{"id":30202,"date":"2026-10-06T17:03:29","date_gmt":"2026-10-06T14:03:29","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=30202"},"modified":"2026-10-06T17:03:29","modified_gmt":"2026-10-06T14:03:29","slug":"sucun-izini-tahtakurularindan-surmek-mumkun-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2026\/10\/06\/sucun-izini-tahtakurularindan-surmek-mumkun-mu\/","title":{"rendered":"Su\u00e7un \u0130zini Tahtakurular\u0131ndan S\u00fcrmek M\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?"},"content":{"rendered":"<p><b>Haber: Merve Arkan\u00a0<\/b><\/p>\n<p><strong>Foto\u011fraf: Prof. Dr. Abdul Hafiz Ab Majid<\/strong><\/p>\n<p><b>Edit\u00f6r: Nazl\u0131 Aygen\u00a0<\/b><\/p>\n<h3><b>\u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) \u2013 Malezya\u2019da y\u00fcr\u00fct\u00fclen ara\u015ft\u0131rma sonucu tahtakurular\u0131n\u0131n insan DNA\u2019s\u0131n\u0131 45 g\u00fcne kadar saklayabilece\u011fi ve bu sayede olay yeri incelemelerinde b\u00fcy\u00fck ipu\u00e7lar\u0131 ta\u015f\u0131yabilecekleri ke\u015ffedildi. Prof. Dr. Abdul Hafiz Ab Majid y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131nda \u0130letim Gazetesi\u2019ne konu\u015ftu.<\/b><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Malezya\u2019da bulunan ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi ve Biyolojik Bilimler Okulu Universiti Sains Malaysia\u2019da Kentsel, Yap\u0131sal ve Molek\u00fcler Entomoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Abdul Hafiz Ab Majid ve doktora \u00f6\u011frencisi Lim Li\u2019nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rma sonucu tahtakurular\u0131n\u0131n adli vakalar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde kan\u0131t olarak kullan\u0131labilece\u011fi ke\u015ffedildi. Karyola <\/span><span style=\"font-weight: 400\">ba\u015fl\u0131klar\u0131, yatak, yatak diki\u015fleri, yast\u0131k y\u00fczeyleri gibi yerlerde bulunan bu b\u00f6cekler, insan kan\u0131yla besleniyor ve b\u00f6ylece olay yerinde bulunan ki\u015filerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynuyor.<\/span><span style=\"font-weight: 400\"> Tahtakurular\u0131 sayesinde kan\u0131t bulunamayan olay yerlerinde bulunmu\u015f olan insanlar\u0131n DNA\u2019s\u0131na eri\u015filebiliyor.\u00a0<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_30205\" aria-describedby=\"caption-attachment-30205\" style=\"width: 750px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-30205 size-full\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-163952-1.jpeg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"1000\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-163952-1.jpeg 750w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-163952-1-225x300.jpeg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-30205\" class=\"wp-caption-text\">Kentsel, Yap\u0131sal ve Molek\u00fcler Entomoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Abdul Hafiz Ab Majid tahtakurular\u0131n\u0131 toplarken<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hafiz<\/span><span style=\"font-weight: 400\"> ve Li\u2019nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma, tropikal tahtakurular\u0131n\u0131n kanlar\u0131n\u0131 emdikleri insanlar\u0131n DNA\u2019lar\u0131n\u0131 45 g\u00fcne kadar muhafaza edebildi\u011fini ve <\/span><span style=\"font-weight: 400\">DNA profillerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne koyabildi\u011fini ke\u015ffetti. Literat\u00fcrdeki ad\u0131 Cimex hemipterus olan ve Malezya\u2019da \u00e7ok yayg\u0131n bulunan tropikal tahtakurular\u0131, emdikleri kan\u0131n DNA\u2019s\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131 sayesinde adli vakalar ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken olay yerindeki ki\u015filere dair \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n belirtti\u011fine g\u00f6re tahtakurular\u0131n\u0131n emdi\u011fi kan \u00fczerinden ki\u015finin g\u00f6z rengi, sa\u00e7 rengi, ten rengi ve cinsiyeti gibi temel fenotipik \u00f6zellikleri olay yerinde sa\u00e7 ve kan gibi bulgular yoksa veya temizlendiyse bile bulunabiliyor.<\/span><\/p>\n<h4><b>\u0130nsan DNA\u2019s\u0131n\u0131 b\u00f6cekte bulmak<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hafiz, yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada onu en \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtan nokta i\u00e7in \u201cBelirli bir s\u00fcre sonra bile h\u00e2l\u00e2 DNA\u2019ya ula\u015fabiliyor olmak\u201d dedi ve ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yaparken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle ifade etti:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u201cBen sindirimden sonra DNA\u2019ya ula\u015fman\u0131n \u00e7ok daha zor olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Fakat kan emme i\u015fleminden 45 g\u00fcn sonras\u0131na kadar k\u0131smi insan DNA\u2019s\u0131 profilleri elde edebildik. