{"id":30683,"date":"2026-10-19T17:06:17","date_gmt":"2026-10-19T14:06:17","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=30683"},"modified":"2026-10-19T17:06:17","modified_gmt":"2026-10-19T14:06:17","slug":"yapay-zeka-muhendislikte-uzmanligin-onemini-artiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2026\/10\/19\/yapay-zeka-muhendislikte-uzmanligin-onemini-artiriyor\/","title":{"rendered":"Yapay Zek\u00e2 M\u00fchendislikte Uzmanl\u0131\u011f\u0131n \u00d6nemini Art\u0131r\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p><b>Haber: \u015eenay \u00c7\u0131plak<\/b><\/p>\n<p><b>Edit\u00f6r: Nazl\u0131 Aygen\u00a0<\/b><\/p>\n<p><b>\u0130stanbul, (\u0130\u00dc Haber Merkezi) \u2013 Yapay zek\u00e2, m\u00fchendislikte tasar\u0131m ve analiz s\u00fcre\u00e7lerini h\u0131zland\u0131r\u0131rken mesle\u011fin gerektirdi\u011fi becerileri de de\u011fi\u015ftiriyor. Prof. Dr. Peyman Mahouti, gelecekte yapay zek\u00e2 taraf\u0131ndan \u00fcretilen sonu\u00e7lar\u0131 sorgulayabilen ve yeni \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirebilen m\u00fchendislerin \u00f6ne \u00e7\u0131kabilece\u011fini belirtti.<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi Elektrik-Elektronik Fak\u00fcltesi Elektronik ve Haberle\u015fme M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Peyman Mahouti, yapay zek\u00e2n\u0131n m\u00fchendislik e\u011fitimine, tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7lerine ve istihdama etkilerini de\u011ferlendirdi. Mahouti, teknolojinin ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6nemli f\u0131rsatlar sundu\u011funu, yaln\u0131zca standart i\u015flemleri tekrarlamaya dayanan \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imlerini ise d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti.<\/span><\/p>\n<p><b>Tasar\u0131m ara\u00e7lar\u0131 \u00f6\u011frencilerin yapabileceklerini de\u011fi\u015ftiriyor<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Yapay zek\u00e2 ve optimizasyon temelli y\u00f6ntemler \u00fczerinde 2011 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Mahouti, m\u00fchendislikteki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn son d\u00f6nemde yayg\u0131nla\u015fan \u00fcretken yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131ndan \u00f6nce ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti. Kendi e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma deneyimlerinden \u00f6rnekler veren Mahouti, ge\u00e7mi\u015fte lisans\u00fcst\u00fc d\u00fczeyde ele al\u0131nan baz\u0131 anten ve devre tasar\u0131m\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n, geli\u015fen teknolojik ara\u00e7lar\u0131n deste\u011fiyle art\u0131k lisans \u00f6\u011frencileri taraf\u0131ndan da ger\u00e7ekle\u015ftirilebildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Mahouti\u2019ye g\u00f6re g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fanan de\u011fi\u015fimin ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi, yapay zek\u00e2 deste\u011finin tasar\u0131m s\u00fcrecinin daha fazla a\u015famas\u0131nda kullan\u0131labilmesi. Kod yazma, farkl\u0131 se\u00e7enekleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma ve sonu\u00e7lar\u0131 raporlama gibi i\u015flemlerin ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde desteklenmesi, m\u00fchendislerin problem \u00e7\u00f6zme yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 da etkiliyor.<\/span><\/p>\n<p><b>K\u00fc\u00e7\u00fck ekiplerin geli\u015ftirme kapasitesi art\u0131yor<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Yapay zek\u00e2n\u0131n etkisinin en belirgin bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc alanlardan birinin yaz\u0131l\u0131m ve oyun geli\u015ftirme oldu\u011funu ifade eden Mahouti, bu ara\u00e7lar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck ekiplerin ve bireysel geli\u015ftiricilerin daha kapsaml\u0131 projeler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Kod olu\u015fturma, hata ay\u0131klama ve g\u00f6rsel i\u00e7erik haz\u0131rlama a\u015famalar\u0131nda sa\u011flanan deste\u011fin, bir fikrin \u00e7al\u0131\u015fan bir prototipe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini h\u0131zland\u0131rabildi\u011fini anlatt\u0131.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_30685\" aria-describedby=\"caption-attachment-30685\" style=\"width: 966px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-30685\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/resim1-4.jpg\" alt=\"\" width=\"966\" height=\"733\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/resim1-4.jpg 311w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/resim1-4-300x228.