{"id":28245,"date":"2026-03-09T12:35:38","date_gmt":"2026-03-09T09:35:38","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=28245"},"modified":"2026-03-09T12:36:20","modified_gmt":"2026-03-09T09:36:20","slug":"toplanin-hanimlar-gunun-tarifini-veriyorum-turk-dizi-tarifi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2026\/03\/09\/toplanin-hanimlar-gunun-tarifini-veriyorum-turk-dizi-tarifi\/","title":{"rendered":"Toplan\u0131n Han\u0131mlar G\u00fcn\u00fcn Tarifini Veriyorum: T\u00fcrk Dizi Tarifi\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

Haber: Merve Kutan <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Edit\u00f6r: \u00d6zg\u00fcr Recep Kocao\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) – T\u00fcrk dizilerinin son d\u00f6nemdeki geli\u015fimi, topluma etkisi ve tart\u0131\u015f\u0131lan konular\u0131n\u0131 \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Radyo, Televizyon ve Sinema B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Mesut Aytekin \u0130letim Gazetesi\u2019ne anlatt\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de televizyon kanallar\u0131nda prime time denilen izleyicinin en \u00e7ok aktif oldu\u011fu saatlerde haz\u0131rlanan diziler, h\u0131z kesmeden pi\u015firilmeye devam ediyor. Haftal\u0131k 150 dakikay\u0131 bulan b\u00f6l\u00fcm s\u00fcreleriyle ekranlara gelen yap\u0131mlar, hem sekt\u00f6r i\u00e7inde hem de izleyicide tart\u0131\u015fma konusu oluyor.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Do\u00e7. Dr. Mesut Aytekin<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Ne izleniyorsa o sunuluyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk televizyonlar\u0131nda dizilerin d\u00f6nemsel olarak ayn\u0131 konuyu i\u015flediklerini belirten Aytekin, seyircilerin talebine g\u00f6re sekt\u00f6r\u00fcn \u015fekillendi\u011fini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: <\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00d6zellikle ulusal kanallarda belli periyotlarla belli konulara ve i\u00e7eriklere a\u011f\u0131rl\u0131k veriliyor. Bu asl\u0131nda 2 tarafl\u0131 bir durum. Hem sekt\u00f6r\u00fcn  hem de seyircilerin ilgisi var. Sekt\u00f6rle alakal\u0131 olarak toplum o d\u00f6nemde neyi izlemeye ba\u015fl\u0131yorsa ya da d\u00fcnyada ne trendse o yap\u0131l\u0131yor. Onunla ilgili olarak diziler \u00e7ekiliyor, i\u00e7erikler \u00fcretiliyor. Seyirciler be\u011fendiyse yap\u0131mc\u0131 direkt oraya y\u00f6neliyor. Ulusal kanallar i\u00e7in durum b\u00f6yle. Dijital platformlarda s\u00fcre\u00e7 farkl\u0131 i\u015fliyor.”<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

\u00d6zg\u00fcnl\u00fck b\u00fcy\u00fck risk <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zg\u00fcnl\u00fck yaratman\u0131n sekt\u00f6r i\u00e7in zor oldu\u011funu belirten Aytekin, \u201cUlusal kanallar ortalama seyirciye hitap etti\u011fi i\u00e7in i\u00e7eri\u011fi ortalama bir d\u00fczeye indirmeniz laz\u0131m. \u2018Sosyal sorumluluk a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131, didaktik ya da \u00e7ok sanatsal bir \u00e7al\u0131\u015fma yapay\u0131m\u2019 diyemezsiniz. Bol sirk\u00fclasyonun oldu\u011fu bir s\u00fcre\u00e7te sizin yeni bir at\u0131l\u0131m yapman\u0131z, \u2018Ben de ba\u015fka bir \u015fey \u00e7\u0131kartay\u0131m\u2019 demeniz biraz zor. Projenizin fiyaskoyla sonu\u00e7lanma ihtimali y\u00fcksek. Bu b\u00fcy\u00fck bir risk. O y\u00fczden garantiye oynama iste\u011fi yani bu tekrarlar sekt\u00f6r\u00fc besleyen bir s\u00fcre\u00e7\u201d s\u00f6zleriyle \u00f6zg\u00fcn i\u015flerin yap\u0131mc\u0131lar ve kanal i\u00e7in risk olu\u015fturabilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Uzun saatler kaliteyi de d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Haftal\u0131k dizi saatlerinin \u00e7ok uzun oldu\u011funu vurgulayan Aytekin, \u201cDizi i\u00e7eriklerinde doz problemi var. \u00c7ok fazla \u015fiddet, cinsellik, kavga, yalan, uyu\u015fturucu kullan\u0131m\u0131 ve olumsuz \u00f6rnek olu\u015fturabilecek davran\u0131\u015f var” diyerek bu durumun sosyolojik olarak pek \u00e7ok zararl\u0131 etkisinin olabilece\u011fini belirtti. Bu durum t\u0131pk\u0131 \u00e7ok pi\u015fen yeme\u011fin lezzetini kaybetmesine benziyor.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn mutfakta set havas\u0131 var<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Televizyon d\u00fcnyas\u0131 adeta b\u00fcy\u00fck bir end\u00fcstriyel mutfak gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Senaristler tarif yazar gibi senaryo yaz\u0131yor, y\u00f6netmenler oca\u011f\u0131n ba\u015f\u0131nda dereceyi ayarl\u0131yor, oyuncular ise malzeme olarak tencereye konuyor. Ancak men\u00fcye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, tariflerin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fmedi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin mafya temal\u0131 diziler, T\u00fcrkiye\u2019de her d\u00f6nemde izlenilen i\u015fler olup etkisi farkl\u0131 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n