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan bir ba\u015fka \u015fey ise sahadan toplanan tahtakurular\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131nda birden fazla ki\u015fiye ait DNA bulunmas\u0131yd\u0131. Bu durum, tek bir tahtakurusunun bazen farkl\u0131 kan emme i\u015flemlerine ait bilgileri muhafaza edebilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Adli a\u00e7\u0131dan bu durum \u00f6zellikle ilgi \u00e7ekiciydi \u00e7\u00fcnk\u00fc tahtakurular\u0131n\u0131n insan faaliyetleri hakk\u0131nda ba\u015flang\u0131\u00e7ta tahmin etti\u011fimizden daha fazla bilgi bar\u0131nd\u0131rabilece\u011fini g\u00f6steriyordu.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hafiz ve Li yakla\u015f\u0131k 5 senelerini USM\u2019de bulunan laboratuvarlar\u0131nda tahtakurular\u0131yla ge\u00e7irdiler. Li, DNA\u2019n\u0131n ayr\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ne kadar s\u00fcre alaca\u011f\u0131n\u0131 ve tahtakurular\u0131n\u0131n insan kan\u0131ndan ge\u00e7en DNA\u2019y\u0131 ne kadar s\u00fcre tutabildiklerini g\u00f6rmek i\u00e7in b\u00f6cekleri kendi kan\u0131yla besleyerek ara\u015ft\u0131rman\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc dene\u011fi oldu. Hafiz, Li\u2019nin bu yard\u0131m\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle anlatt\u0131:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u201cAra\u015ft\u0131rman\u0131n ana ekibi \u00e7ok az ki\u015fiydi. \u00c7al\u0131\u015fma iki ara\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Lim Li, benim g\u00f6zetimim alt\u0131nda temel deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, veri analizini ve makale haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Tahtakurular\u0131 laboratuvar\u0131m\u0131zda muhafaza edildi ve Lim Li\u00a0 g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak deneyler i\u00e7in gerekli olan kan\u0131 sa\u011flad\u0131.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hafiz, bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken tahtakurular\u0131n\u0131 kendi kanlar\u0131yla beslediklerini &#8220;Kendi DNA&#8217;m\u0131z\u0131 test etmek \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 olduk\u00e7a ki\u015fisel k\u0131ld\u0131. Bilimsel bir soruyu yan\u0131tlamak i\u00e7in kelimenin tam anlam\u0131yla kendimizden bir par\u00e7a kulland\u0131k.&#8221; s\u00f6zleriyle aktard\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Tahtakurular\u0131ndan insan DNA\u2019s\u0131na ula\u015fabilmek i\u00e7in hangi yollar\u0131 izlediklerini Hafiz, \u015fu s\u00f6zlerle i\u015faret etti:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u201c\u00d6ncelikle tahtakurusunun kan emdikten sonra i\u00e7inde kalan insan DNA&#8217;s\u0131n\u0131 geri kazanmak i\u00e7in tahtakurular\u0131n\u0131 etanol i\u00e7inde muhafaza ettik ve i\u015flemden ge\u00e7irmeden \u00f6nce etanol\u00fc uzakla\u015ft\u0131rd\u0131k. Ard\u0131ndan tahtakurular\u0131 ezildi ve ticari bir kan DNA ekstraksiyon kiti kullanarak DNA&#8217;y\u0131 elde ettik.\u201d\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Analiz i\u00e7in iki t\u00fcr genetik i\u015faretleyici kulland\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden Hafiz, \u201c\u0130lk olarak bireyleri birbirinden ay\u0131rt etmeye yard\u0131mc\u0131 olan ve adli DNA profillemesinde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan STR&#8217;leri (K\u0131sa Biti\u015fik Tekrarlar) kulland\u0131k. Ard\u0131ndan DNA profillerini tespit etmek i\u00e7in PCR ve k\u0131lcal elektroforez kullanarak 13 STR i\u015faretleyicisini ve ek olarak bir Y kromozomu i\u015faretleyicisini test ettik\u201d dedi.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_30213\" aria-describedby=\"caption-attachment-30213\" style=\"width: 2048px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-30213 size-full\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250.jpeg\" alt=\"\" width=\"2048\" height=\"921\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250.jpeg 2048w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-300x135.jpeg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-1024x461.jpeg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-768x345.jpeg 768w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-1536x691.jpeg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-30213\" class=\"wp-caption-text\">Ara\u015ft\u0131rman\u0131n Y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Laboratuvar<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">DNA&#8217;n\u0131n