{"id":27338,"date":"2025-12-12T13:58:49","date_gmt":"2025-12-12T10:58:49","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=27338"},"modified":"2025-12-12T13:59:16","modified_gmt":"2025-12-12T10:59:16","slug":"cizgi-romanlarin-tarihi-ve-gelecegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2025\/12\/12\/cizgi-romanlarin-tarihi-ve-gelecegi\/","title":{"rendered":"\u00c7izgi Romanlar\u0131n Tarihi Ve Gelece\u011fi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Haber: Halit D\u00fcndar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Foto\u011fraf: Sena Sand\u0131k\u00e7\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Edit\u00f6r: Sena Sand\u0131k\u00e7\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) &#8211; \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Gazetecilik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. U\u011fur G\u00fcnd\u00fcz \u00e7izgi romanlar\u0131n tarihsel geli\u015fimini ve ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f ser\u00fcvenini \u0130letim Gazetesi\u2019ne aktard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Dr. U\u011fur G\u00fcnd\u00fcz, \u00e7izgi romanlar\u0131n tarihi ve geli\u015fimini \u0130letim Gazetesi\u2019ne anlatt\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5494-min-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27342\" style=\"width:279px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5494-min-683x1024.jpg 683w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5494-min-200x300.jpg 200w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5494-min-768x1152.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5494-min-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5494-min-1365x2048.jpg 1365w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5494-min-750x1125.jpg 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5494-min-1140x1710.jpg 1140w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5494-min-scaled.jpg 1707w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">                     Prof. Dr. U\u011fur G\u00fcnd\u00fcz<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz, \u00e7izgi romanlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda gazetecili\u011fin do\u011fmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir etkisi oldu\u011funu vurgulad\u0131. 17. ve 18. y\u00fczy\u0131lda bir sanat\u00e7\u0131, ressam ve yazar olan William Hogarth\u2019\u0131n ilk kez yaz\u0131 ve metnin bir birle\u015fiminden yola \u00e7\u0131karak bu i\u015fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fini s\u00f6yledi. \u00c7izimlerin alt\u0131na metinler eklenerek okuyucular\u0131n kafas\u0131nda o diyalo\u011fu canland\u0131rmas\u0131 ile anlat\u0131m dilini g\u00fc\u00e7lendiren bir ileti\u015fim \u015fekli oldu\u011funa da ayr\u0131ca de\u011finildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7izgi romanlarda farkl\u0131 ekoller&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yakla\u015ft\u0131k\u00e7a \u00e7izgi romanlar\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n evrilerek de\u011fi\u015fti\u011fini ifade etti. Amerika\u2019daki Marvel ya da DC gibi b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin sinema ve pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu i\u015fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fini ve ayr\u0131ca Avrupa, Bel\u00e7ika ve Fransa gibi farkl\u0131 ekoller oldu\u011fundan da bahsetti.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz, \u201cBel\u00e7ika\u2019n\u0131n Tenten \u00f6rne\u011fi ve Frans\u0131zlar\u0131n Corto Maltese\u2019si gibi \u00f6zg\u00fcn ve farkl\u0131 anlat\u0131m bi\u00e7imlerini \u00f6n plana \u00e7\u0131karan \u00e7izgi roman \u00f6rnekleri var. Avrupa \u00f6zelinde daha hikaye ve senaryo \u00f6n planda ama Amerikan ekol\u00fc dedi\u011fimiz ekolde biliyorsunuz sinemada uyarland\u0131\u011f\u0131 zaman daha aksiyon ve s\u00fcper kahraman unsurlar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor\u201d diye belirtti.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"442\" height=\"640\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/karaoglan-hayat-07.