{"id":9435,"date":"2019-03-22T15:41:02","date_gmt":"2019-03-22T12:41:02","guid":{"rendered":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/?p=9435"},"modified":"2019-03-22T15:41:02","modified_gmt":"2019-03-22T12:41:02","slug":"radyasyondan-korunmanin-yollari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/2019\/03\/22\/radyasyondan-korunmanin-yollari\/","title":{"rendered":"Radyasyondan Korunman\u0131n Yollar\u0131"},"content":{"rendered":"

Halil SA\u00c7<\/strong><\/p>\n

Cep telefonu, mikrodalga f\u0131r\u0131n, sa\u00e7 kurutma makinesi gibi ya\u015fam\u0131m\u0131zda s\u0131k\u00e7a kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z aletler yapay radyasyon kayna\u011f\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6te yandan canl\u0131lar, var olduklar\u0131 ilk andan itibaren D\u00fcnya\u2019n\u0131n yap\u0131s\u0131nda bulunan radyoaktif maddeler ve evrenden gelen kozmik \u0131\u015f\u0131nlardan kaynaklanan do\u011fal radyasyonla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015famaktad\u0131r. Ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n her an\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z radyasyonu ve korunma yollar\u0131n\u0131 Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. G\u00fcl \u00d6zcan anlatt\u0131.<\/strong><\/p>\n

Radyasyon ve radyoaktif maddenin tan\u0131m\u0131n\u0131 yapan Prof. Dr. \u00d6zcan, yay\u0131lma \u00f6zelli\u011fi g\u00f6steren ve herhangi bir elektromanyetik \u0131\u015f\u0131n\u0131 meydana getiren unsurlar\u0131n tamam\u0131na radyasyon denildi\u011fini belirtip, \u201cBir maddenin atom \u00e7ekirde\u011findeki n\u00f6tron say\u0131s\u0131 proton say\u0131s\u0131ndan fazla ise bu atomlar kararl\u0131 hale gelmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u0131\u015f\u0131nlar yaymaktad\u0131rlar. Bu \u015fekilde \u0131\u015f\u0131n yayan atomlara radyoaktif element denilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n

Ev Aletleri Radyasyon A\u00e7\u0131s\u0131ndan Zararl\u0131 M\u0131?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Prof. Dr. \u00d6zcan, radyasyon kaynaklar\u0131n\u0131n iki t\u00fcr oldu\u011funu ve yapay radyasyon kaynaklar\u0131n\u0131n insan eliyle yap\u0131lan oldu\u011funa de\u011finip, \u201cG\u00fcn i\u00e7inde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z, cep telefonu, bilgisayar, sa\u00e7 kurutma makinesi, mikrodalga f\u0131r\u0131n hatta floresan lamba bile bir radyasyon kayna\u011f\u0131 ancak bunlar\u0131n yayd\u0131klar\u0131 radyasyon miktar\u0131 az oldu\u011fu i\u00e7in zararl\u0131 de\u011fil. Devletler bu t\u00fcr elektronik aletlerin yayd\u0131klar\u0131 radyasyon de\u011ferini kontrol ederek belli bir s\u0131n\u0131r koymaktad\u0131rlar. Bu s\u0131n\u0131r, SAR (Specific Absorption Rate) olarak, yani \u201c\u00d6zg\u00fcl So\u011furma H\u0131z\u0131\u201d olarak tarif ediliyor\u201d ifadelerine yer verdi.<\/p>\n

Evrenden gelen kozmik \u0131\u015f\u0131nlar ve yerk\u00fcrenin yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00e7e\u015fitli elementlerin de do\u011fal radyasyon kayna\u011f\u0131 oldu\u011funa vurgu yapan Prof. Dr. \u00d6zcan, \u201cDo\u011fal radyasyon her zaman vard\u0131. \u0130nsanlar\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131 radyasyonun y\u00fczde 80\u2019ini do\u011fal kaynakl\u0131 ve toprak, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 bu y\u00fczdeyi olu\u015fturan fakt\u00f6rlerden baz\u0131lar\u0131. Bir ba\u015fka \u00f6rnek verecek olursak, bodrum katlarda ya\u015fayanlar veya yeralt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar daha fazla radon elementine dolay\u0131s\u0131yla daha fazla radyasyona maruz kalmaktad\u0131rlar\u201d c\u00fcmlelerini sarf etti.<\/p>\n

