{"id":7295,"date":"2018-12-05T14:01:07","date_gmt":"2018-12-05T11:01:07","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=7295"},"modified":"2019-08-01T12:54:46","modified_gmt":"2019-08-01T09:54:46","slug":"kahve-icmek-dostluk-gostergesidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2018\/12\/05\/kahve-icmek-dostluk-gostergesidir\/","title":{"rendered":"\u201cKahve \u0130\u00e7mek Dostluk G\u00f6stergesidir\u201d"},"content":{"rendered":"

Halil SA\u00c7<\/strong><\/p>\n

Neredeyse 500 y\u0131ld\u0131r ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde olan, kendine \u00f6zg\u00fc pi\u015firme ve ikram \u015fekliyle hayat\u0131m\u0131z\u0131n vazge\u00e7ilmezleri aras\u0131na giren kahvenin Osmanl\u0131\u2019daki yerini ve \u00f6nemini \u0130stanbul \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Zeynep Tar\u0131m anlatt\u0131.<\/p>\n

Kahvenin Osmanl\u0131\u2019daki ser\u00fcveninin 16\u2019nc\u0131 y\u00fcz\u00ady\u0131la, Kanuni Sultan S\u00fcleyman d\u00f6nemine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6nce\u00adsinde \u015ferbet i\u00e7imi yayg\u0131nken, t\u00fcccarlar arac\u0131\u011f\u0131yla Osmanl\u0131\u2019ya ta\u015f\u0131nan kahvenin kokusu ve tad\u0131 sayesinde k\u0131sa s\u00fcrede sa\u00adrayda ve toplumda kendine \u00f6nemli bir yer edindi\u011fini be\u00adlirten Prof. Dr. Zeynep Tar\u0131m, \u201cBa\u015flarda kahvehanelerde pi\u015fi\u00adrilip sunulan kahve insanlar\u0131n ilgisini \u00e7eker ve ayn\u0131 meslekten insanlar\u0131n veya benzer zevk\u00adlere sahip ki\u015filerin kahve i\u00e7meye gelmesiyle bir muhit olu\u015fur. Bir yandan kahve i\u00e7ilir \u00f6te yan\u00addan sohbet edilir\u201d dedi.<\/p>\n

Kahvenin ge\u00adrek toplumda gerekse sarayda yayg\u0131n halde t\u00fc\u00adketilmeye ba\u015flanma\u00ads\u0131yla padi\u015fahlar\u0131n da severek kahve i\u00e7ti\u011finden s\u00f6z eden Prof. Dr. Tar\u0131m, II. Abd\u00fclhamid\u2019in iki fincan kahve istedi\u011fini ve g\u00fcne kahveyle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilindi\u011fine dikkat \u00e7ekti. Kah\u00advenin 16\u2019\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131na do\u011fru daha yeni yay\u0131lm\u0131\u015fken yasaklanmas\u0131ndan, daha sonra serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131ndan sonra tekrar IV. Murad zaman\u0131nda yeniden yasaklanmas\u0131 gibi s\u00fc\u00adre\u00e7ler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131ndan bahseden Prof. Dr. Tar\u0131m, asl\u0131nda IV. Mu\u00adrad d\u00f6neminde yasaklanmas\u0131\u00adna kadar kahvenin \u00e7oktan T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne yerle\u015fti\u011fini belirti\u00adyor.<\/p>\n

\u201cFiil \u00d6ncelikle Rit\u00fcele D\u00f6n\u00fc\u015fmelidir\u201d<\/strong><\/p>\n

Herhangi bir \u015feyin o toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde yer edinmesi s\u00fcre\u00adcinde ge\u00e7ti\u011fi \u00f6nemli \u00e7izgiden bahseden Prof. Dr. Tar\u0131m, \u201cBir \u015fey hayat\u0131n\u0131za girdi\u011finde ve uzun s\u00fcre kald\u0131\u011f\u0131nda zaman i\u00e7in\u00adde \u00f6nemli bir nokta\u00adya y\u00fckse\u00adlir ve onun ile ilgili fiiller, rit\u00fc\u00adel halini al\u0131r. Osmanl\u0131\u2019da da kahvenin kendine has pi\u00ad\u015firilmesi ve ikram edilmesi bu \u015fekildedir. Bir fiilin medeniyet tarihinde yer edinebilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikli olarak rit\u00fcele d\u00f6n\u00fc\u015f\u00admesi gerekir\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131kla\u00admada bulundu.<\/p>\n

\"\"
Prof. Dr. Zeynep Tar\u0131m<\/figcaption><\/figure>\n

\u201cCezveye Ge\u00e7i\u015f S\u00fcreci 19\u2019uncu Y\u00fczy\u0131l\u201d <\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Tar\u0131m, uzun y\u0131llar \u015fer\u00adbet i\u00e7en insanlar\u0131n kahvenin be\u00ad\u011fenilip toplumda ve devlet ka\u00addemelerinde yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla beraber misafirlerine kahve ik\u00adram\u0131nda bulunmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131\u00adn\u0131 ve bunun geleneksel hale gel\u00addi\u011fini \u201cO d\u00f6nemler Osmanl\u0131\u2019da kahve \u2018sitil\u2019 ad\u0131 verilen kaplar\u00adda kaynat\u0131lmaktad\u0131r. Cezveye ge\u00e7i\u015f daha sonra, 19\u2019uncu y\u00fcz\u00ady\u0131ld\u0131r. \u00d6nce cezvenin kapa\u011f\u0131 \u00e7\u0131kar, ard\u0131ndan fiziki \u015feklinde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler meydana ge\u00adlir ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki halini al\u0131r\u201d s\u00f6zlerini sarf etti.<\/p>\n

