{"id":21613,"date":"2023-11-15T16:49:31","date_gmt":"2023-11-15T13:49:31","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=21613"},"modified":"2023-11-15T17:11:20","modified_gmt":"2023-11-15T14:11:20","slug":"tedavi-edildiginde-avantaja-donusen-hastalik-dehb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2023\/11\/15\/tedavi-edildiginde-avantaja-donusen-hastalik-dehb\/","title":{"rendered":"Tedavi Edildi\u011finde Avantaja D\u00f6n\u00fc\u015fen Hastal\u0131k: DEHB"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Haber:<\/strong> Nilay Eker K\u0131rc\u0131<br><br><strong>Edit\u00f6r:<\/strong> Ay\u015feg\u00fcl Ni\u015fli<\/p>\n\n\n\n<p>Dikkat eksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011fu (DEHB), son zamanlarda okul \u00e7a\u011f\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ve yeti\u015fkinleri \u00f6nemli oranda etkiliyor. DEHB dikkat ve odaklanma sorunu olarak bilinse de bir\u00e7ok alt dala sahip bir bozukluk. Mefa Psikolojik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k Merkezi Kurucusu Uzman Psikolog Gizem B\u00fc\u015fra A\u011fa\u00e7han ile DEHB hastal\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda konu\u015ftuk.<\/p>\n\n\n\n<p>DEHB\u2019yi n\u00f6rogeli\u015fimsel bir bozukluk olarak tan\u0131mlayan A\u011fa\u00e7han, hastal\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011funu \u201cKi\u015finin dikkatini vermede zorluk ya\u015famas\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 hareketli olma, d\u00fcrt\u00fclerini kontrol edememe gibi \u00f6z kontrol\u00fcn\u00fc etkileyen nerogeli\u015fimsel bir bozukluk\u201d ifadeleriyle \u00f6zetledi.<\/p>\n\n\n\n<p>DEHB\u2019nin nedeni hakk\u0131nda \u201cBeyindeki dopamin kimyasal\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, beynin metabolizmas\u0131n\u0131n dikkati ve sosyal muhakemeyi kontrol eden b\u00f6lgelerinin daha az, yani daha zay\u0131f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Bu \u00f6n b\u00f6lge dedi\u011fimiz frontal lobun daha az, daha zay\u0131f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla meydana gelir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunan A\u011fa\u00e7han, nedenlerin birinin de beyindeki gri maddenin az olu\u015fu oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzman Psikolog A\u011fa\u00e7han, dikkat eksikli\u011finin d\u00f6rt alanda incelendi\u011fini ifade etti. Ki\u015finin bir \u015feye odaklanamama durumu varsa, y\u00f6nergeleri daha uzun s\u00fcrede alg\u0131l\u0131yorsa, hiperaktivite a\u00e7\u0131s\u0131ndan bedenini kontrol etmede sorun ya\u015f\u0131yor ve s\u00fcrekli hareket ediyorsa, baz\u0131 durumlarda hareketlilik bedende de\u011fil beyinde ise dikkat eksikli\u011finden \u015f\u00fcphelenildi\u011fini belirten A\u011fa\u00e7han, hipoaktivitenin, d\u00fc\u015f\u00fcncedeki h\u0131z\u0131n tam tersi olarak hareketlerde yava\u015fl\u0131k olarak ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7ocuklarda DEHB\u2019den \u015e\u00fcphelenmemiz Gereken Durumlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fa\u00e7han \u201c\u00c7ocuklara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; e\u011fer bir oyunu s\u00fcrd\u00fcremiyorsa, bir oyundan bir oyuna ge\u00e7iyorsa, oyunlar\u0131nda s\u00fcreklilik yoksa, bir \u015feye odaklanmada g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyorsa, televizyon izlerken televizyonu izleyemiyorsa ya da a\u015f\u0131r\u0131 derecede odaklanm\u0131\u015f durumda izliyorsa, a\u015f\u0131r\u0131 derecede hareketliyse, uzun s\u00fcre bir yerde oturam\u0131yorsa bunlar DEHB belirtileri aras\u0131nda yer al\u0131r. Ayr\u0131ca hi\u00e7 planlama becerisi yoksa, bir \u015feyi s\u00fcrekli tutturuyorsa istedi\u011fi \u015feyin hemen \u015fu anda olmas\u0131n\u0131 istiyorsa, okurken devaml\u0131 uydurarak okuyorsa, s\u0131n\u0131fta bir ses geldi\u011finde dikkati da\u011f\u0131l\u0131yorsa bunlar\u0131 da dikkat eksikli\u011fi belirtisi olarak g\u00f6rebiliriz\u201c a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fa\u00e7han, \u201cBunlarla birlikte duyu b\u00fct\u00fcnlemeyle alakal\u0131 k\u0131s\u0131mlarla da dikkatinizi \u00e7eken \u015feyler olabilir\u201d dedi ve &nbsp;\u201cSese kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 hassasiyet varsa ya \u00e7ok yava\u015f ses kullan\u0131yor ya da \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 derecede y\u00fcksek ses kullan\u0131yorsa, k\u0131yafetleri ka\u015f\u0131nd\u0131r\u0131yor, baz\u0131 kuma\u015flara kar\u015f\u0131 hassasiyet g\u00f6steriyor, k\u0131yafetlerinin etiketlerini kestiriyorsa, oyun hamuruna, kuma, \u00e7ime dokunam\u0131yor, basam\u0131yorsa, bunlar da dikkat eksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011funun duyusal k\u0131sm\u0131d\u0131r. Sinir sisteminin bu k\u0131sm\u0131yla alakal\u0131 belirtiler g\u00f6sterebilir\u201d diye ekledi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>DEHB\u2019nin, \u00c7ocuklar\u0131n