\u201cEn Fazla Maruz Kalan Organlardan Biri G\u00f6z\u201d<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. \u00d6zcan, \u00e7evremizdeki radyoaktif maddelerden kaynaklanan radyasyonun v\u00fccudumuz ile d\u0131\u015far\u0131dan temasa ge\u00e7mesine d\u0131\u015fsal radyasyon denildi\u011fini belirtip, \u201cCep telefonu, bilgisayar gibi belli bir miktarda radyasyon yayan cihazlar d\u0131\u015fsal radyasyona maruz b\u0131rak\u0131r bizi. Bu t\u00fcr cihazlardan al\u0131nan radyasyon miktar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in 3 temel korunma yolu vard\u0131r: Uzakl\u0131k, zaman ve z\u0131rhlama\u201d dedikten sonra \u201cuzakl\u0131k\u201d ile korunma yolunun radyasyon kayna\u011f\u0131 ile birey aras\u0131ndaki mesafe ne kadar fazla ise radyasyon miktar\u0131n\u0131n o kadar d\u00fc\u015fece\u011fine vurgu yap\u0131p, \u201cBir kaynaktan 2 metre uzakla\u015f\u0131lmas\u0131 al\u0131nan radyasyon dozunu 4\u2019te 1 oran\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir\u201d dedi.<\/p>\n

Zaman fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ise radyasyon kayna\u011f\u0131na maruz kalma s\u00fcresi oldu\u011funu belirten Prof. Dr. \u00d6zcan, \u201cBir kaynak ile ne kadar az zaman ge\u00e7irilirse o kadar az radyasyona maruz kal\u0131n\u0131r. \u00d6rne\u011fin cep telefonunu daha az kullanmak maruz kal\u0131nan dozu d\u00fc\u015f\u00fcrmek anlam\u0131na gelmektedir. G\u00f6z televizyon, bilgisayar gibi kaynaklar yoluyla en fazla radyasyona maruz kalan organlardan birisidir. Radyasyonun zararl\u0131 \u0131s\u0131l etkisi kan ak\u0131\u015f\u0131 ile elimine edildi\u011fi ve g\u00f6z bebe\u011finde kan ak\u0131\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu en duyarl\u0131 organ\u0131m\u0131za \u00e7ok dikkat etmeliyiz\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n

Z\u0131rhlaman\u0131n ise radyasyonun \u015fiddetini zay\u0131flatmak i\u00e7in \u00f6n\u00fcne \u00e7e\u015fitli maddeler konulmas\u0131 veya onu saracak bi\u00e7imde \u00e7e\u015fitli malzemelerle \u00e7evrelenmesi oldu\u011funu belirtip, \u00f6rnek olarak x-\u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 radyasyonu engellemek i\u00e7in kur\u015fun tabakalar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bahsetti.<\/p>\n

Mikrodalga F\u0131r\u0131nlara Dikkat Edilmeli<\/strong><\/p>\n

Elektromanyetik radyasyonun dalgalar \u015feklinde yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00e7izen Prof. Dr. \u00d6zcan, \u201cMikrodalga f\u0131r\u0131nlar\u0131n kapaklar\u0131nda, dairelere benzer \u015fekiller vard\u0131r. Bunlar, dalgalar halinde yay\u0131lan elektromanyetik radyasyonu \u00f6nleme amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. En ufak bir \u00e7izik radyasyonun d\u0131\u015far\u0131ya s\u0131zmas\u0131na sebep olabilir. Bu nedenle, temizli\u011fi yap\u0131l\u0131rken kapa\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcndeki \u015fekillerin \u00e7izilmemesine ve rutin bak\u0131mlar\u0131na dikkat edilmelidir\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cep telefonu, mikrodalga f\u0131r\u0131n, sa\u00e7 kurutma makinesi gibi ya\u015fam\u0131m\u0131zda s\u0131k\u00e7a kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z aletler yapay radyasyon kayna\u011f\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6te yandan canl\u0131lar, var olduklar\u0131 ilk andan itibaren D\u00fcnya\u2019n\u0131n yap\u0131s\u0131nda bulunan radyoaktif maddeler ve evrenden gelen kozmik \u0131\u015f\u0131nlardan kaynaklanan do\u011fal radyasyonla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015famaktad\u0131r. Ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n her an\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z radyasyonu ve korunma yollar\u0131n\u0131 Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. G\u00fcl \u00d6zcan anlatt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":9443,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[790,791,789],"class_list":["post-9435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-evaletleri","tag-korunma-yollari","tag-radyasyon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9435"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9435\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iletim.istanbul.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}