{"id":28877,"date":"2026-05-04T09:10:00","date_gmt":"2026-05-04T06:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=28877"},"modified":"2026-05-04T01:19:53","modified_gmt":"2026-05-03T22:19:53","slug":"santorini-patlamasinin-kulleri-sinemada-hayat-buldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2026\/05\/04\/santorini-patlamasinin-kulleri-sinemada-hayat-buldu\/","title":{"rendered":"Santorini Patlamas\u0131n\u0131n K\u00fclleri Sinemada Hayat Buldu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Haber: \u00d6zg\u00fcr Recep Kocao\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) &#8211; Prof. Dr. Cenk Demirk\u0131ran, Santorini Yanarda\u011f\u0131&#8217;n\u0131n 3 bin 500 y\u0131l \u00f6nceki patlamas\u0131n\u0131 merkezine alan &#8220;Santorini\u2019nin K\u00fclleri: Su ve Ate\u015f&#8221; adl\u0131 performatif bilim belgeselini anlatt\u0131. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Santorini Yanarda\u011f\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k 3 bin 500 y\u0131l \u00f6nceki patlamas\u0131n\u0131n Anadolu\u2019ya \u00f6zellikle de Ege k\u0131y\u0131lar\u0131na, \u0130zmir ve \u00e7evresine ya\u011fan k\u00fcllerini konu alan \u201cSantorini\u2019nin K\u00fclleri: Su ve Ate\u015f\u201d isimli performatif bilim belgeselini Prof. Dr. Cenk Demirk\u0131ran, \u0130letim Gazetesi\u2019ne anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sondajdan sinemaya b\u00fcy\u00fck yolculuk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Belgeselin konusunu aktaran Demirk\u0131ran, projeyi &#8220;Bir sinemac\u0131 akademisyenin; Ege k\u0131y\u0131lar\u0131nda, Santorini Yanarda\u011f\u0131\u2019n\u0131n M.\u00d6. 1650 y\u0131l\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck patlamas\u0131n\u0131n izini s\u00fcrerek Anadolu topraklar\u0131na d\u00fc\u015fen k\u00fcl tanelerinde kay\u0131p bir felaketin hik\u00e2yesini anlatmas\u0131&#8221; s\u00f6zleriyle tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Filmi \u00e7ekmeye nas\u0131l karar verdi\u011fini de anlatan Demirk\u0131ran, s\u00fcreci &#8220;Biz filmin \u00e7ekimine karar verdi\u011fimizde Santorini Adas\u0131 \u00e7evresinde, denizin alt\u0131ndaki magmada b\u00fcy\u00fck hareketlilikler ya\u015fand\u0131. Prof. Dr. Serdar Vardar ile sohbet ederken kendisi sondajlarda bu k\u00fcllere rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti ve \u00f6rneklerini g\u00f6sterdi. \u0130\u015fte o g\u00fcn bu filmi \u00e7ekmeye karar verdim\u201d c\u00fcmleleriyle aktard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"577\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131423-1-1024x577.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28878\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131423-1-1024x577.png 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131423-1-300x169.png 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131423-1-768x433.png 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131423-1-1536x866.png 1536w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131423-1-750x423.png 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131423-1-1140x643.png 1140w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131423-1.png 1917w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Filmde konunun bilimsel ama sade a\u00e7\u0131klamalarla g\u00fcn\u00fcm\u00fcz g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ve yapay zek\u00e2 ile \u00fcretilmi\u015f ge\u00e7mi\u015f canland\u0131rmalar\u0131 ile nesnel bir bi\u00e7imde aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Demirk\u0131ran, filmin performatif sahnelerinin y\u00f6netmenin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hislerini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Y\u00f6netmenle birlikte ke\u015ffe \u00e7\u0131kmak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Performatif belgesellerin, y\u00f6netmenin kendi duygusunu, d\u00fc\u015f\u00fcncesini ve hayat\u0131n\u0131 kamera \u00f6n\u00fcne yerle\u015ftirdi\u011fi bir t\u00fcr oldu\u011funu belirten Demirk\u0131ran, performatif bilim belgesellerinin ise bu yap\u0131n\u0131n bilimsel bir konunun anlat\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu belirtti. Performatif bilim belgesellerinde seyircinin, y\u00f6netmenle