{"id":29317,"date":"2026-05-21T13:42:03","date_gmt":"2026-05-21T10:42:03","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=29317"},"modified":"2026-05-21T13:48:16","modified_gmt":"2026-05-21T10:48:16","slug":"sektorden-topluma-cok-yonlu-etki-medyada-siddet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2026\/05\/21\/sektorden-topluma-cok-yonlu-etki-medyada-siddet\/","title":{"rendered":"Sekt\u00f6rden Topluma \u00c7ok Y\u00f6nl\u00fc Etki: Medyada \u015eiddet"},"content":{"rendered":"\n

Haber: Zeynep Yolhan \u015eeflek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Foto\u011fraf: Bulut T\u00fcmerdem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Edit\u00f6r: Nazl\u0131 Aygen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) – Medyadaki \u015fiddetin topluma etkisiyle ilgili olarak \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden Prof. Dr. Burcu Kaya Erdem, \u0130letim Gazetesine konu\u015ftu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden Prof. Dr. Burcu Kaya Erdem, medyada \u015fiddetin verili\u015finin topluma etkisiyle ilgili de\u011ferlendirmelerini \u0130letim Gazetesiyle payla\u015ft\u0131. Erdem, konunun sadece medya boyutuyla de\u011fil, aileden sosyolojiye pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmesini ve medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u015eiddetin verildi\u011fi dilin \u00f6nemi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Erdem, \u015fiddetin medyada verili\u015f \u015fekli i\u00e7in yaln\u0131zca bir haber unsuru olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u015fiddetin dikkat \u00e7ekme ve izlenme oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rma arac\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u201c\u00d6zellikle dijital \u00e7a\u011fda h\u0131z ve etkile\u015fim bask\u0131s\u0131, \u015fiddet i\u00e7eriklerinin \u00e7o\u011fu zaman ba\u011flam\u0131ndan kopar\u0131larak sunulmas\u0131na yol a\u00e7abiliyor. Bu durum, \u015fiddetin toplumsal nedenlerini tart\u0131\u015fmak yerine onu g\u00f6rsel bir t\u00fcketime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliyor. \u0130leti\u015fim sosyolojisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise medya, toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi yaln\u0131zca yans\u0131tmaz; ayn\u0131 zamanda onu yeniden \u00fcretir. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fiddetin s\u00fcrekli g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131, bireylerin d\u00fcnyay\u0131 daha g\u00fcvensiz alg\u0131lamas\u0131na, korku k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na ve toplumsal kayg\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olabilir. Burada \u00f6nemli olan mesele, \u015fiddetin haberle\u015ftirilmesi de\u011fil; hangi dil ve etik \u00e7er\u00e7eveyle sunuldu\u011fudur\u201d dedi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
\u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Burcu Kaya Erdem<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

\u201cEtik sorumluluk gerekli\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015eiddetin kahramanl\u0131k, g\u00fc\u00e7, intikam ya da \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemi olarak sunulmas\u0131n\u0131n problemli bir durum oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Erdem, \u201c\u0130leti\u015fim kuramlar\u0131nda buna normalle\u015ftirme ve me\u015frula\u015ft\u0131rma s\u00fcre\u00e7leri diyoruz. Uzun vadede bireyler, \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde \u015fiddeti daha ola\u011fan bir ara\u00e7 gibi g\u00f6rebilir. Bu nedenle yap\u0131mc\u0131lar\u0131n ve medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n etik sorumluluk ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekir\u201d s\u00f6yleminde bulundu.<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00d6\u011frenciler sekt\u00f6r deneyimiyle etik sorumlulu\u011fu tart\u0131\u015fabilmeli\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Erdem, akademide \u00f6\u011fretilenlerle sekt\u00f6rel uygulama fark\u0131na ili\u015fkin \u201cAkademide ileti\u015fim eti\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde bize \u00f6\u011fretilen temel yakla\u015f\u0131m; \u015fiddetin sansasyonel de\u011fil, toplumsal sorumluluk bilinciyle aktar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fidir. Ancak sekt\u00f6r prati\u011finde reyting, t\u0131klanma ve h\u0131z bask\u0131s\u0131 \u00e7o\u011fu zaman etik ilkelerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebiliyor. Bu nedenle teoride savunulan etik habercilik ile pratikte uygulanan medya dili aras\u0131nda belirgin bir fark ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu fark\u0131n giderilebilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle medya sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn etik ilkeleri yaln\u0131zca ideal olarak de\u011fil, profesyonel bir zorunluluk olarak g\u00f6rmesi gerekir. \u00dcniversiteler ile medya kurulu\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki i\u015f birlikleri art\u0131r\u0131lmal\u0131; \u00f6\u011frenciler daha e\u011fitim s\u00fcrecindeyken ger\u00e7ek sekt\u00f6r deneyimiyle etik sorumluluk aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi tart\u0131\u015fabilmelidir. Ayn\u0131 \u015fekilde medya kurumlar\u0131nda etik e\u011fitimlerinin s\u00fcreklilik kazanmas\u0131 da \u00f6nemlidir\u201d \u015feklinde ifade etti.<\/p>\n\n\n\n

