc\u015ferek akarsulara kar\u0131\u015facak. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz su israf\u0131, kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 t\u00fcketecek ve \u00fcretimde kullan\u0131lan su ve enerji girdileri \u00e7\u00f6pe at\u0131lm\u0131\u015f olacak.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2-31-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20085\" width=\"768\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2-31-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2-31-300x200.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2-31-768x512.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2-31-750x500.jpg 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2-31-1140x760.jpg 1140w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/2-31.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Bizim Yapabileceklerimiz\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyam\u0131z\u0131 moda end\u00fcstrisinin zararlar\u0131ndan korumak i\u00e7in \u00fcreticilerin yan\u0131nda t\u00fcketicilerin de yapabilecekleri var. Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can yap\u0131labilecekleri \u015fu \u015fekilde \u00f6zetliyor: \u201cT\u00fcketiciler olarak bizler de modas\u0131 ge\u00e7ti diye gard\u0131robumuzu s\u00fcrekli yenilememek, ihtiyac\u0131m\u0131zdan fazla k\u0131yafet almamak, kullanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u0131yafetlerimizi ihtiyac\u0131 olana vermek ya da geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tesislerine g\u00f6nderilmek \u00fczere giysi kumbaralar\u0131na atarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe katk\u0131 sa\u011flayabiliriz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle baz\u0131 illerde belediyelerin uygulad\u0131\u011f\u0131 giysi kumbaralar\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulayan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can, bu uygulaman\u0131n, \u00e7\u00f6pe at\u0131lan tekstil malzemelerinin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz lif ve boyalar i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in do\u011faya salabilece\u011fi zararl\u0131 gazlar\u0131 \u00f6nleyebilmek ad\u0131na \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Can, T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7e\u015fitli \u015firketlerin, tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n ve y\u00f6neticilerin bu konuda bilin\u00e7lenerek etkili \u00f6nlemler ald\u0131\u011f\u0131na de\u011finerek t\u00fcketici olarak \u00fczerimize d\u00fc\u015fenleri yaparsak h\u0131zl\u0131 modan\u0131n h\u0131zl\u0131 tahribat\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilece\u011fimizi umdu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber: Ay\u015feg\u00fcl Ni\u015fli \u0130stanbul \u00dcniversitesi Haber Merkezi G\u00fcn\u00fcm\u00fczde moda, d\u00fcnyay\u0131 kirleterek k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 tetikleyen en b\u00fcy\u00fck sekt\u00f6rlerden birini olu\u015fturuyor. T\u00fcketiciler olarak etraf\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7evreleyen tekstil \u00fcretimi bize masum g\u00f6r\u00fcnse de arka plan\u0131nda do\u011fal kaynak israf\u0131ndan kimyasal at\u0131klara kadar bir\u00e7ok zarar\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Bu zarara bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak ileri s\u00fcr\u00fclen \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir moda\u201d kavram\u0131n\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi \u00d6zg\u00fcn Can [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":20084,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"double-sidebar","sidebar":"single-left","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"1"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[1,2085,35],"tags":[2490,2492,2489,2487,2488],"class_list":["post-20081","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-manset-haber","category-yasam","tag-kuresel-isinma-ve-moda","tag-moda-ve-geri-donusum","tag-ozgur-can-surdurulebilir-moda","tag-surdurulebilir-moda","tag-surdurulebilir-moda-nedir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20081"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20081\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}