\u201cKahve \u0130kram Etmenin Merasimi Var\u201d <\/strong><\/p>\n

Osmanl\u0131\u2019da kahve ikram et\u00admenin t\u00f6renselle\u015fti\u011fine vur\u00adgu yapan Prof. Dr. Tar\u0131m, \u201cOsmanl\u0131\u2019da devlet kademele\u00adrinde ve ailelerde kahve ikram etmenin bir merasimi var. Bu merasim \u00fc\u00e7 ve yedi ki\u015fi aras\u0131n\u00adda de\u011fi\u015fir, yani sadece bir ki\u015fi kahve ikram etmez. Biri sitili ta\u015f\u0131r, biri sitil \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc, \u00f6teki tepsi i\u00e7indeki fincanlar\u0131 ta\u015f\u0131r ve b\u00fct\u00fcn ki\u015filere tek tek, s\u0131ras\u0131yla, ikram edilir. \u00d6nce fincan gelir, ard\u0131ndan sitil gelir ve kahve fin\u00adcana bo\u015falt\u0131l\u0131r. \u0130kramda sadece kahve verilmez \u00f6ncesinde veya sonras\u0131nda tatl\u0131, buhur gibi \u015fey\u00adlerle beraber sunulurdu\u201ddedi. Osmanl\u0131\u2019da kahve davetinin al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015fin d\u0131\u015f\u0131nda bir ama\u00adc\u0131 oldu\u011funu da de\u011finen Prof. Dr. Tar\u0131m, \u201cSaray\u0131n herhangi bir sebepten su\u00e7lu buldu\u011fu biri kahve i\u00e7meye \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131rd\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc kahve i\u00e7mek dostluk g\u00f6sterge\u00adsidir. Bu y\u00f6ntemle su\u00e7lu bulu\u00adnan ki\u015fi yakalan\u0131rd\u0131\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cK\u00fclt\u00fcr Ayr\u0131nt\u0131lardan Olu\u015fur\u201d <\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Tar\u0131m, \u201cToplum olarak ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 fazla \u00f6nemsemiyo\u00adruz ve bu y\u00fczden ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde unutabiliyoruz. Oysa k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet ay\u00adr\u0131nt\u0131lardan olu\u015fur, ayr\u0131nt\u0131larda\u00adki g\u00fczelliklerden olu\u015fur. Kahve ikram\u0131 da Osmanl\u0131 medeniyeti\u00adnin uzant\u0131s\u0131 olan inceliklerden birini ifade eden bir t\u00f6rendir\u201d s\u00f6zleriyle konu\u015fmas\u0131n\u0131 sonlan\u00add\u0131rd\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Diyetisyen G\u00f6z\u00fcyle Kahve <\/strong><\/p>\n

Kahvenin sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde olumlu etkileri bulunuyor. Bu etkileri \u0130\u00dc \u0130stanbul T\u0131p Fak\u00fclte\u00adsi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Ana Bilim Dal\u0131 Uzm. Diyetisyen Bet\u00fcl Sanr\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201cKahve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmemize katk\u0131 sa\u011flayan de\u011ferli besinlerden birisidir. Ayn\u0131 zamanda iyi bir antioksi\u00addan kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131nda kahve ve kilo kontrol\u00fc birbiriy\u00adle ili\u015fkilidir. Kahve, metaboliz\u00admay\u0131 h\u0131zland\u0131rma etkisinden dolay\u0131 kilo verme diyetlerin\u00adde kilo kayb\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Depresyon \u00fczerinde de etkisi vard\u0131r. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, g\u00fcn\u00adde ortalama 4 kupa kahve i\u00e7en ki\u015filerin hi\u00e7 i\u00e7meyenlere oranla, y\u00fczde 10 daha az depresyona girdi\u011fini g\u00f6steriyor. Yine ba\u015f\u00adka bir \u00e7al\u0131\u015fma, g\u00fcnde ortalama 3 fincan kahve i\u00e7en kad\u0131nlar\u0131n, hi\u00e7 kahve i\u00e7meyenlere g\u00f6re cilt kanserine yakalanma riskinin daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Son olarak kahvenin kansere kar\u015f\u0131 koruyucu etkisi oldu\u011fu biliniyor.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Neredeyse 500 y\u0131ld\u0131r ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde olan, kendine \u00f6zg\u00fc pi\u015firme ve ikram \u015fekliyle hayat\u0131m\u0131z\u0131n vazge\u00e7ilmezleri aras\u0131na giren kahvenin Osmanl\u0131\u2019daki yerini ve \u00f6nemini \u0130stanbul \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Zeynep Tar\u0131m anlatt\u0131.
\nKahvenin Osmanl\u0131\u2019daki ser\u00fcveninin 16\u2019nc\u0131 y\u00fcz\u00ady\u0131la, Kanuni Sultan S\u00fcleyman d\u00f6nemine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6nce\u00adsinde \u015ferbet i\u00e7imi yayg\u0131nken, t\u00fcccarlar arac\u0131\u011f\u0131yla Osmanl\u0131\u2019ya ta\u015f\u0131nan kahvenin kokusu ve tad\u0131 sayesinde k\u0131sa s\u00fcrede sa\u00adrayda ve toplumda kendine \u00f6nemli bir yer edindi\u011fini be\u00adlirten Prof. Dr. Zeynep Tar\u0131m, \u201cBa\u015flarda kahvehanelerde pi\u015fi\u00adrilip sunulan kahve insanlar\u0131n ilgisini \u00e7eker ve ayn\u0131 meslekten insanlar\u0131n veya benzer zevk\u00adlere sahip ki\u015filerin kahve i\u00e7meye gelmesiyle bir muhit olu\u015fur. Bir yandan kahve i\u00e7ilir \u00f6te yan\u00addan sohbet edilir\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":7296,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-7295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7295"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7295\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}