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27348\" style=\"width:277px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/karaoglan-hayat-07.jpg 442w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/karaoglan-hayat-07-207x300.jpg 207w\" sizes=\"(max-width: 442px) 100vw, 442px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7izgi romanlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk tarihinde \u00e7izgi romanlar\u0131 ilk kez Osmanl\u0131\u2019da karikat\u00fcrlerle ba\u015flad\u0131. G\u00fcnd\u00fcz, Cumhuriyet D\u00f6nemi ile birlikte T\u00fcrkiye\u2019de bas\u0131n\u0131n geli\u015fmesiyle ve g\u00fcnl\u00fck gazetelerde \u00e7izgi romanlar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flamas\u0131yla \u201cAbd\u00fclcanbaz, Karao\u011flan, Tarkan\u201d gibi \u00e7izgi romanlar\u0131n yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise internetin etkisiyle mizah dergilerinin daha \u00e7ok dijital platformlara kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu platformlarda yerli \u00e7izgi romanlar\u0131n oldu\u011fundan bahsetti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7izgi romanlar\u0131n zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fimi&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz, \u00e7izgi romanlar\u0131n zaman i\u00e7inde u\u011frad\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fim hakk\u0131nda \u201cDaha eski \u00e7izimlerle bug\u00fcnk\u00fc \u00e7izimler aras\u0131ndaki fark\u0131 zaten g\u00f6rebiliyorsunuz. \u015eu anda daha renkli, daha hareketli, daha s\u00fcper kahraman ve aksiyon ekol\u00fc \u00f6n plandayken eski nostaljik \u00f6rneklerde anlat\u0131m bi\u00e7imleri biraz daha farkl\u0131. Siyah-beyaz \u00f6rnekler mevcut. Zaman i\u00e7inde anlat\u0131m dilinin geli\u015fmesi, okuyucu kitlesinin daha farkl\u0131 bir y\u00f6ne evrilmesi gibi bir\u00e7ok etken var bunlar\u0131n de\u011fi\u015fmesinde.&nbsp; \u00c7izgi roman dinamik bir ileti\u015fim arac\u0131 ve yay\u0131n bi\u00e7imi. Bir \u015fekilde zaman\u0131n ruhunu yakalama e\u011filiminde diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d s\u00f6zlerini kulland\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7izgi romanlar\u0131n i\u00e7erdi\u011fi mesajlar<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"763\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/tarkan-763x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27354\" style=\"width:316px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/tarkan-763x1024.jpg 763w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/tarkan-223x300.jpg 223w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/tarkan-768x1031.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/tarkan-1144x1536.jpg 1144w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/tarkan-1525x2048.jpg 1525w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/tarkan-750x1007.jpg 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/tarkan-1140x1531.jpg 1140w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/tarkan-scaled.jpg 1907w\" sizes=\"(max-width: 763px) 100vw, 763px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz, di\u011fer b\u00fct\u00fcn ileti\u015fim bi\u00e7imlerinde oldu\u011fu gibi \u00e7izgi romanlar\u0131n da \u00f6rt\u00fcl\u00fc veya a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde bir\u00e7ok mesaj verebilece\u011fini, bu nedenle sinemadan sonra 8. g\u00fczel sanat olarak literat\u00fcrde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. \u00c7izgi romanlar\u0131n e\u011fitimde olumlu okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131rabilece\u011fi gibi, \u015fiddet i\u00e7erikli veya a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7 noktalardaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri aktarmakta da kullan\u0131labilece\u011fini belirtti. G\u00fcnd\u00fcz, Amerika\u2019da 60\u2019l\u0131 y\u0131llarda bu konu \u00fczerine k\u0131s\u0131tlamalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na da dikkat \u00e7ekerek \u00e7izgi romanlar\u0131n geni\u015f kitlelere servis edildi\u011finden kontrol ve denetiminin iyi bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin \u00fczerinde durdu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Karikat\u00fcrler ve \u00e7izgi romanlar\u0131n farkl\u0131l\u0131klar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz, karikat\u00fcrlerin bir foto\u011fraf karesi \u00e7izgi romanlar\u0131n ise uzun metrajl\u0131 bir film gibi oldu\u011fundan s\u00f6z ederek karikat\u00fcrlerin \u00e7ok k\u0131sa bir \u00f6yk\u00fc olduklar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. \u00c7izgi romanlar\u0131n hikaye ve senaryo bak\u0131m\u0131ndan biraz daha geli\u015fmi\u015f oldu\u011funu ve karikat\u00fcrlerin mesaj\u0131 bir ka\u00e7 kare ile anlatma kayg\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan bahsetti.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7izgi romanlar yerine karikat\u00fcrlerin daha \u00e7ok tercih edilmesini karikat\u00fcrlerin daha k\u0131sa s\u00fcrede okunabilmesine ve cep telefonlar\u0131yla daha eri\u015filebilir olmalar\u0131 sebep olarak g\u00f6sterilebilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7izgi romanlar\u0131n toplum \u00fczerindeki etkileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz, yenilik\u00e7i ve gelenek\u00e7i ayr\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7izgi roman konusunda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti. \u00c7izgi romanlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin \u00fczerinde k\u00f6t\u00fc etkileri oldu\u011funu savunanlar\u0131n oldu\u011fu gibi okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131rmada \u00f6nemli olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin de oldu\u011funa de\u011findi.