{"id":20555,"date":"2023-02-27T03:32:57","date_gmt":"2023-02-27T00:32:57","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=20555"},"modified":"2023-02-27T03:32:57","modified_gmt":"2023-02-27T00:32:57","slug":"yasadigin-sehir-yok-olmusken-iyilesmeyi-bekleyemezsin-zamana-ihtiyacin-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2023\/02\/27\/yasadigin-sehir-yok-olmusken-iyilesmeyi-bekleyemezsin-zamana-ihtiyacin-var\/","title":{"rendered":"&#8220;Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n \u015fehir yok olmu\u015fken iyile\u015fmeyi bekleyemezsin, zamana ihtiyac\u0131n var&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Haber: Ceren \u00d6zden<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u0130stanbul \u00dcniversitesi Haber Merkezi<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Kahramanmara\u015f depremleri ve ard\u0131ndan Hatay merkezli depremlerden sonra depremzedelerin psikolojik s\u00fcre\u00e7leriyle ilgili bilgi veren Psk. \u00d6zlem U\u00e7an depremlerden sonra kayg\u0131 bozuklu\u011fu ya\u015fayan ki\u015filere tavsiyelerde bulundu. &#8220;Yaralar zamanla sar\u0131lacakt\u0131r\u201d diyen Psk. U\u00e7an, kayg\u0131 bozuklu\u011fu ya\u015fayan ki\u015filerin normal rutininden ayr\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkemizde ya\u015fanan depremlerden sonra toplumumuzda derin yaralar a\u00e7\u0131ld\u0131. Depremler sadece afet b\u00f6lgesindeki insanlar\u0131 de\u011fil, haberleri ve s\u00fcreci yak\u0131ndan takip eden vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 da psikolojik a\u00e7\u0131dan yaralad\u0131. Deprem korkusunu ve depremden sonra ya\u015fanan olumsuz psikolojik s\u00fcrecin nas\u0131l ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fini Psikolog \u00d6zlem U\u00e7an \u0130stanbul \u00dcniversitesi Haber Merkezi\u2019ne anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cEnkaz alt\u0131nda kalan insanlar her an\u0131n fark\u0131nda de\u011filler\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131k\u0131lan binalar\u0131n enkazlar\u0131 alt\u0131nda kalan afetzedelerin enkazdan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 zamana kadar ge\u00e7en s\u00fcrede s\u00fcrekli olarak bilin\u00e7leri a\u00e7\u0131k \u015fekilde kurtar\u0131lmay\u0131 beklemediklerini ifade eden Psk. U\u00e7an, \u201c\u0130nsanlar her an\u0131n fark\u0131nda olmuyorlar. Her an\u0131 bilin\u00e7leri a\u00e7\u0131k \u015fekilde, fark\u0131nda olarak ge\u00e7irmiyorlar. Dissosiyasyon yani andan uzakla\u015fma dedi\u011fimiz durumu ya\u015f\u0131yorlar\u201d diyerek enkaz alt\u0131ndaki ki\u015filerin s\u00fcreci nas\u0131l ge\u00e7irdiklerini anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Enkaz alt\u0131nda vefat eden ki\u015filerle beraber kurtar\u0131lmay\u0131 bekleyen afetzedelerin psikolojik durumunu aktaran U\u00e7an, \u201cYa\u015fad\u0131klar\u0131 tabii ki \u00e7ok zor bir olay. Ancak bunun psikolojik etkilerini s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde g\u00f6zlemleyebiliriz. Ki\u015filer \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda \u015fokta olabiliyor, bilin\u00e7leri a\u00e7\u0131k olmayabiliyor. Bizler ancak afetzedelerle terapi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ne gibi psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 oldu\u011funu anlar\u0131z. Fakat s\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm durumlardan birka\u00e7\u0131n\u0131 s\u00f6ylemem gerekirse obsesif kompulsif bozukluk (OKS), anksiyete bozukluklar\u0131n\u0131n tamam\u0131 veya nevroz\/psikoz gibi durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 terapiyle tedavi edebiliriz veya psikiyatrik tedavi s\u00fcrecini ba\u015flatabiliriz\u201d diyerek g\u00f6r\u00fclebilecek psikolojik rahats\u0131zl\u0131klardan bahsetti.