{"id":7706,"date":"2018-12-25T10:18:40","date_gmt":"2018-12-25T07:18:40","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=7706"},"modified":"2019-08-27T04:54:36","modified_gmt":"2019-08-27T01:54:36","slug":"robinson-issiz-bir-adaya-dusmedi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2018\/12\/25\/robinson-issiz-bir-adaya-dusmedi\/","title":{"rendered":"Robinson Iss\u0131z Bir Adaya D\u00fc\u015fmedi"},"content":{"rendered":"

Tu\u011f\u00e7e AY\u00c7\u0130N<\/strong><\/p>\n

Robinson Crusoe roman\u0131n\u0131n sosyolojik arka plan\u0131n\u0131 \u0130stanbul \u00dcniversite Edebiyat Fak\u00fcltesi Sosyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u0130smail Co\u015fkun de\u011ferlendirdi.<\/p>\n

Robinson Crusoe, 1719 y\u0131l\u0131nda Daniel Defoe taraf\u0131ndan yaz\u0131lan, Bat\u0131 edebiyat\u0131n\u0131n klasikle\u015fmi\u015f romanlar\u0131ndan birisidir. 1600\u2019l\u00fc y\u0131llarda Bat\u0131 edebiyat\u0131nda \u00e7ok yo\u011fun bi\u00e7imde i\u015flenen deniz a\u015f\u0131r\u0131 ser\u00fcvenleri, modern edebiyat\u0131n klasik metinlerinin merkezinde bulunan Robinson Crusoe\u2019nun da ana konusunu olu\u015fturuyor. Prof. Dr. Co\u015fkun, 3 ay i\u00e7erisinde 80 bin satan romanla ilgili, \u201cRobinson Crusoe modern romanda bir a\u015famay\u0131 temsil eder\u201d dedi. \u201cRobinson Crusoe, Cervantes\u2019in Don Ki\u015fot\u2019unun hemen arkas\u0131ndan gelen bir metindir\u201d diye konu\u015fan Prof. Dr. Co\u015fkun, 1600\u2019l\u00fc y\u0131llarda bu anlamda \u00f6zel bir edebiyat t\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fti\u011fini ve bu t\u00fcr\u00fcn de gezi edebiyat\u0131 oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n

Kitap Do\u011fayla \u0130li\u015fki Kurmada \u0130pu\u00e7lar\u0131 Verir<\/strong><\/p>\n

\u201cRobinson \u0130ngiltere\u2019de do\u011fup b\u00fcy\u00fcyen bir denizcidir\u201d diyen Prof. Dr. Co\u015fkun, kahraman\u0131n bir deniz seferi s\u0131ras\u0131nda k\u0131taya yak\u0131n bir adaya d\u00fc\u015fmesinin, ileriki s\u00fcre\u00e7 i\u00e7in Bat\u0131l\u0131 insana s\u00f6m\u00fcrgecilik ba\u011flam\u0131nda toplumsal, ekonomik ve siyasi d\u00fczenin yeniden \u00fcretilmesiyle ilgili ipu\u00e7lar\u0131 verdi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n

Adan\u0131n Sahipleri Vard\u0131<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Co\u015fkun, kitab\u0131n olu\u015fmakta olan s\u00f6m\u00fcrge d\u00fcnyas\u0131na davet eden ve Bat\u0131l\u0131 insana orada ya\u015fanan deneyimleri aktaran yan\u0131na de\u011finirken \u201cOras\u0131 \u0131ss\u0131z bir co\u011frafya de\u011fildi, sahipleri vard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla Robinson, \u0131ss\u0131z bir adaya d\u00fc\u015fmedi\u201d ifadelerini kulland\u0131. Adan\u0131n sahipleriyle kurulacak ili\u015fkide tek ba\u015f\u0131na olman\u0131n yetersiz kalaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. Co\u015fkun, \u201cBu ili\u015fki ancak o co\u011frafyay\u0131 ve o toplumu bilen Cuma gibi yerel bir i\u015fbirlik\u00e7iyle kurulabilirdi\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u201cCuma profili olmadan Avrupal\u0131 g\u00fc\u00e7ler Bat\u0131 d\u0131\u015f\u0131 co\u011frafyalarda siyasi olarak etkinlik kurma, egemenlik kurma ve ticari \u00e7\u0131kar elde etme noktas\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z olur\u201d diyen Prof. Dr. Co\u015fkun, bunun daha sonra Orta Do\u011fu ve Hindistan\u2019da da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

\u201cBir Ke\u015fif ve S\u00f6m\u00fcr\u00fc Metni\u201d<\/strong><\/p>\n

Robinson Crusoe kitab\u0131n\u0131n asl\u0131nda 3 kitaptan olu\u015ftu\u011funu kaydeden Prof. Dr. Co\u015fkun, \u201cBirinci kitap Amerika\u2019n\u0131n ke\u015ffini anlat\u0131r. Kurulacak d\u00fczenden yerlilerin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na kadar bilgi verir. Bu noktada bir rehber ve k\u0131lavuz olma niteli\u011fi ta\u015f\u0131r\u201d dedi. Bunun ayn\u0131 zamanda bir s\u00f6m\u00fcrge metni ve en yayg\u0131n olarak bilinen kitap oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekleyen Prof. Dr. Co\u015fkun, \u201c\u0130kinci kitap ise \u00dcmit Burnu\u2019nun ke\u015ffini ve yeni Hindistan yolu \u00fczerinden eski ticaret b\u00f6lgelerine geli\u015fi anlat\u0131r\u201d \u015feklinde konu\u015ftu. S\u00f6zlerine \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitapla ilgili bilgiler vererek devam eden Prof. Dr. Co\u015fkun, \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitapta yazar Robinson karakteri \u00fczerinden biraz daha h\u00fcmanistik ve Protestanvari bir Hristiyanl\u0131k alg\u0131s\u0131 ve yakla\u015f\u0131m\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r\u201d ifadesini kulland\u0131. Prof. Dr. Co\u015fkun, bu metinde Daniel Defoe\u2019nun siyaset, felsefe ve din gibi konularda fikirlerini aktarma yoluna gitti\u011fini kaydetti.<\/p>\n

Kitab\u0131n tam metin olarak okunmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Prof. Dr. Co\u015fkun, \u201cRobinson Crusoe bir \u00e7ocuk kitab\u0131 de\u011fildir, yeti\u015fkinlere y\u00f6neliktir\u201d diye konu\u015ftu. Prof. Dr. Co\u015fkun, s\u00f6zlerini kitab\u0131n Ak\u015fit G\u00f6kt\u00fcrk \u00e7evirisinin okunmas\u0131n\u0131 tavsiye ederek noktalad\u0131.<\/p>\n