\u015eiddetin medyada tekrarlanmas\u0131n\u0131n ortak vicdana zarar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Erdem, medyada s\u00fcrekli tekrar eden \u015fiddet g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin zamanla bireylerde al\u0131\u015fma etkisi yaratabilece\u011fini s\u00f6yledi. Konuyla ilgili olarak Erdem, \u201c\u0130lk kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck tepki uyand\u0131ran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, tekrarland\u0131k\u00e7a s\u0131radanla\u015fabilir. Bu durum \u00f6zellikle dijital medyada \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fiyor. Duyars\u0131zla\u015fma yaln\u0131zca bireysel bir mesele de\u011fildir; toplumsal empatiyi de zay\u0131flatabilir. \u0130nsanlar \u015fiddeti ola\u011fan bir g\u00fcndelik olay gibi alg\u0131lamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, toplumsal dayan\u0131\u015fma ve ortak vicdan zarar g\u00f6rebilir. Bu nedenle medyan\u0131n bilgilendirme g\u00f6revi ile etik sorumlulu\u011fu aras\u0131nda hassas bir denge kurmas\u0131 gerekir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n

Pasif izleyici ve aktif kat\u0131l\u0131mc\u0131 fark\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dijital oyunlar\u0131n dizi, film ve haberlerden farkl\u0131 etkiler yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Erdem, dizi, film ve haber izlerken bireyin \u00e7o\u011funlukla pasif izleyici konumunda olup dijital oyunlarda ise kullan\u0131c\u0131lar\u0131n aktif kat\u0131l\u0131mc\u0131 oldu\u011funu anlatt\u0131. Erdem, konu\u015fmas\u0131na \u201cOyuncular\u0131n yaln\u0131zca izleyen de\u011fil; ayn\u0131 zamanda karar veren, y\u00f6nlendiren ve eylemi ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015fidir. Bu durum etkile\u015fim d\u00fczeyini art\u0131r\u0131r\u201d s\u00f6zleriyle devam etti.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
\u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Burcu Kaya Erdem<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

\u015eiddette sosyal medyan\u0131n etkisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sosyal medyan\u0131n \u015fiddetin sunulu\u015f bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirmesiyle ilgili olarak Erdem, geleneksel medyada editoryal s\u00fczge\u00e7lerden ge\u00e7en i\u00e7eriklerin art\u0131k bireyler taraf\u0131ndan do\u011frudan dola\u015f\u0131ma sokulabildi\u011fini i\u015faret etti. Erdem, bu durumu olaylar\u0131n h\u0131zl\u0131 duyulmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131p bir yandan da g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin kontrols\u00fcz \u015fekilde yay\u0131lmas\u0131na neden oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal medya algoritmalar\u0131n\u0131n etkile\u015fim odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na y\u00f6nelik olarak Erdem, \u201c\u00c7arp\u0131c\u0131 ve duygusal i\u00e7erikleri daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getiriyor. \u015eiddet g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin k\u0131sa s\u00fcrede milyonlara ula\u015fabilmesi, hem travmatik etkileri art\u0131r\u0131yor hem de \u015fiddetin s\u0131radanla\u015fma riskini beraberinde getiriyor. \u00d6zellikle gen\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in tekrar eden bu i\u00e7erikler, duyars\u0131zla\u015fma ve empati kayb\u0131 gibi sonu\u00e7lar do\u011furabiliyor\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocuklar\u0131 koruma \u00f6nerileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Erdem, \u00e7ocuklar\u0131 medyadaki \u015fiddet s\u00f6yleminden korumak i\u00e7in, \u201c\u00d6ncelikle ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 tamamen medyadan uzakla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fildir. Daha \u00f6nemli olan, \u00e7ocuklar\u0131n medya ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fki kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Bu noktada medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7ocuklara g\u00f6rd\u00fckleri her i\u00e7eri\u011fin ger\u00e7ek hayat\u0131 birebir yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde tavsiyelerde bulundu.<\/p>\n\n\n\n