<\/p>\n\n\n\n<p>Enkazda kalan ki\u015filerin kurtar\u0131ld\u0131ktan sonraki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yorumlayan Psk. \u00d6zlem U\u00e7an, \u201cUyku bozukluklar\u0131, yeme-i\u00e7me bozukluklar\u0131, kayg\u0131, kapal\u0131 alanda durmak istememe gibi durumlar g\u00f6r\u00fclebilir. Bunlar ki\u015finin s\u00fcrece verdi\u011fi reaksiyona g\u00f6re kendili\u011finden, terapi yoluyla veya ila\u00e7 deste\u011fiyle ge\u00e7ebilecek birtak\u0131m ruhsal bozukluklad\u0131r\u201d ifadelerine yer verdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u00c7ocuklarda ya\u015fa g\u00f6re verilen tepkiler var, kesin te\u015fhislerimiz yok\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n farkl\u0131 ya\u015f gruplar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 travmatik olaylara kar\u015f\u0131 tepkiler geli\u015ftirebilece\u011fini kaydeden Psk. U\u00e7an, bebeklerin olaylar\u0131 hat\u0131rlamas\u0131n\u0131n imkans\u0131za yak\u0131n oldu\u011funu s\u00f6ylerken, \u00e7ocuklarda kesin bir matemati\u011fin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak b\u00fcy\u00fck say\u0131labilecek ya\u015f grubundaki \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 hat\u0131rlayabilece\u011fini dile getirdi. \u201c3 ya\u015flar\u0131nda bir \u00e7ocuk kesin hat\u0131rlar diyemeyiz ancak 5 ya\u015f ve \u00fcst\u00fc \u00e7ocuklar net \u015fekilde olmasa dahi hat\u0131rlayabilir. Ya\u015f b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e hat\u0131rlama tabii daha \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn oluyor. Ancak travmalar zaman i\u00e7inde geli\u015fir. \u015eu anki s\u00fcre\u00e7te, herkes i\u00e7in yeni say\u0131labilecek bir zaman diliminde, biz de depremzede insanlarla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e kesin kan\u0131ya varabiliriz\u201d dedi<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuklarda deprem sonras\u0131 psikolojik s\u00fcre\u00e7lerin daha fazla \u00f6nem arz etti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Psk. U\u00e7an, \u201c\u015eu anda \u00e7ocuklar\u0131n ailelerinin yan\u0131nda kalmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Maalesef ebeveynlerini ve karde\u015flerini kaybetmi\u015f \u00e7ocuklar var. Bu \u00e7ocuklara her \u015fekilde destek olmal\u0131y\u0131z. De\u011fi\u015fen bir d\u00fczen var, bu d\u00fczenin de\u011fi\u015fti\u011fini k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar anlamland\u0131rmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekecektir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cTedaviye diren\u00e7 g\u00f6stermemek gerekiyor\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Psk. \u00d6zlem U\u00e7an, afet b\u00f6lgesinde olan ki\u015filerin ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n kolay olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.\u00a0 Afet b\u00f6lgesinde ya\u015fayan ki\u015filerin veya oraya yard\u0131m i\u00e7in giden ki\u015filerin psikolojik tedaviye gerek duyduklar\u0131 noktada destek g\u00f6rmelerinin fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131na de\u011findi. U\u00e7an, destek veya tedaviye diren\u00e7 g\u00f6steren insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na da dikkat \u00e7ekerek \u201cBizler zor kullanarak insanlara ula\u015f\u0131p destek olamay\u0131z ancak b\u00f6yle bir ihtiya\u00e7 varsa da diren\u00e7 g\u00f6stermemek ki\u015finin yarar\u0131na olacakt\u0131r\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cDepremzede insanlara zaman tan\u0131nmal\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Afet b\u00f6lgesinden farkl\u0131 \u015fehirlere gitmek zorunda kalan insanlara zaman tan\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen U\u00e7an, normal rutininin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak zorunda kalm\u0131\u015f olan bir kitlenin varl\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti. \u201cDepremzede insanlar\u0131n 6 \u015eubat sabah\u0131na kadar bir d\u00fczenlerinin oldu\u011funu unutmamam\u0131z gerekiyor. Bu insanlar\u0131n aras\u0131nda sabah kalk\u0131p okuluna gidecek olan da vard\u0131, i\u015fine gidecek, u\u00e7a\u011f\u0131na yeti\u015fecek olan da vard\u0131. Kimisinin maddi a\u00e7\u0131dan bir s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 yoktu. \u015eu an yeni bir hayata ba\u015flamak zorunda olan ki\u015filer bunlar. Onlara zaman tan\u0131nmal\u0131, yard\u0131m edilmeli. Ancak bu ac\u0131ma duygusuyla yap\u0131lmamal\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yaralay\u0131c\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Depremzede insanlara ya\u015fad\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda kendileri anlatmay\u0131 tercih etmedik\u00e7e soru sorulmamas\u0131 ve bunun g\u00fcnl\u00fck bir sohbet haline getirilmesinden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken Psk. U\u00e7an \u201cEnkazda ailesinden birinin cans\u0131z bedeniyle saatlerce vakit ge\u00e7irmek zorunda kalan insanlar var. Depremzede insanlardan yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f olan insanlar var. