{"id":27910,"date":"2026-02-18T15:49:08","date_gmt":"2026-02-18T12:49:08","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=27910"},"modified":"2026-02-18T15:49:09","modified_gmt":"2026-02-18T12:49:09","slug":"toplar-patliyor-sofralar-kuruluyor-sehri-ramazan-basliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2026\/02\/18\/toplar-patliyor-sofralar-kuruluyor-sehri-ramazan-basliyor\/","title":{"rendered":"Toplar Patl\u0131yor, Sofralar Kuruluyor: \u015eehri Ramazan Ba\u015fl\u0131yor"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Haber: K\u00fcbra M\u0131s\u0131ro\u011flu, Merve Kutan, S\u00fceda Bayram<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Edit\u00f6r: Melek \u00d6zt\u00fcrk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) &#8211; Bereketin ve payla\u015fman\u0131n ay\u0131 Ramazan ay\u0131 yar\u0131n ba\u015fl\u0131yor. G\u00f6n\u00fcllerin bulu\u015ftu\u011fu, birlik ve beraberlik i\u00e7erisinde sofralar\u0131n kuruldu\u011fu Ramazan ay\u0131 i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar ba\u015flad\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ramazan ay\u0131, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda manevi atmosferi, dayan\u0131\u015fma ruhu ve payla\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle bir kez daha kar\u015f\u0131lan\u0131yor. M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu m\u00fcbarek ayda, oru\u00e7 ibadetiyle birlikte sab\u0131r, \u015f\u00fck\u00fcr ve yard\u0131mla\u015fma duygular\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. Ramazan boyunca camiler dolup ta\u015farken, iftar sofralar\u0131 aileleri ve ihtiya\u00e7 sahiplerini bir araya getiriyor. On bir ay\u0131n sultan\u0131 olarak an\u0131lan bu \u00f6zel d\u00f6nem, hem bireysel ar\u0131nma hem de toplumsal birlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir f\u0131rsat sunuyor.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"420\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/selimiye-camii-ramazana.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-27912\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/selimiye-camii-ramazana.webp 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/selimiye-camii-ramazana-300x168.webp 300w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Ramazan ay\u0131 ve \u00f6nemi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ramazan ay\u0131, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda, sab\u0131r ve payla\u015fma duygular\u0131n\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kutsal bir zaman dilimidir. Bu ay boyunca M\u00fcsl\u00fcmanlar, oru\u00e7 tutarak hem nefis terbiyesi yapar hem de ihtiya\u00e7 sahiplerinin h\u00e2lini daha iyi anlama f\u0131rsat\u0131 bulur. \u0130badetlerin, yard\u0131mla\u015fman\u0131n ve toplumsal dayan\u0131\u015fman\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 Ramazan ay\u0131nda ayn\u0131 zamanda aile ve dostlarla bir araya gelinen iftar sofralar\u0131yla birlik ve beraberlik duygusunu g\u00fc\u00e7lendirir. K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde de \u00f6nemli bir yere sahip olan Ramazan ay\u0131nda \u00e7e\u015fitli etkinlikler d\u00fczenlenir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6zl\u00fckte \u201cg\u00fcn\u00fcn \u00e7ok s\u0131cak olmas\u0131, k\u0131zg\u0131n yerde yal\u0131nayak y\u00fcr\u00fcmekle ayaklar\u0131n yanmas\u0131\u201d anlamlar\u0131ndaki ramad k\u00f6k\u00fcnden gelen ramaz\u00e2n, hicri takvimde \u015f\u00e2bandan sonra, \u015fevvalden \u00f6nce gelen dokuzuncu ay\u0131n ad\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Osmanl\u0131\u2019da Ramazan ay\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devletinde Ramazan ay\u0131, yaln\u0131zca dini bir