{"id":6074,"date":"2018-08-16T18:51:54","date_gmt":"2018-08-16T15:51:54","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=6074"},"modified":"2018-08-16T19:00:08","modified_gmt":"2018-08-16T16:00:08","slug":"6074","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2018\/08\/16\/6074\/","title":{"rendered":"\u0130stanbul \u00dcniversitesi’nin Yapt\u0131\u011f\u0131 Ara\u015ft\u0131rmaya G\u00f6re; T\u00fcrk Halk\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n Kriz Y\u00f6netimi ve Krize Kar\u015f\u0131 Ald\u0131\u011f\u0131 \u00d6nlemleri Destekliyor"},"content":{"rendered":"

\u0130stanbul \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u201cD\u00f6viz\/Dolar Krizi \u00dczerine Vatanda\u015f Alg\u0131s\u0131-Tutum ve Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n Analitik Boyutta \u0130ncelenmesi\u201d Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 14 A\u011fustos- 15 A\u011fustos 2018 tarihlerinde yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u0130STANBUL \u00dcN\u0130VERS\u0130TES\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130M \u00dcYELER\u0130 TARAFINDAN HAZIRLANAN\u00a0 \u201cD\u00d6V\u0130Z\/DOLAR KR\u0130Z\u0130 \u00dcZER\u0130NE VATANDA\u015e ALGISI-TUTUM VE DAVRANI\u015eLARININ ANAL\u0130T\u0130K BOYUTTA \u0130NCELENMES\u0130\u201d ARA\u015eTIRMASI <\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Y\u00d6NET\u0130C\u0130 \u00d6ZET\u0130<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. \u00a0Toplumdaki her d\u00f6rt ki\u015fiden 3 tanesi bir krizin siyasi bir kriz olarak alg\u0131lamaktad\u0131r.<\/li>\n
  2. \u00a0Toplumun t\u00fcm kesimlerinde dolar (USD) bozdurmak ve T\u00fcrk Liras\u0131na ge\u00e7me konusunda tam bir mutabakat oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir.<\/li>\n
  3. \u00a0\u00dclkenin ve ekonominin gelece\u011fine ili\u015fkin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir iyimserli\u011fin oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
  4. \u00a0Krizin ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fckler konusunda toplumun t\u00fcm kesimlerin fedakarl\u0131k yapmaya haz\u0131r oldu\u011fu analiz edilmi\u015ftir.<\/li>\n
  5. \u00a0Vatanda\u015f, kriz sonras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 zorluklar aras\u0131nda, en \u00f6nemli zorlu\u011fun \u201chayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d olaca\u011f\u0131 tahmin etmekte, lakin bununla m\u00fccadele i\u00e7in gerekenleri yapmaya ve gereken \u00f6zveride bulunmaya haz\u0131r oldu\u011funu ifade etmektedir.<\/li>\n<\/ol>\n

    \u00a0<\/strong>ARA\u015eTIRMANIN K\u00dcNYES\u0130<\/strong><\/p>\n

    \u201cD\u00f6viz\/Dolar Krizi Kapsam\u0131nda Vatanda\u015f Alg\u0131 – Tutum ve Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n Analitik Boyutta \u0130ncelenmesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rma 14 A\u011fustos \u2013 15 A\u011fustos 2018 tarihlerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rma T\u00dc\u0130K taraf\u0131ndan NUTS1 olarak ifade edilen 12 il kapsam\u0131ndaki 15 -74 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda yer alan t\u00fcm sosyo-ekonomik gruplardaki toplam 245 birey \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Vatanda\u015f se\u00e7im (denek se\u00e7im) y\u00f6ntemi olarak \u201cKotaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Yar\u0131 Tesad\u00fcfi \u00d6rnekleme\u201d verilerin toplanmas\u0131nda ise Art\u0131 Bir Y\u00f6ntemi ile desteklenmi\u015f CAPI y\u00f6ntemi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

    ARA\u015eTIRMANIN \u00d6ZET SONU\u00c7LARI VE DE\u011eERLEND\u0130RMELER<\/strong><\/p>\n

    Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n %25\u2019i bu krizi ekonomik olarak de\u011ferlendirirken %75\u2019i ise siyasi olarak g\u00f6rmektedir. Hatta ekonomik kriz olarak g\u00f6ren bu grubun i\u00e7indeki her 10 ki\u015fiden 4\u2019 \u00fc bunu bir ekonomik kriz olman\u0131n \u00f6tesinde, sadece bir d\u00f6viz krizi olarak alg\u0131lamaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck\u015fehirler ve T\u00fcrkiye geneline g\u00f6re kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u0130zmir ili, sorunu biraz daha fazla ekonomik ele al\u0131rken \u0130stanbul, daha d\u00f6viz odakl\u0131 de\u011ferlendirmektedir. Vatanda\u015f\u0131m\u0131z, ya\u015f ilerledik\u00e7e sorun daha siyasi ba\u011flamda alg\u0131lan\u0131rken, \u00f6zellikle gen\u00e7ler ve ya\u015fl\u0131lar sorunu daha dolar ve d\u00f6viz boyutunda yorumlamaktad\u0131rlar. Ayn\u0131 \u015fekilde, e\u011fitim ve sosyo-ekonomik d\u00fczeyi y\u00fcksek bireyler, meseleyi ekonomi-politik \u00f6zelli\u011fe sahip bir sorun olarak tan\u0131mlarken, meseleyi kesinlikle dolar ya da d\u00f6viz kapsaml\u0131 de\u011ferlendirmemektedir. E\u011fitim ve sosyo-ekonomik d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck vatanda\u015flar\u0131m\u0131z ise, sorunu daha ziyade ekonomik kapsamda g\u00f6rmektedir.<\/p>\n

    G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen 18 ya\u015f \u00fczeri vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n %13,4\u2019\u00fc, d\u00f6viz ile aktif ili\u015fkili i\u015f hayat\u0131na sahip. K\u0131smen d\u00f6viz ili\u015fkili i\u015f hayat\u0131 olanlarla beraber bu oran, %22,4 d\u00fczeyine y\u00fckseliyor.<\/p>\n

    Dolar bozdurma konusunda \u00fclke genelinde bir m\u00fctabakat g\u00f6zleniyor. Dolar\u0131m olsa bug\u00fcn bozdurup TL\u2019ye \u00e7eviririm fikrine halk\u0131n %76,3\u2019\u00fc kat\u0131l\u0131m g\u00f6steriyor.<\/p>\n

    G\u00f6r\u00fc\u015fmecilerin kendilerini yak\u0131n hissetti\u011fi siyasi e\u011filimler baz\u0131nda bu krizin sonras\u0131nda gelecek y\u00fck alg\u0131s\u0131 ve bunun i\u00e7in haz\u0131r olunan fedakarl\u0131k derecesi\/d\u00fczeyi<\/strong> aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki s\u00f6z konusudur. Genel olarak incelendi\u011finde, ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lan vatanda\u015flar\u0131m\u0131z %78\u2019i bu krizin ciddi ekonomik y\u00fcklerinin olaca\u011f\u0131, %82,4<\/strong> kat\u0131l\u0131mla da \u00fclkem i\u00e7in bu fedakarl\u0131\u011f\u0131 yapmaya haz\u0131r\u0131m <\/strong>ifadesi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

    Alt gelir grubunda yer alan vatanda\u015flar %20 d\u00fczeyinde bir farkla kar\u015f\u0131layabilece\u011finden daha fazla bir y\u00fckle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, orta alt\u0131 ve orta gelir gruplar\u0131nda ise beklenen y\u00fck\u00fcn kar\u015f\u0131lanabilecek d\u00fczeyde olaca\u011f\u0131n\u0131 ya da bunun i\u00e7in gereken fedakarl\u0131\u011f\u0131 yapabilece\u011fine (yapabilecek d\u00fczeyde oldu\u011funa) inan\u0131yor. \u00dcst gelir grubu ise, beklenen y\u00fck\u00fcn fazla olaca\u011f\u0131n\u0131 ve fakat, bundan daha fazla bir fedakarl\u0131k d\u00fczeyine haz\u0131r oldu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n

    Grafik 1. Hissedilen Ekonomik Gruplar Baz\u0131nda Krizin Getirece\u011fi Y\u00fck Alg\u0131s\u0131 ve Haz\u0131r Olunan Fedakarl\u0131k D\u00fczeyi (%)<\/b>
    \n<\/p>\n