g\u00f6z, sa\u00e7 ve cilt rengi gibi \u00f6zellikler hakk\u0131nda bilgi sa\u011flay\u0131p sa\u011flayamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in ise 41 SNP i\u015faretleyicisini test ettiklerini belirten Hafiz, \u201cBasit\u00e7e ifade etmek gerekirse, tahtakurusunun yak\u0131n zamanda emdi\u011fi kan\u0131 ald\u0131k, i\u00e7indeki insan DNA&#8217;s\u0131n\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131k ve ard\u0131ndan bu DNA&#8217;n\u0131n hala i\u015fe yarar bir insan profili \u00fcretip \u00fcretemeyece\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in adli genetik tekniklere ba\u015fvurduk\u201d s\u00f6zleriyle izlenilen yolu \u00f6zetledi.<\/span><\/p>\n<h4><b>Neden tahtakurusu?<\/b><\/h4>\n<h4><span style=\"font-weight: 400\">Hafiz, \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in tahtakurular\u0131n\u0131 se\u00e7me nedeninden \u015fu \u015fekilde bahsetti:<\/span><\/h4>\n<h4><span style=\"font-weight: 400\">\u201cBenim ilk ilgimi \u00e7eken, tahtakurular\u0131n\u0131n insan kan\u0131yla beslenen canl\u0131lar olmas\u0131yd\u0131. Bu do\u011frultuda i\u00e7lerinde insan DNA\u2019lar\u0131 bulunmas\u0131 gerekiyordu. Ayr\u0131ca sivrisinek gibi insan kan\u0131yla beslenen di\u011fer b\u00f6ceklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda adli ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in i\u015fe yarar \u00f6zellikleri var. \u00d6rne\u011fin hem larvalar\u0131 hem eri\u015fkin tahtakurular\u0131 insan kan\u0131yla besleniyor, uzun bir s\u00fcre a\u00e7 kalabiliyorlar, beslendikleri yerden uzakla\u015fm\u0131yorlar, bu da en son beslendikleri insan\u0131n DNA\u2019s\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor olabileceklerini g\u00f6steriyor.\u201d<\/span><\/h4>\n<figure id=\"attachment_30212\" aria-describedby=\"caption-attachment-30212\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-30212 size-full\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-1.jpeg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"1200\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-1.jpeg 1200w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-1-300x300.jpeg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-1-1024x1024.jpeg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-1-150x150.jpeg 150w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164250-1-768x768.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-30212\" class=\"wp-caption-text\">Prof. Hafiz&#8217;in \u00dczerinde \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Tropikal Tahtakurusu<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Ayr\u0131ca Malezya\u2019da olduk\u00e7a yayg\u0131n olan ve <\/span><span style=\"font-weight: 400\">sivrisinek veya karasinekler gibi u\u00e7amay\u0131p \u00e7ok uza\u011fa ka\u00e7amad\u0131klar\u0131 i\u00e7in kan\u0131yla beslendikleri ki\u015filerle tam olarak ayn\u0131 odada veya mek\u00e2nda bulunmalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir ihtimal ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201cTahtakurular\u0131, beslendikleri yerden en fazla 6 metre kadar uzakl\u0131\u011fa ka\u00e7abiliyorlar. Onlar\u0131 \u00f6zel yapan da bu\u201d s\u00f6zleriyle aktaran Hafiz,<\/span><span style=\"font-weight: 400\"> bu canl\u0131lar\u0131n adli ara\u015ft\u0131rmalarda oynayabilecekleri rol hakk\u0131nda \u00e7ok az bilgi oldu\u011fundan ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7ok uygun olduklar\u0131n\u0131 dile getirdi ve \u201cTahtakurular\u0131, emdikleri kan\u0131 sivrisineklerden \u00e7ok daha uzun s\u00fcre muhafaza edebiliyorlar. Emdikleri kan\u0131n DNA\u2019lar\u0131n\u0131n\u0131n izleri haftalar sonra bile sindirim sistemlerine g\u00f6r\u00fclebiliyor\u201d diye ekledi.<\/span><\/p>\n<h4><b>DNA \u00f6rne\u011finde as\u0131l belirleyici\u00a0<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hafiz, tahtakurular\u0131ndan al\u0131nan DNA \u00f6rneklerinin 30. ve 40. g\u00fcnde baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterse de DNA profili \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda as\u0131l belirleyicinin zaman olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Hem teorik olarak hem de yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada g\u00f6zlemledikleri \u00fczere DNA\u2019n\u0131n 45. g\u00fcn \u00f6rne\u011finin 30. g\u00fcn \u00f6rne\u011fine k\u0131yasla daha fazla bozulmaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Hafiz, \u201c45 g\u00fcn, t\u00fcm adli bilgiler i\u00e7in kesin bir s\u0131n\u0131r olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. \u00d6rne\u011fin \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda, 