ibadet zaman\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi hayat\u0131 \u015fekillendiren \u00f6nemli bir d\u00f6nemdi. Osmanl\u0131 toplumunda Ramazan, saraydan halk\u0131n en yoksul kesimlerine kadar herkesin ortak bir manevi atmosferde bulu\u015ftu\u011fu \u00f6zel bir zaman dilimi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Ramazan davulcular\u0131, a\u015fevlerinin yemek da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, top at\u0131\u015flar\u0131, mahya gelene\u011fi gibi \u00f6ne \u00e7\u0131kan faaliyetler g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sarayda Ramazan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 saray\u0131nda Ramazan ay\u0131 \u00e7ok d\u00fczenli ve ihti\u015faml\u0131 t\u00f6renlerle ge\u00e7erdi. Padi\u015fah, iftar sofralar\u0131nda devlet adamlar\u0131n\u0131 ve yabanc\u0131 el\u00e7ileri a\u011f\u0131rlard\u0131. Saray mutfa\u011f\u0131nda \u00f6zel Ramazan yemekleri haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. Teravih namazlar\u0131 saray camilerinde b\u00fcy\u00fck bir ciddiyetle k\u0131l\u0131n\u0131rd\u0131. Ramazan ay\u0131nda sosyal dayan\u0131\u015fma ve hay\u0131r i\u015fleri de artard\u0131. Zenginler, fakirlere \u201cdi\u015f kiras\u0131\u201d ad\u0131 verilen hediyeler verirdi. Bu, iftara gelen misafirlere te\u015fekk\u00fcr amac\u0131yla sunulan bir Osmanl\u0131 gelene\u011fiydi. Sadaka ve zek\u00e2t yard\u0131mlar\u0131 Ramazan\u2019da artard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ramazan geceleri, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde canl\u0131 ve hareketli ge\u00e7erdi. Meddah, Karag\u00f6z ve orta oyunu g\u00f6sterileri yap\u0131l\u0131rd\u0131. \u00c7ar\u015f\u0131 ve pazarlar sahura kadar a\u00e7\u0131k kal\u0131rd\u0131. Kahvehaneler ve meydanlar, insanlar\u0131n sosyalle\u015fti\u011fi \u00f6nemli mek\u00e2nlar h\u00e2line gelirdi. K\u0131sacas\u0131, Osmanl\u0131\u2019da Ramazan ay\u0131 yaln\u0131zca oru\u00e7 tutulan bir d\u00f6nem de\u011fil; toplumsal dayan\u0131\u015fman\u0131n artt\u0131\u011f\u0131, geleneklerin ya\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u015fehir hayat\u0131n\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc bir ritim kazand\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel bir zaman dilimiydi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ramazan ay\u0131nda neler yap\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ramazan ay\u0131na \u00f6zel bir\u00e7ok ibadet bulunuyor: bunlardan ilki mukabele. Genelde insanlar\u0131n bir \u00e7at\u0131 alt\u0131na toplan\u0131p, bir ki\u015finin Kuran\u0131 Kerim\u2019i sesli bir \u015fekilde okuyup di\u011ferlerinin takip etmesine denir. Mukabele kelimesi k\u00f6ken olarak Arap\u00e7a \u201ckabele\u201d k\u00f6k\u00fcnden gelip kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yapmak anlam\u0131na gelir. Mukabele Hz. Muhammed d\u00f6neminde ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan sahabeler taraf\u0131ndan devam ettirilip gelenek haline geldi. Zamanla bu gelenek camilerde toplu hatim gelene\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeyse Ramazan aylar\u0131nda cami ve konak hayat\u0131nda \u00f6nemli yer tuttu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6zl\u00fckte \u201crahatlatmak, dinlendirmek\u201d anlam\u0131na gelen terv\u00eeha kelimesinin \u00e7o\u011fulu olan ter\u00e2v\u00eeh ramazan ay\u0131na mahsus olmak \u00fczere yats\u0131 namaz\u0131ndan sonra k\u0131l\u0131nan namaz\u0131 ifade eder. Zaman i\u00e7inde, her bir terv\u00eehay\u0131 oturup dinlenmek yerine zikir ve salavat gibi n\u00e2file ibadetlerle de\u011ferlendirme veya ara vermeden namaza devam etme \u015feklinde uygulamalar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de