\u201cYeti\u015fkinler, t\u00fcketti\u011fi i\u00e7eriklerde se\u00e7ici olmal\u0131.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yeti\u015fkinlerin kendilerini medyadaki \u015fiddet s\u00f6yleminden korumas\u0131 i\u00e7in ise \u201cBireylerin s\u00fcrekli \u015fiddet i\u00e7eri\u011fine maruz kalmas\u0131n\u0131n psikolojik yorgunluk ve kayg\u0131 olu\u015fturabilece\u011fini kabul etmek gerekir. \u00d6zellikle s\u00fcrekli kriz, sava\u015f, cinayet ve felaket haberleri izlemek bireyin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle yeti\u015fkinlerin medya t\u00fcketiminde se\u00e7ici davranmas\u0131 \u00f6nemlidir. Her an g\u00fcndemi takip etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak yerine g\u00fcvenilir kaynaklardan s\u0131n\u0131rl\u0131 ve bilin\u00e7li bi\u00e7imde bilgi almak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca dijital detoks uygulamalar\u0131, sosyal medya kullan\u0131m s\u00fcresini azaltmak ve alternatif sosyal, k\u00fclt\u00fcrel etkinliklere y\u00f6nelmek bireyin psikolojik dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rabilir\u201d \u015feklinde konu\u015ftu. <\/p>\n\n\n\n

\u201c\u015eiddet, medyan\u0131n ve toplumun ortak sorumlulu\u011fu\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prof. Dr. Burcu Kaya Erdem s\u00f6zlerini, medyan\u0131n yaln\u0131zca bilgi aktaran bir ara\u00e7 de\u011fil; toplumsal de\u011ferleri \u015fekillendiren g\u00fc\u00e7l\u00fc bir k\u00fclt\u00fcrel alan oldu\u011funu belirterek, \u201c\u015eiddetin medyada nas\u0131l temsil edildi\u011fi meselesi yaln\u0131zca ileti\u015fim bilimcilerin de\u011fil; e\u011fitimcilerin, ailelerin, medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve toplumun ortak sorumlulu\u011fudur. Ben \u00f6zellikle medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n erken ya\u015flardan itibaren e\u011fitim sistemine daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde entegre edilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilin\u00e7li medya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 yeti\u015ftirmek, \u015fiddetin olumsuz etkilerini azaltman\u0131n en \u00f6nemli yollar\u0131ndan biridir\u201d \u015feklinde noktalad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Haber: Zeynep Yolhan \u015eeflek Foto\u011fraf: Bulut T\u00fcmerdem Edit\u00f6r: Nazl\u0131 Aygen \u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) – Medyadaki \u015fiddetin topluma etkisiyle ilgili olarak \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden Prof. Dr. Burcu Kaya Erdem, \u0130letim Gazetesine konu\u015ftu. \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden Prof. Dr. Burcu Kaya Erdem, medyada \u015fiddetin verili\u015finin topluma etkisiyle ilgili de\u011ferlendirmelerini \u0130letim Gazetesiyle […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":29318,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[25,27,1,159,28,34,178,29,2085,2348,32,31,35],"tags":[3567,300,40,410,43,148,4241,52,252,3292,4242,3278,3570],"class_list":["post-29317","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim","category-foto-galeri","category-genel","category-sag-manset","category-istanbul","category-universite","category-fakultemizden","category-iuwebtv","category-manset-haber","category-manset-yani","category-saglik","category-teknoloji","category-yasam","tag-bulut-tumerdem","tag-iletim","tag-iletisim-fakultesi","tag-istanbul","tag-istanbul-universitesi","tag-istanbul-universitesi-iletisim-fakultesi","tag-istanbul-universitesi-iletisim-fakultesi-ogretim-uyesi-prof-dr-burcu-kaya-erdem","tag-iu-iletisim-fakultesi","tag-medya","tag-nazli-aygen","tag-siddet","tag-sosyalmedya","tag-zeynep-yolhan-seflek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29317"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29322,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29317\/revisions\/29322"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}