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"938\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/hogarth-britishstage.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27356\" style=\"width:396px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/hogarth-britishstage.jpg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/hogarth-britishstage-300x275.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/hogarth-britishstage-768x704.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/hogarth-britishstage-750x687.jpg 750w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz ayr\u0131ca \u201cAmerika\u2019da Psikiyatrist Fredric Wertham ismi literat\u00fcrde \u00e7ok s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. O, \u00e7izgi romanlar\u0131n ciddi anlamda \u00e7ocuklara y\u00f6nelik yasaklanmas\u0131n\u0131 gerektiren bir durum olu\u015fturdu\u011fundan bahsediyor ama daha sonra toplum zaman i\u00e7inde biraz daha angaje olunca, denetim mekanizmas\u0131 devreye girince o kadar ciddi tepkiler olmuyor\u201d diyerek durumun zamanla normalle\u015fti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yapay zek\u00e2 ve \u00e7izgi romanlar\u0131n gelece\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz, \u201cYapay zeka bir\u00e7ok alan\u0131 etkiliyor. Etkileri tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor zaten. Ben olumlu bakanlardan\u0131m. Senaryolar\u0131n g\u00f6rselle\u015ftirilmesi ve aktar\u0131lmas\u0131 konusunda bir\u00e7ok alanda oldu\u011fu gibi zamandan tasarruf etme ya da teknik konular\u0131n, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n ve sorunlar\u0131n giderilebildi\u011fi bir alan oldu\u011fu i\u00e7in olumlu etkileri ve yayg\u0131nla\u015fma anlam\u0131nda olumlu olaca\u011f\u0131 kanaatindeyim. Bir senaryoyu \u00e7ok rahat g\u00f6rselli\u011fe aktarabiliyorsunuz, bir tasar\u0131m\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in yapay zeka ara\u00e7lar\u0131ndan yararlanabiliyorsunuz dolay\u0131s\u0131yla olumlu etkileri de olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130nternette de rastl\u0131yorsunuzdur belki. \u0130leriye d\u00f6n\u00fck daha da geli\u015fmeler olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d \u015feklinde s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5490-min-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27360\" style=\"width:623px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5490-min-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5490-min-300x200.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5490-min-768x512.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5490-min-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5490-min-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5490-min-750x500.jpg 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/img-5490-min-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber: Halit D\u00fcndar Foto\u011fraf: Sena Sand\u0131k\u00e7\u0131 Edit\u00f6r: Sena Sand\u0131k\u00e7\u0131 \u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) &#8211; \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Gazetecilik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. U\u011fur G\u00fcnd\u00fcz \u00e7izgi romanlar\u0131n tarihsel geli\u015fimini ve ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f ser\u00fcvenini \u0130letim Gazetesi\u2019ne aktard\u0131. Prof. Dr. U\u011fur G\u00fcnd\u00fcz, \u00e7izgi romanlar\u0131n tarihi ve geli\u015fimini \u0130letim Gazetesi\u2019ne anlatt\u0131.&nbsp; G\u00fcnd\u00fcz, \u00e7izgi romanlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda gazetecili\u011fin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":27341,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[25,27,1,159,28,34,178,30,2085,2348],"tags":[2948,3747,3682,3745,3743,3746,1110,3463,3748,3744,3749],"class_list":["post-27338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim","category-foto-galeri","category-genel","category-sag-manset","category-istanbul","category-universite","category-fakultemizden","category-kultur-sanat","category-manset-haber","category-manset-yani","tag-cizgi-roman","tag-dc","tag-halit-dundar","tag-karaoglan","tag-karikatur","tag-marvel","tag-prof-dr-ugur-gunduz","tag-sena-sandikci","tag-tarkan","tag-ten-ten","tag-william-hogarth"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27338"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27366,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27338\/revisions\/27366"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}