bu namaz aralar\u0131nda Hz. Peygamber\u2019e salavat getirilmekte veya il\u00e2hi okunmaktad\u0131r. Hz Muhammed d\u00f6neminde k\u0131l\u0131nmaya ba\u015fland\u0131. Bu namaz baz\u0131 b\u00f6lgelerde imamlar taraf\u0131ndan h\u0131zl\u0131 k\u0131ld\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Bu nedenle halk aras\u0131nda \u201cjet imam\u201d ya da \u201cyeti\u015ftiren teravih\u201d gibi esprili tabirler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/istanbulda-ramazan-isiltisi-sembol-yapilar-hilal-ve-yildiz-temali-suslemelerle-isiklandirilacak-27394f-1024x576.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-27914\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/istanbulda-ramazan-isiltisi-sembol-yapilar-hilal-ve-yildiz-temali-suslemelerle-isiklandirilacak-27394f-1024x576.webp 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/istanbulda-ramazan-isiltisi-sembol-yapilar-hilal-ve-yildiz-temali-suslemelerle-isiklandirilacak-27394f-300x169.webp 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/istanbulda-ramazan-isiltisi-sembol-yapilar-hilal-ve-yildiz-temali-suslemelerle-isiklandirilacak-27394f-768x432.webp 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/istanbulda-ramazan-isiltisi-sembol-yapilar-hilal-ve-yildiz-temali-suslemelerle-isiklandirilacak-27394f-750x422.webp 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/istanbulda-ramazan-isiltisi-sembol-yapilar-hilal-ve-yildiz-temali-suslemelerle-isiklandirilacak-27394f-1140x641.webp 1140w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/istanbulda-ramazan-isiltisi-sembol-yapilar-hilal-ve-yildiz-temali-suslemelerle-isiklandirilacak-27394f.webp 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Fitre uygulamas\u0131 ramazan ay\u0131na \u00f6zel bir sadaka t\u00fcr\u00fc olup, bayramdan \u00f6nceki g\u00fcne kadar verilmesi gerekir.&nbsp; Osmanl\u0131 d\u00f6neminde mahalle imamlar\u0131 ve vak\u0131f g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan toplan\u0131r, ihtiya\u00e7 sahiplerine da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise fitre miktar\u0131 bir ki\u015finin asgari g\u0131da ihtiyac\u0131 esas al\u0131narak belirlenir. Kelime anlam\u0131 olarak Arap\u00e7a \u201cf\u0131tr\u201d k\u00f6k\u00fcnden gelip, yarat\u0131l\u0131\u015f ve orucu a\u00e7mak anlamlar\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kadir Gecesi, \u0130slam inanc\u0131na g\u00f6re Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in indirilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 gece olarak kabul edilir. Ramazan ay\u0131n\u0131n en kutsal zamanlar\u0131ndan biri olarak bilinir. \u0130nan\u0131\u015fa g\u00f6re Hz. Muhammed\u2019e ilk vahiy bu gecede gelmi\u015f olup, b\u00f6ylece \u0130slam\u2019\u0131n temel mesaj\u0131 insanl\u0131\u011fa ula\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Kadir Gecesi\u2019nin kesin zaman\u0131 bilinmemekle birlikte, Ramazan ay\u0131n\u0131n son on g\u00fcn\u00fc i\u00e7erisinde ve tek say\u0131l\u0131 gecede oldu\u011fu belirtilir. M\u00fcsl\u00fcmanlar Kadir Gecesi\u2019ni dua ederek, ibadet ederek ve t\u00f6vbe ederek ge\u00e7irir; bu gecede yap\u0131lan ibadetlerin \u00e7ok daha de\u011ferli oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"864\" height=\"486\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/thumbs-b-c-e5840bb70c6b1b2879fdab8a8de09e4c.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27913\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/thumbs-b-c-e5840bb70c6b1b2879fdab8a8de09e4c.jpg 864w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/thumbs-b-c-e5840bb70c6b1b2879fdab8a8de09e4c-300x169.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/thumbs-b-c-e5840bb70c6b1b2879fdab8a8de09e4c-768x432.