Aytekin, \u201cBu tarz diziler k\u00fclt\u00fcrel bir sorun ve beraberinde uzun s\u00fcreli yozla\u015fmay\u0131 getiriyor. Toplumun bozulmas\u0131na neden oluyor. Toplum bozulunca adalet sistemi, dolayl\u0131 olarak da ahlak sistemi ve inan\u00e7 bozuluyor. Bu durumun etkilerini y\u0131llar sonra \u00e7ok daha net anlayaca\u011f\u0131z\u201d s\u00f6zlerini kullanarak dizilerin etkilerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Aytekin, \u201cBu noktada dizilerin tamamen hayal \u00fcr\u00fcn\u00fc i\u015fler ortaya koydu\u011funu, topyek\u00fcn toplumu su\u00e7a te\u015fvik etti\u011fini s\u00f6ylemek de \u00e7ok do\u011fru de\u011fil. Son y\u0131llarda toplumda ya\u015fanan pek \u00e7ok sorun dizilere konu oluyor. Diziler ger\u00e7ek hayattan beslenerek yap\u0131lar\u0131 gere\u011fi hikayeyi k\u00f6p\u00fcrt\u00fcp ve s\u00fcsleyerek seyircilere sunuyor\u201d diyerek toplumdaki olaylar\u0131n dizilere olan etkisine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Dram p\u00fcresi yata\u011f\u0131nda reyting soslu T\u00fcrk dizisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Men\u00fc genelde \u015fu \u015fekilde oluyor. Yeni sezonun ana men\u00fcs\u00fcnde yine aile i\u00e7i hesapla\u015fmalar, imk\u00e2ns\u0131z a\u015fklar, ge\u00e7mi\u015ften gelen s\u0131rlar, mafyavari tipler, intikam a\u015fk\u0131 ve beklenmedik y\u00fczle\u015fmeler bulunuyor. \u0130lk b\u00f6l\u00fcmlerde h\u0131zla y\u00fckseltilen tansiyon, ilerleyen haftalarda uzatma sosu ile destekleniyor.<\/p>\n\n\n\n