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 966px) 100vw, 966px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-30685\" class=\"wp-caption-text\">Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi Elektrik-Elektronik Fak\u00fcltesi Elektronik ve Haberle\u015fme M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Peyman Mahouti<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Ge\u00e7mi\u015fte farkl\u0131 uzmanl\u0131klar ve daha geni\u015f ekipler gerektiren baz\u0131 g\u00f6revlerin art\u0131k daha az ki\u015fiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclebildi\u011fini belirten Mahouti, buna kar\u015f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcn\u00fcn niteli\u011fini de\u011ferlendirecek alan bilgisinin ve \u00f6zg\u00fcn bir tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nemini korudu\u011funu vurgulad\u0131.<\/span><\/p>\n<p><b>Hesaplama s\u00fcresinin maliyeti bilgisayarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131yor<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Yapay zek\u00e2n\u0131n etkisinin yaz\u0131l\u0131m alan\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Mahouti, antenlerden elektronik savunma sistemlerinde kullan\u0131lan devre bile\u015fenlerine kadar pek \u00e7ok tasar\u0131m s\u00fcrecinde \u00e7ok say\u0131da bilgisayar benzetimi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Bu benzetimlerin, bir tasar\u0131m\u0131n ger\u00e7ek ko\u015fullardaki davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00fcretim \u00f6ncesinde de\u011ferlendirmek amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hesaplama s\u00fcresinin \u00f6nemine dikkat \u00e7eken Mahouti, bu s\u00fcrecin yaln\u0131zca personel eme\u011fini de\u011fil, y\u00fcksek performansl\u0131 bilgisayarlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 ve maliyetli yaz\u0131l\u0131m lisanslar\u0131n\u0131 da kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Gereksiz hesaplamalar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n ayn\u0131 altyap\u0131yla daha fazla tasar\u0131m se\u00e7ene\u011finin incelenmesini ve daha \u00e7ok projenin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131labildi\u011fini dile getirdi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Mahouti, \u00f6rnek verdi\u011fi baz\u0131 tasar\u0131m senaryolar\u0131nda binlerce saate ula\u015fabilen hesaplama s\u00fcresinin yapay zek\u00e2 destekli y\u00f6ntemlerle 100 saatin alt\u0131na indirilebildi\u011fini s\u00f6yledi. Bu \u00f6rne\u011fin, t\u00fcm m\u00fchendislik projeleri i\u00e7in ge\u00e7erli genel bir s\u00fcreyi de\u011fil, uygun problemlerde elde edilebilecek kazan\u0131mlar\u0131 ifade etti\u011fini belirtti.<\/span><\/p>\n<p><b>Vekil modeller ve dijital ikizler tasar\u0131m s\u00fcrecinde \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Mahouti\u2019nin dikkat \u00e7ekti\u011fi yakla\u015f\u0131mlardan biri, \u00f6nceki benzetim ve deney sonu\u00e7lar\u0131ndan yararlan\u0131larak geli\u015ftirilen vekil modeller oldu. Bu modeller, her tasar\u0131m se\u00e7ene\u011fi i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131l\u0131 hesaplamalar\u0131n ba\u015ftan yap\u0131lmas\u0131 yerine, incelenen sistemin belirli ko\u015fullardaki davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha k\u0131sa s\u00fcrede tahmin etmeye yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Mahouti, bu modellerin b\u00fcy\u00fck sistemleri temsil eden dijital ikizlerin geli\u015ftirilmesinde de kullan\u0131labildi\u011fini belirtti. Fiziksel bir sistemin verilerle beslenen say\u0131sal kar\u015f<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-30684 aligncenter\" src=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/resim2-4.png\" alt=\"\" width=\"1138\" height=\"527\" srcset=\"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/resim2-4.png 466w, https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/wp-content\/uploads\/resim2-4-300x139.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1138px) 100vw, 1138px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlanabilecek dijital ikizler, farkl\u0131 ko\u015fullar\u0131n sanal ortamda incelenmesine olanak sa\u011fl\u0131yor. Mahouti, bu y\u00f6ntemlerin temel avantaj\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalardan yararlanarak gereksiz hesaplama ve denemeleri azaltmak oldu\u011funu ifade etti.