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n \u015fehir yok olmu\u015fken yaralar\u0131n\u0131 sarmay\u0131 bekleyemezsin. Zamanla iyile\u015fme olacak. \u0130nsanlara anlay\u0131\u015fla ve dikkatle yakla\u015f\u0131lmal\u0131 ancak bu dedi\u011fim gibi, ac\u0131ma duygusuyla yap\u0131lmamal\u0131\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cAfet b\u00f6lgesinde olmayan ki\u015filer kendilerini rutinlerinden soyutlamamal\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Psk. \u00d6zlem U\u00e7an, \u00fclke g\u00fcndemini derinden sarsan depremle ilgili haberlerin s\u00fcrekli takip edilmesine de ara verilmesi gerekti\u011fini tavsiye etti. Ki\u015filerin, ellerinden bir \u015fey gelmeyece\u011fi durumlarla \u00e7ok fazla ilgilenmelerinin faydas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden U\u00e7an, \u015fu an i\u00e7in \u0130stanbul\u2019da ya\u015fayan ki\u015filerin, beklenen \u0130stanbul depreminin kayg\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi. Psk. U\u00e7an \u201cBize \u00f6nceki dan\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131zdan baz\u0131lar\u0131, \u015fu anda bu haberleri izleyip ge\u00e7mi\u015f ruhsal bozukluklar\u0131n\u0131n tekrar tetiklenmesiyle geldiler. Ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumak zorunday\u0131z\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Geceleri salland\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannetme, avizeyi kontrol etme gibi davran\u0131\u015flar\u0131n ge\u00e7ici oldu\u011funu s\u00f6yleyen U\u00e7an, bunlar\u0131, anormal durumlara verdi\u011fimiz normal tepkiler olarak de\u011ferlendirdi\u011fini belirtti. Psk. U\u00e7an, \u201c\u00dcz\u00fcnt\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00e7ok derin ya\u015fad\u0131k ancak d\u00f6v\u00fcnmemizin ba\u015fta kendimiz olmak \u00fczere kimseye faydas\u0131 olmayacakt\u0131r. Kendisini k\u00f6t\u00fc hisseden insanlara, toplanan yard\u0131mlar\u0131 organize etmeye yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131n\u0131, depremzedelere sonraki s\u00fcre\u00e7te maddi manevi destekte bulunmalar\u0131n\u0131 tavsiye ederim. Ancak ki\u015fi kendisini rutininden soyutlamamal\u0131. S\u00fcrekli depremle ilgili haberleri, s\u00f6ylenenleri ya da farkl\u0131 olumsuzluklar\u0131 hayat\u0131n\u0131n merkezine ta\u015f\u0131mamal\u0131\u201d diyerek s\u00f6zlerine son verdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber: Ceren \u00d6zden \u0130stanbul \u00dcniversitesi Haber Merkezi Kahramanmara\u015f depremleri ve ard\u0131ndan Hatay merkezli depremlerden sonra depremzedelerin psikolojik s\u00fcre\u00e7leriyle ilgili bilgi veren Psk. \u00d6zlem U\u00e7an depremlerden sonra kayg\u0131 bozuklu\u011fu ya\u015fayan ki\u015filere tavsiyelerde bulundu. &#8220;Yaralar zamanla sar\u0131lacakt\u0131r\u201d diyen Psk. U\u00e7an, kayg\u0131 bozuklu\u011fu ya\u015fayan ki\u015filerin normal rutininden ayr\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti. \u00dclkemizde ya\u015fanan depremlerden sonra toplumumuzda derin yaralar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":20573,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"double-sidebar","sidebar":"single-left","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"1"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[2085,32,35],"tags":[1331,43,2584],"class_list":["post-20555","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset-haber","category-saglik","category-yasam","tag-deprem","tag-istanbul-universitesi","tag-psikolojiksurec"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20555"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20555\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}