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/thumbs-b-c-e5840bb70c6b1b2879fdab8a8de09e4c-750x422.jpg 750w\" sizes=\"(max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>G\u00fclla\u00e7 ve Ramazan pidesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fclla\u00e7, Ramazan ay\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f geleneksel bir T\u00fcrk tatl\u0131s\u0131 olup hafif, s\u00fctl\u00fc ve serinletici yap\u0131s\u0131 nedeniyle \u00f6zellikle uzun s\u00fcren oru\u00e7 g\u00fcnlerinin ard\u0131ndan tercih edilen bir tatl\u0131 h\u00e2line geldi. G\u00fclla\u00e7, k\u00f6ken olarak Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6nemine uzanan bir tatl\u0131 olarak bilinir. Osmanl\u0131 saray mutfa\u011f\u0131nda ni\u015fastadan yap\u0131lan ince yufkalar\u0131n s\u00fctle yumu\u015fat\u0131lmas\u0131yla tesad\u00fcfen ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Saray a\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 bu tatl\u0131y\u0131 geli\u015ftirip, i\u00e7ine g\u00fcl suyu ve ceviz ekleyerek bug\u00fcnk\u00fc h\u00e2line getirdi. Zamanla saraydan halka yay\u0131lm\u0131\u015f ve \u00f6zellikle Ramazan sofralar\u0131n\u0131n simgesi haline geldi. Mevsimsel \u00fcretim gelene\u011fi, hafif bir iftar tatl\u0131s\u0131 olmas\u0131, k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fkanl\u0131klar ve gelenekler sayesinde g\u00fclla\u00e7 Ramazan\u2019a \u00f6zel bir tatl\u0131 olarak kabul edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ramazan pidesi, Ramazan ay\u0131na \u00f6zg\u00fc olarak haz\u0131rlanan, yumu\u015fak dokulu ve yuvarlak bi\u00e7imli geleneksel bir ekmek \u00e7e\u015fidi olup \u00fczerine yumurta sar\u0131s\u0131 s\u00fcr\u00fclerek k\u0131zart\u0131l\u0131r, susam ve \u00e7\u00f6rek otu ile s\u00fcslenir. S\u0131cak ve taze t\u00fcketilmesi tercih edilen pide, \u00f6zellikle iftar sofralar\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmezlerinden biri oluyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Ramazan pidesi, iftar saatinin yakla\u015fmas\u0131yla birlikte f\u0131r\u0131nlardan s\u0131cak s\u0131cak al\u0131nan, Ramazan ay\u0131n\u0131n atmosferini hissettiren \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel simge olarak ya\u015fat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber: K\u00fcbra M\u0131s\u0131ro\u011flu, Merve Kutan, S\u00fceda Bayram Edit\u00f6r: Melek \u00d6zt\u00fcrk \u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) &#8211; Bereketin ve payla\u015fman\u0131n ay\u0131 Ramazan ay\u0131 yar\u0131n ba\u015fl\u0131yor. G\u00f6n\u00fcllerin bulu\u015ftu\u011fu, birlik ve beraberlik i\u00e7erisinde sofralar\u0131n kuruldu\u011fu Ramazan ay\u0131 i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar ba\u015flad\u0131. Ramazan ay\u0131, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda manevi atmosferi, dayan\u0131\u015fma ruhu ve payla\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle bir kez daha kar\u015f\u0131lan\u0131yor. M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":27912,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[1,159,28,30,2085,2348,35],"tags":[3882,300,3613,3349,3471,3881,3738],"class_list":["post-27910","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-sag-manset","category-istanbul","category-kultur-sanat","category-manset-haber","category-manset-yani","category-yasam","tag-iftar","tag-iletim","tag-kubra-misiroglu","tag-melek-ozturk","tag-merve-kutan","tag-ramazan","tag-sueda-bayram"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27910"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27916,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27910\/revisions\/27916"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}