ve Yeti\u015fkinlerin Hayatlar\u0131ndaki Etkileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Uzman Psikolog A\u011fa\u00e7han \u201cDikkat eksikli\u011fi dedi\u011fimiz \u015fey, s\u00fcrekli k\u0131p\u0131r k\u0131p\u0131r olma halidir, bu hal, bir \u015feye odaklanamama durumunu getirir. Mesela s\u0131n\u0131fta s\u00fcrekli hareket etme ihtiyac\u0131 olan \u00e7ocuk devaml\u0131 \u00f6\u011fretmeni taraf\u0131ndan uyar\u0131l\u0131r ve yaramaz etiketi maalesef bu \u00e7ocuklara yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. \u201c \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDikkatleri kolayca da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hep kendilerini ba\u015far\u0131s\u0131z hissederler. Asl\u0131nda yapabilecekleri \u015feyleri de kendilerine inan\u00e7lar\u0131 azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu \u015fekilde yapamamaya ba\u015flarlar. Dikkatlerini s\u00fcrd\u00fcremedikleri i\u00e7in devaml\u0131 bir \u015feylerini kaybederler, unuturlar\u201d ifadelerinde bulunan A\u011fa\u00e7han; DEHB\u2019li \u00e7ocuklar\u0131n her \u015feyden \u00e7abuk s\u0131k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, bu durumun \u00e7ocu\u011fun arkada\u015flar\u0131yla ve \u00f6\u011frenmeyle olan ili\u015fkisini negatif etkiledi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>DEHB\u2019li yeti\u015fkinlerin \u00e7ok fazla i\u015f de\u011fi\u015ftirme ya da hep ba\u015far\u0131s\u0131z olma duygusu gibi sorunlar ya\u015fayabilece\u011fini s\u00f6yleyen A\u011fa\u00e7han, bu ki\u015filerin evlilikte de empati yetenekleri yeterince geli\u015fmedi\u011fi i\u00e7in ileti\u015fim sorunu ya\u015fayabileceklerini ekledi.<\/p>\n\n\n\n<p>DEHB\u2019li ki\u015filer i\u00e7in \u201cBir i\u015fe ba\u015flad\u0131klar\u0131nda onu b\u0131rak\u0131p ilgilerini \u00e7eken ba\u015fka bir \u015feye y\u00f6nelebilir, sonra ondan da s\u0131k\u0131larak bir ba\u015fka \u015feye y\u00f6nelerek hedefte kalamaz ve as\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gerekeni unuturlar\u201d ifadelerini kullanan A\u011fa\u00e7han, \u201cBu durum hayatlar\u0131n\u0131 ciddi anlamda etkileyen bir s\u0131k\u0131nt\u0131 haline gelir. Dikkat eksikli\u011fi g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda, aile ya\u015fam\u0131nda, i\u015f hayat\u0131nda, okul hayat\u0131nda sosyal ili\u015fkilerinde ciddi anlamda zorluk ya\u015fat\u0131r\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fa\u00e7han, \u201cBu \u00e7ocuklar ger\u00e7ekten d\u00fczg\u00fcn bir tedavi ald\u0131klar\u0131nda kendilerine de \u00e7evrelerine de \u00e7ok daha faydal\u0131 olabilirler. Asl\u0131nda ekstra enerjileri ciddi anlamda herkese yetebilecek d\u00fczeydedir. Ancak bunun uygun \u015fekilde d\u00fczenlenmesi gerekir. Co\u015fkun akan nehirler gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. O co\u015fkun akan nehri \u00e7itlerle \u00e7evirirseniz, hem kendine hem de \u00e7evresine faydal\u0131 olur ama o \u00e7itleri koymad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman yakar, y\u0131kar, ge\u00e7er. Asl\u0131nda dezavantaj\u0131, avantaja d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek \u00e7ok daha m\u00fchimdir. B\u00f6yle oldu\u011funda hem kendine hem vatan\u0131na, milletine daha hay\u0131rl\u0131 evlatlar insanlar, vatanda\u015flar olabilirler.\u201d diyerek s\u00f6zlerini sonland\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber: Nilay Eker K\u0131rc\u0131 Edit\u00f6r: Ay\u015feg\u00fcl Ni\u015fli Dikkat eksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011fu (DEHB), son zamanlarda okul \u00e7a\u011f\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ve yeti\u015fkinleri \u00f6nemli oranda etkiliyor. DEHB dikkat ve odaklanma sorunu olarak bilinse de bir\u00e7ok alt dala sahip bir bozukluk. Mefa Psikolojik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k Merkezi Kurucusu Uzman Psikolog Gizem B\u00fc\u015fra A\u011fa\u00e7han ile DEHB hastal\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda konu\u015ftuk. DEHB\u2019yi n\u00f6rogeli\u015fimsel bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":21782,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","video":"","gallery":"","source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"double-sidebar","sidebar":"single-left","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"1"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[1,2085,32,35],"tags":[2744,2745,2746,1288,638],"class_list":["post-21613","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-manset-haber","category-saglik","category-yasam","tag-dehb","tag-dikkat-eksikligi-ve-hiperaktivite-bozuklugu","tag-gizem-busra-agachan","tag-psikoloji","tag-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21613"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21613\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}