Sekt\u00f6r i\u00e7inde bulunan yetkililer uzun b\u00f6l\u00fcm s\u00fcrelerinin reklam gelirleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorunlu oldu\u011funu belirtirken, baz\u0131 yap\u0131m ekipleri hik\u00e2yenin do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n zaman zaman bu s\u00fcreye uyum sa\u011flamakta zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Reyting rekabeti ise mutfa\u011f\u0131n en rekabetli oldu\u011fu alan\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Medya izleme verilerine g\u00f6re, sezon ba\u015f\u0131nda ba\u015flayan bir\u00e7ok dizi ilk 5\u20136 b\u00f6l\u00fcm i\u00e7inde ekran yolculu\u011funu tamaml\u0131yor. Sekt\u00f6rel olarak bu durum \u201cY\u00fcksek \u0131s\u0131da ve h\u0131zl\u0131 pi\u015fen yeme\u011fin sonu hazin olur\u201d ifadesiyle a\u00e7\u0131klanabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130hracatta lezzet devam ediyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan T\u00fcrk dizilerinin yurt d\u0131\u015f\u0131 performans\u0131 dikkat \u00e7ekiyor. Orta Do\u011fu, Latin Amerika ve Balkan \u00fclkelerinde geni\u015f bir izleyici kitlesine ula\u015fan yap\u0131mlar, ihracat gelirleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir gelir olu\u015fturuyor. Asl\u0131nda T\u00fcrkiye’yi \u00e7ok da yans\u0131tmayan bu diziler T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fc diyerek kap\u0131\u015f kap\u0131\u015f gidiyor. Dizi t\u00fcccarlar\u0131m\u0131za ise bu gelirlerle yeni \u00fcretim yapmak d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00e7 pazarda artan rekabet ve maliyet bask\u0131s\u0131, yarat\u0131c\u0131 tariflerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelliyor. Bu  yenilik\u00e7i ba\u015fka tariflerin say\u0131s\u0131n\u0131 azalt\u0131yor.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Dijital platformlar alternatif men\u00fc sunuyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dijital platformlarda yay\u0131nlanan daha k\u0131sa s\u00fcreli yap\u0131mlar ise sekt\u00f6rde farkl\u0131 bir modelin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini g\u00f6sterdi. Ortalama yar\u0131m saatlik b\u00f6l\u00fcmlerle haz\u0131rlanan projeler, t\u00fcketiciye farkl\u0131 bir deneyim sundu. <\/p>\n\n\n\n

Aytekin, \u201cDijital platformlar\u0131n s\u00fcre\u00e7leri, i\u00e7erikleri ve hedef kitleleri farkl\u0131 oluyor. Seyircinin tercihine kalan bir ortam olmakla birlikte toplumsal kurallar\u0131m\u0131za ayk\u0131r\u0131 olan pek \u00e7ok konu ve eylem s\u0131n\u0131rs\u0131zca i\u015fleniyor. Ancak bu i\u00e7eriklerin t\u00fcm d\u00fcnya seyircisi i\u00e7in \u00fcretildi\u011fi unutulmamal\u0131\u201d ifadesiyle dijital platformlardaki s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 vurgulad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7mi\u015fte de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de iyi i\u015flerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Aytekin, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz gen\u00e7li\u011finin ve seyircisinin anlayabilece\u011fi \u015fekilde hikayelerle bug\u00fcne uyarlamalar yap\u0131larak tekrardan iyi dizilerin \u00e7ekilebilece\u011fini ifade etti. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bu de\u011ferlendirmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrk dizileri hem i\u00e7erik hem de \u00fcretim ko\u015fullar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam ediyor. Uzmanlara g\u00f6re sekt\u00f6r\u00fcn gelece\u011finde izleyici talepleri, reyting rekabeti ve dijital platformlar\u0131n sundu\u011fu yeni \u00fcretim modelleri belirleyici olmaya devam edecek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Merve Kutan ve Do\u00e7. Dr. Mesut Aytekin<\/figcaption><\/figure><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Haber: Merve Kutan  Edit\u00f6r: \u00d6zg\u00fcr Recep Kocao\u011flu \u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) – T\u00fcrk dizilerinin son d\u00f6nemdeki geli\u015fimi, topluma etkisi ve tart\u0131\u015f\u0131lan konular\u0131n\u0131 \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Radyo, Televizyon ve Sinema B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Mesut Aytekin \u0130letim Gazetesi\u2019ne anlatt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de televizyon kanallar\u0131nda prime time denilen izleyicinin en \u00e7ok aktif oldu\u011fu saatlerde haz\u0131rlanan diziler, h\u0131z […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":28268,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[1,159,28,34,178,29,30,2085,2348,35],"tags":[3974,3973,3471,115,3937,3218,3972],"class_list":["post-28245","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-sag-manset","category-istanbul","category-universite","category-fakultemizden","category-iuwebtv","category-kultur-sanat","category-manset-haber","category-manset-yani","category-yasam","tag-balkan","tag-latin-amerika","tag-merve-kutan","tag-mesut-aytekin","tag-orta-dogu","tag-ozgur-recep-kocaoglu","tag-turk-dizileri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28245"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28273,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28245\/revisions\/28273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}