Haber: Kasım Sarsılmaz
İstanbul Üniversitesi (İÜ) Sinema ve Kültür Kulübü’nün düzenlediği “Kadın Hareketi’nin Anlamı ve Sınırları” başlıklı etkinliğe Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Serpil Çakır konuşmacı olarak katıldı.
İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin Sıddık Sami Onar amfisinde gerçekleşen etkinliğe öğrenciler yoğun ilgi gösterdi.
Osmanlı Kadın Hareketi ve Erkek Kulübünde Siyaset adlı kitapların yazarı olan Prof. Dr. Çakır, Siyasal Sistemler, Toplumsal Cinsiyet ve Siyaset, Kadın Tarihi, Beden, Tarih, Siyaset isimli çeşitli dersler veriyor.
Kadın Hareketi’nin Tarihsel Gelişim Süreci ve Düşünsel Temeli
Konuşmasına kadın hareketinin kıta Avrupası, İngiltere ve Amerika’daki tarihsel gelişim süreçlerinden örnekler vererek başlayan Prof. Çakır, kadınların, bireysel itirazlardan kitlesel örgütlenmeye geçişi ile bu hareketin daha da gözle görünür olduğunu ifade etti. Prof. Çakır, özellikle 20. yüzyılın başlarında oy haklarını savunan ABD’li, Avrupalı ve İngiliz kadınların kurdukları derneklerle kitlesel olarak sokaklara döküldüğünü ve bu sayede önemli kazanımlar elde ettiklerini belirterek, Sufrajet/ Diren (2015) filminden örnek sahnelerle hareketin dinamiklerini katılımcılara anlattı.
Kadınların temel haklarını elde etmelerinin kolay olmadığını belirten Prof. Çakır, ” Yirminci yüzyılın başına gelindiğinde oy haklarını savunan ABD’li ve Avrupalı, özellikle de İngiliz kadınlar kurdukları derneklerle kitlesel olarak sokaklara döküldüler. Daha Doğu’daki kadınlar ise dönemin en önemli aracı olan kadın dergileri ve dernekler aracılığıyla mücadelelerini yürüttüler, haklarını savundular.” dedi.
Kadın hareketinin ortaya çıkmasında sadece düşünsel değil nesnel koşulların da olduğunu söyleyen Prof. Çakır, kadınların toplumsal, siyasal, ekonomik alt üst oluşların olduğu çeşitli tarihsel dönemlerde; örneğin devrimlerde, toplumun topyekün seferberliğe çağrıldığı savaş zamanlarında, iktisadi krizlerde, sancılı devlet olma süreçlerinde, otoriter ideolojilerin kıtaları, siyasal sistemleri, ülkeleri etkilediği zamanlarda, dışarıdan koparılmaya, eve kapatılmaya, sadece anne ve eş olarak tanımlanmaya, emeklerinin değersizleştirilmesine ve özellikle de haklardan mahrum edilmeye itirazları olduğunu dile getirdi.
Prof. Çakır konuşmasının devamında, kadın hareketinin Cumhuriyet öncesinde ve sonrasındaki hak mücadele tarihinin bugüne varan süreci hakkında, çeşitli görsel malzemeleri de kullanarak bilgi verdi. Çok etnili Osmanlı toplumunda çıkarılan kadın dergilerinin ve kurulan kadın derneklerinin öneminden söz eden, kadınların çıkarmış olduğu yayınlardan aktardığı alıntılarla, hareketi örnekleyen Prof. Çakır, Osmanlı döneminde hareketin kurumsallaşmaya başladığını, Fatma Aliye, Ulviye Mevlan, Halide Edip Adıvar, Yaşar Nezihe gibi kadınların Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde öncü rol oynadığını belirtti.
Kadınların temel haklarını elde etmelerinin kolay olmadığına değinen Prof. Dr. Serpil Çakır, kadınların kendi mücadele tarihlerini öğrenerek, ona sahip çıkarak, değişen sorunlara çözümler üretmeye, ortak diyalog kanalları oluşturmaya devam edeceklerini söyleyerek konuşmasını sonlandırdı.