birlikte ke\u015ffe \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve onun d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygular\u0131na tan\u0131k oldu\u011funu ifade eden Demirk\u0131ran, bu t\u00fcr belgesellerin National Geographic ve Discovery gibi uluslararas\u0131 belgesel kanallar\u0131nda da \u00f6rneklerine rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p>Filmini &#8220;performatif bilim belgeseli&#8221; olarak tan\u0131mlayan Demirk\u0131ran; bu t\u00fcr\u00fc neden tercih etti\u011fini &#8220;Kendi merak\u0131ma seyirciyi de ortak etmek istedim. Bu tarz belgesellerin bilimsel konular\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz; nitekim her g\u00f6sterimde izleyiciden de bu y\u00f6nde olumlu geri d\u00f6n\u00fc\u015fler ald\u0131k&#8221; ifadeleriyle anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131646-1-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28879\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131646-1-1024x576.png 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131646-1-300x169.png 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131646-1-768x432.png 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131646-1-1536x865.png 1536w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131646-1-750x422.png 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131646-1-1140x642.png 1140w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/ekran-goruntusu-2025-10-17-131646-1.png 1917w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Yapay zek\u00e2 ile zaman geri sar\u0131ld\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Filmin yapay zek\u00e2 ile g\u00f6rsel \u00fcretme k\u0131sm\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Midjourney, Minimax Hailuo ve Veo 3 yapay zek\u00e2 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kulland\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulayan Demirk\u0131ran, \u201cM.\u00d6. 1650 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f bir olay\u0131n co\u011frafi durumunu ve arkeolojik canland\u0131rmalar\u0131n\u0131 bilimsel dan\u0131\u015fmanlar\u0131m\u0131z\u0131n bize sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 verilerle ger\u00e7ekle\u015ftirdik\u201d s\u00f6zlerini kulland\u0131. Yapay zek\u00e2n\u0131n belgesel sineman\u0131n sundu\u011fu ger\u00e7e\u011fi bozuma u\u011fratmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Demirk\u0131ran, bu nedenle yapay zek\u00e2 videolar\u0131n\u0131 sadece ge\u00e7mi\u015fin dramatizasyonu gerekti\u011finde kulland\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sinemada \u201cYapay Zeka Sanat\u00e7\u0131s\u0131\u201d rol\u00fcn\u00fcn kendine \u00f6zg\u00fc bir rol olu\u015fturdu\u011funu ve bu rol\u00fc bu filminde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Demirk\u0131ran, \u201cSanat\u00e7\u0131 olarak \u00f6nce g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc hayal edip, hayalinizi bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131y\u0131 tan\u0131mlayarak do\u011fru prompt ile yapay zek\u00e2ya iletmeniz laz\u0131m. Yapay zek\u00e2 siz onu y\u00f6nlendirmeden istedi\u011finiz kalitede ve zenginlikte bir \u00fcretim sunmuyor. \u0130pler yine insan\u0131n elinde\u201d s\u00f6zleri kaydetti.<\/p>\n\n\n\n<p>Yapay zek\u00e2n\u0131n i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Demirk\u0131ran, \u201cSinopsis ve senaryo de\u011ferlendirmelerinden storyboard\u2019a kadar bir\u00e7ok a\u015famada yapay zek\u00e2 kullan\u0131l\u0131yor. Animasyon ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00fcretiminde yer al\u0131yor\u201d dedi. Yapay zek\u00e2n\u0131n sinema \u00fczerinde olumsuz bir etkisi olmayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde olan Demirk\u0131ran, yapay zek\u00e2n\u0131n sinema i\u00e7inde t\u0131pk\u0131 animasyon, belgesel ve deneysel t\u00fcrler gibi bir t\u00fcr olarak geli\u015fece\u011fi yorumunda bulundu. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"678\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/dsc-3717jpg-1-1024x678.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28882\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/dsc-3717jpg-1-1024x678.jpg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/dsc-3717jpg-1-300x199.jpg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/dsc-3717jpg-1-768x509.