    G\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lan vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n sadece %20\u2019sinde (%19,6) \u00fclkemizin gelece\u011fine ili\u015fkin bir g\u00fcven alg\u0131 sorunu s\u00f6z konusu olup, gelece\u011fe g\u00fcven konusunda toplumun b\u00fcy\u00fck kesiminin endi\u015fe duymad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
    \nGelece\u011fe g\u00fcven kad\u0131nlara g\u00f6re erkeklerde ve ileri ya\u015flara g\u00f6re gen\u00e7lerde daha y\u00fcksektir. Gelece\u011fe g\u00fcven konusunda belirsizlik duygusu, beklenildi\u011fi \u00fczere, sosyo-ekonomik geli\u015fmi\u015flik ve e\u011fitim d\u00fczeyi ile pozitif ili\u015fkilidir. Basit bir ifadeyle gelir ve e\u011fitim d\u00fczeyi azald\u0131k\u00e7a, gelece\u011fe g\u00fcven konusunda belirsizlik de azalmaktad\u0131r.
    \nAra\u015ft\u0131rma verileri Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n kriz y\u00f6netimi ve krize kar\u015f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemleri destekleyici niteliktedir. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ko\u015fulsuz destekliyorum diyen kitle %53,5 iken bu konudaki duru\u015funu destekliyorum diyen kitle %64,5 ile bu oran\u0131n %20,56 \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Bu oran Ankara ve \u0130stanbul da daha da artarken, \u0130zmir de al\u0131nan destek %46,7 d\u00fczeylerinde ve her zaman desteklerim diyenlerin 2,3 puan \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n

    Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, krize kar\u015f\u0131 muhalefetin tutumunu desteklemeyenlerin oran\u0131 ise y\u00fcksek olup %60,8\u2019dir. Karars\u0131zlar %24,9 ve destekleyenler ise sadece %14,3\u2019t\u00fcr.<\/p>\n

    Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda krizin arkas\u0131nda herhangi bir \u00fclke ya da \u00fclkelerin olup olamayaca\u011f\u0131 sorgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu krizin arkas\u0131nda bir ya da daha fazla \u00fclke olabilece\u011fini belirtenlerin oran\u0131 %84,1\u2019dir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n sadece %15,9\u2019u bunun bir dahili kriz oldu\u011funu ve arkas\u0131nda herhangi bir \u00fclkenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirmi\u015ftir. Bu kitle taraf\u0131ndan etken \u00fclke alg\u0131s\u0131 grafik 4 \u00fczerinde yer almaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi ilk 3 \u00fclke olarak ABD (%55,43), \u0130srail (%19,46) ve %12,26 ile \u0130ngiltere ifade edilmektedir.<\/p>\n

    Grafik 2. Krizin Arkas\u0131nda Yer Alan D\u0131\u015f \u00dclke Alg\u0131s\u0131 (%)\u00a0<\/b><\/p>\n

    <\/b><\/p>\n

     <\/p>\n

    Grafik 3. Krizin Vatanda\u015f Taraf\u0131ndan Alg\u0131lanan Olas\u0131 Etkileri\u00a0<\/b><\/p>\n

    <\/b><\/p>\n

    Vatanda\u015flar\u0131n mevcut krizin kendilerine olan etkilerine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde ise, beklenen en y\u00fcksek etkinin fiyatlar genel d\u00fczeyinde olaca\u011f\u0131 yani mal ve hizmetlerin fiyatlar\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131yla (%76,3), ikinci s\u0131rada ise, %50,2 d\u00fczeyinde yoksulluk alg\u0131s\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Krizden beklenen di\u011fer olumsuz etkiler %50 de\u011ferinin olduk\u00e7a alt\u0131nda yer almaktad\u0131r. Krizin olas\u0131 etkilerine ait tahminler ve beklenen ger\u00e7ekle\u015fme de\u011ferleri yukar\u0131da grafik 3\u2019de yer almaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu beklenen etkilerin vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kendini yak\u0131n hissetti\u011fi ekonomik d\u00fczey aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 de\u011ferleri de, a\u015fa\u011f\u0131da tablo 1\u2019de yer ald\u0131\u011f\u0131 gibidir.<\/p>\n

    Tablo 1. Yak\u0131n Hissedilen Ekonomik Gruplar \u0130tibar\u0131yla Krizin Beklenen Etkileri<\/strong><\/p>\n

    <\/p>\n

    Elde edilen bulgular TL de ya\u015fanan ani de\u011fer kayb\u0131n\u0131n daha \u00e7ok siyasi nedenlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu ve bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan at\u0131lan kar\u015f\u0131 ad\u0131mlar\u0131n kamuoyunda y\u00fcksek bir me\u015fruiyetinin oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u201cD\u00f6viz\/Dolar Krizi \u00dczerine Vatanda\u015f Alg\u0131s\u0131-Tutum ve Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n Analitik Boyutta \u0130ncelenmesi\u201d Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 14 A\u011fustos- 15 A\u011fustos 2018 tarihlerinde yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":6065,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[43],"class_list":["post-6074","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-universite","tag-istanbul-universitesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6074"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6074\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}