45. g\u00fcn \u00f6rne\u011finde art\u0131k g\u00f6z rengi tahmini yap\u0131lamad\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc bu tahmin i\u00e7in gereken \u00f6zel SNP kaybolmu\u015ftu. Fakat bu, g\u00f6z rengi tahmininin 45 g\u00fcnden sonra her zaman imk\u00e2ns\u0131z olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. E\u011fer o \u00f6nemli SNP h\u00e2l\u00e2 mevcut ve tespit edilebilir durumda olsayd\u0131 yine de g\u00f6z rengi tahmini yap\u0131labilirdi. Bu nedenle 30. g\u00fcnde bile e\u011fer \u00f6nemli bir SNP zaten bozulmu\u015fsa veya tespit edilemiyorsa, o belirli fiziksel \u00f6zelli\u011fin tahmini m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir. Yani durum, basit\u00e7e al\u0131nan kan \u00f6rne\u011finin ne kadar eski oldu\u011fuyla ilgili de\u011fil\u201d diyerek kritik olan\u0131n zaman de\u011fil, al\u0131nan \u00f6rnekte hangi belirte\u00e7lerin sa\u011flam kald\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_30215\" aria-describedby=\"caption-attachment-30215\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-30215 size-full\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-165657.jpeg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"896\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-165657.jpeg 1200w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-165657-300x224.jpeg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-165657-1024x765.jpeg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-165657-768x573.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-30215\" class=\"wp-caption-text\">DNA Ekstraksiyonu<\/figcaption><\/figure>\n<h4><b>Olay yeri inceleme ve b\u00f6cekler<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hafiz, bir tahtakurusundan elde edilen DNA profilinin, do\u011frudan olay yerinden toplanan DNA ile e\u015fde\u011fer kabul edilmemesi gerekti\u011fini aktard\u0131. Kan veya di\u011fer biyolojik materyaller gibi do\u011frudan al\u0131nan \u00f6rneklerin yorumlanmas\u0131n\u0131n genellikle \u00e7ok daha net oldu\u011funu belirten Hafiz, tahtakurusundaki insan DNA&#8217;s\u0131n\u0131n, b\u00f6ce\u011fin sindirim sisteminden ge\u00e7mi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in DNA&#8217;n\u0131n miktar\u0131 ve kalitesinin zamanla azalabildi\u011fini s\u00f6yledi.\u00a0<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_30214\" aria-describedby=\"caption-attachment-30214\" style=\"width: 1280px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-30214 size-full\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164921.jpeg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"720\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164921.jpeg 1280w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164921-300x169.jpeg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164921-1024x576.jpeg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-164921-768x432.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-30214\" class=\"wp-caption-text\">Ara\u015ft\u0131rman\u0131n Y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Laboratuvar<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hafiz, \u201cCesedin ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve geride belirgin hi\u00e7bir biyolojik kal\u0131nt\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131 bir durumda, yak\u0131n zamanda beslenmi\u015f yani kan emmi\u015f bir tahtakurusu soru\u015fturma i\u00e7in potansiyel bir ipucu sunabilir. E\u011fer tahtakurusu, kullan\u0131labilir bir insan DNA profili i\u00e7eriyorsa di\u011fer biyolojik kan\u0131tlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda soru\u015fturmac\u0131lara o ortamda kimlerin bulundu\u011funa dair bilgi sa\u011flayabilir\u201d c\u00fcmleleriyle su\u00e7 mahallinde bulunanlara tahtakurular\u0131 \u00fczerinden ula\u015f\u0131labilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Hafiz, sahadan toplad\u0131klar\u0131 baz\u0131 tahtakurular\u0131n\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k DNA profilleri i\u00e7erdi\u011fini de tespit ettiklerini s\u00f6yleyerek birden fazla insan\u0131 \u0131s\u0131ran b\u00f6ceklerde birden fazla DNA buldu\u011fundan bu durumun yorumlamay\u0131 daha karma\u015f\u0131k h\u00e2le getirdi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. Bu nedenle tahtakurular\u0131n\u0131 geleneksel kan\u0131tlar\u0131n yerini alacak bir unsurdan ziyade potansiyel bir ek kan\u0131t kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden Hafiz, tahtakurular\u0131ndan faydalanman\u0131n her zaman sihirli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.\u00a0<\/span><\/p>\n<h4><b>Tahtakurular\u0131 mahkemede birer tan\u0131k olabilir mi?