<\/span><\/p>\n<p><b>Rutin g\u00f6revler azal\u0131rken uzmanl\u0131k beklentisi y\u00fckseliyor<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Yapay zek\u00e2daki geli\u015fmelerin istihdam \u00fczerinde de etkili olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Mahouti, tekrarlanan analiz ve raporlama g\u00f6revlerinde \u00e7al\u0131\u015fan ihtiyac\u0131n\u0131n baz\u0131 projelerde azalabilece\u011fini s\u00f6yledi. \u00c7ok say\u0131da testin otomatik olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve sonu\u00e7lar\u0131n bir uzman taraf\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011fi i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131nda daha k\u00fc\u00e7\u00fck ekiplerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilece\u011fini belirtti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Mahouti, bu s\u00fcre\u00e7te yaln\u0131zca bir program\u0131 kullanabilmenin yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. \u0130\u015fverenlerin yapay zek\u00e2 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011fru y\u00f6nlendirebilen, elde edilen sonu\u00e7lar\u0131 alan bilgisiyle de\u011ferlendirebilen ve olas\u0131 hatalar\u0131 tespit edebilen m\u00fchendislere daha fazla ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/span><\/p>\n<p><b>M\u00fchendisleri \u00f6ne \u00e7\u0131karacak beceri: Neden sorusunu sormak<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">M\u00fchendislerin gelecekteki rol\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klarken Newton ve elma anlat\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6rnek g\u00f6steren Mahouti, bir olay\u0131n tekrarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemekle o olay\u0131n nedenini ara\u015ft\u0131rmak aras\u0131ndaki fark\u0131n m\u00fchendislik a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici oldu\u011funu s\u00f6yledi. Mahouti\u2019ye g\u00f6re as\u0131l de\u011fer, haz\u0131r bir i\u015flemi uygulaman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek do\u011fru soruyu sorabilmekte ve bu sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in uygun y\u00f6ntemler geli\u015ftirebilmekte yat\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Bu do\u011frultuda \u00f6\u011frencilerin temel m\u00fchendislik bilgilerini g\u00fc\u00e7lendirmesi, deney ve \u00f6l\u00e7\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerini anlamas\u0131 ve yapay zek\u00e2 taraf\u0131ndan \u00fcretilen \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla de\u011ferlendirmeyi \u00f6\u011frenmesi gerekti\u011fini belirten Mahouti, yarat\u0131c\u0131 problem \u00e7\u00f6zme becerisinin \u00f6neminin artaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u201c\u0130\u015fin sonunda yapay zek\u00e2 bilgisayar gibi bir ara\u00e7t\u0131r\u201d diyen Mahouti, bilgisayarlar\u0131n hesaplama ve tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini h\u0131zland\u0131rmas\u0131na benzer bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn bug\u00fcn yapay zek\u00e2 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Yapay zek\u00e2dan etkili bi\u00e7imde yararlanman\u0131n, \u00e7\u00f6z\u00fclecek problemi belirlemeyi ve ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de\u011ferlendirmeyi sa\u011flayan m\u00fchendislik birikimini gerektirdi\u011fini vurgulad\u0131.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haber: \u015eenay \u00c7\u0131plak Edit\u00f6r: Nazl\u0131 Aygen\u00a0 \u0130stanbul,&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":30685,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_pushai_skip_autoshare":false,"footnotes":""},"categories":[1,31],"tags":[4701,4702,2586,3292,4700,485,4698,4699],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-30683","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-teknoloji","tag-elektrik","tag-elektronik","tag-muhendislik","tag-nazli-aygen","tag-senay-ciplak","tag-yapay-zeka","tag-yildiz-teknik-universitesi","tag-yildiz-teknik-universitesi-elektrik-elektronik-fakultesi-elektronik-ve-haberlesme-muhendisligi-bolumu-ogretim-uyesi-prof-dr-peyman-mahouti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30683","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30683"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30689,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30683\/revisions\/30689"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30683"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=30683"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=30683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}