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/dsc-3717jpg-1-1536x1017.jpg 1536w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/dsc-3717jpg-1-2048x1356.jpg 2048w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/dsc-3717jpg-1-750x497.jpg 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/dsc-3717jpg-1-1140x755.jpg 1140w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Fikirlerin bulu\u015fma noktas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Son y\u0131llarda 14. ve 15. TRT Belgesel \u00d6d\u00fclleri, 12. Bo\u011fazi\u00e7i Film Festivali belgesel kategorisi ve 25. Safranbolu Belgesel Film Festivali\u2019nde j\u00fcri \u00fcyeli\u011fi yapan Demirk\u0131ran, 15. TRT Belgesel \u00d6d\u00fclleri\u2019nde \u201cYer\u00fcst\u00fc-Yeralt\u0131\u201d ve 16. TRT Belgesel \u00d6d\u00fclleri\u2019nde \u201cSantorini\u2019nin K\u00fclleri: Su ve Ate\u015f\u201d adl\u0131 belgeselleriyle yar\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131 \u00f6zel se\u00e7kide yer ald\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p>Festivallerin, sinemac\u0131lar\u0131n eserlerini izleyiciyle bulu\u015fturdu\u011fu \u00f6nemli etkinlikler oldu\u011funu belirten Demirk\u0131ran, \u201cYapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z sohbetlerde farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler, ortak problemler, ele\u015ftiriler ve yeni fikirler gibi pek \u00e7ok \u015fey sizi besler. Festivaller sinemac\u0131lar\u0131n mesleki ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 kurmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi bir ortamd\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/cenk-demirkiran-fotograf-1jpg-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28880\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/cenk-demirkiran-fotograf-1jpg-683x1024.jpg 683w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/cenk-demirkiran-fotograf-1jpg-200x300.jpg 200w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/cenk-demirkiran-fotograf-1jpg-768x1152.jpg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/cenk-demirkiran-fotograf-1jpg-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/cenk-demirkiran-fotograf-1jpg-1365x2048.jpg 1365w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/cenk-demirkiran-fotograf-1jpg-750x1125.jpg 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/cenk-demirkiran-fotograf-1jpg-1140x1710.jpg 1140w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/cenk-demirkiran-fotograf-1jpg-scaled.jpg 1707w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber: \u00d6zg\u00fcr Recep Kocao\u011flu \u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) &#8211; Prof. Dr. Cenk Demirk\u0131ran, Santorini Yanarda\u011f\u0131&#8217;n\u0131n 3 bin 500 y\u0131l \u00f6nceki patlamas\u0131n\u0131 merkezine alan &#8220;Santorini\u2019nin K\u00fclleri: Su ve Ate\u015f&#8221; adl\u0131 performatif bilim belgeselini anlatt\u0131. Santorini Yanarda\u011f\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k 3 bin 500 y\u0131l \u00f6nceki patlamas\u0131n\u0131n Anadolu\u2019ya \u00f6zellikle de Ege k\u0131y\u0131lar\u0131na, \u0130zmir ve \u00e7evresine ya\u011fan k\u00fcllerini konu alan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":28882,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[1,28,30,2085,2348,35],"tags":[1062,3218,4095,189,355],"class_list":["post-28877","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-istanbul","category-kultur-sanat","category-manset-haber","category-manset-yani","category-yasam","tag-festival","tag-ozgur-recep-kocaoglu","tag-santorini","tag-sinema","tag-trt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28877","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28877"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28877\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28884,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28877\/revisions\/28884"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28877"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28877"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28877"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}