<\/b><\/h4>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Tahtakurular\u0131n\u0131n gelecekte faydal\u0131 bir adli kan\u0131t olma potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen Hafiz, bunun standart bir y\u00f6ntem olarak kabul edilebilmesi veya mahkemede do\u011frudan kan\u0131t olarak say\u0131labilmesi i\u00e7in daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmaya ihtiya\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hafiz, yapt\u0131klar\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fma sayesinde tropikal tahtakurular\u0131ndan elde edilen insan DNA&#8217;s\u0131n\u0131n yerle\u015fik STR ve SNP teknikleri kullan\u0131larak analiz edilebilece\u011fini ve k\u0131smi DNA profillerinin elde edilebildi\u011fini aktard\u0131. DNA&#8217;n\u0131n zamanla bozulmas\u0131 ve tek bir tahtakurusunda birden fazla ki\u015fiye ait kar\u0131\u015f\u0131k DNA bulunma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131 gibi zorluklar\u0131n da bulundu\u011funu s\u00f6yleyen Hafiz, tahtakurusu toplanmas\u0131n\u0131n rutin bir adli uygulama h\u00e2line gelebilmesi i\u00e7in, daha fazla \u00f6rne\u011fin ve ger\u00e7ek vaka \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 daha kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalara ayr\u0131ca DNA&#8217;n\u0131n toplanmas\u0131, muhafaza edilmesi, analiz edilmesi ve yorumlanmas\u0131 i\u00e7in standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f y\u00f6ntemlere ihtiya\u00e7 oldu\u011funu kaydetti ve \u015fu s\u00f6zleri kulland\u0131:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u201cAdli soru\u015fturmac\u0131lar\u0131n olay yerlerinde hen\u00fcz rutin olarak tahtakurusu toplamalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyemem. Bunun yerine onlar\u0131, \u00f6zellikle geleneksel biyolojik kan\u0131tlar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu veya hi\u00e7 bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda potansiyel bir ek adli kan\u0131t kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Fakat zamanla adli t\u0131p ara\u00e7 \u00e7antas\u0131ndaki bir di\u011fer faydal\u0131 ara\u00e7 h\u00e2line gelebilirler.\u201d<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_30208\" aria-describedby=\"caption-attachment-30208\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-30208 size-full\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-163953-1.jpeg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"609\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-163953-1.jpeg 1080w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-163953-1-300x169.jpeg 300w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-163953-1-1024x577.jpeg 1024w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/whatsapp-image-2026-10-06-at-163953-1-768x433.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-30208\" class=\"wp-caption-text\">Ara\u015ft\u0131rma Ekibi<\/figcaption><\/figure>\n<p><b>Bir ilk olan ara\u015ft\u0131rma<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">USM\u2019de y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu ara\u015ft\u0131rma Nature\u2019s Scientific Reports dergisinde yay\u0131mland\u0131. Ara\u015ft\u0131rma, tropikal tahtakurular\u0131n\u0131n adli kullan\u0131mda yer almas\u0131n\u0131 belgeleyen ilk \u00e7al\u0131\u015fma olarak literat\u00fcre ge\u00e7ti.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber: Merve Arkan\u00a0 Foto\u011fraf: Prof. Dr. Abdul&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":30210,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_pushai_skip_autoshare":false,"footnotes":""},"categories":[24,1],"tags":[1983,4527,4525,4530,4528,855,4526,3755,3292,4524,4533,4523,4531,4532,4529],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-30202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","category-genel","tag-arastirma","tag-biyolojik-bilimler-okulu-universiti-sains-malaysia","tag-dna","tag-dna-ekstraksiyonu","tag-kentsel","tag-laboratuvar","tag-lim-li","tag-merve-arkan","tag-nazli-aygen","tag-prof-dr-abdul-hafiz-ab-majid","tag-snp-isaretleyicisi","tag-tahtakurusu","tag-tropikal-tahtakurusu","tag-usm","tag-yapisal-ve-molekuler-entomoloji-uzmani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30202"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30220,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30202\/revisions\/30220"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30210"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30202"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=30202"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=30202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}