Haber: Aycan Macit
Editör: Nazlı Aygen
İstanbul,(İÜ Haber Merkezi) – Klinik Psikolog Rugayye Aksu, çocukların benlik algısının şekillendiği bu kritik süreçte dijital teknolojilerin rolünü İletim Gazetesi için değerlendirdi.
Dijital teknolojilerin gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası hâline gelmesiyle birlikte, çocukların bu dönüşümden nasıl etkilendiği de tartışma konusu oldu.Yapılan araştırmalar, ekran kullanımı ve sosyal medya alışkanlıklarının çocuklar üzerinde yalnızca fiziksel değil; aynı zamanda zihinsel ve duygusal etkiler yarattığını ortaya koydu.
Dijital bağımlılık sosyal becerileri geri plana itti
Dijital teknolojilerin çocukların sosyal becerileri üzerindeki etkisi uzun süredir tartışılan başlıklardan biri olarak öne çıktı. Araştırmalarda çocukların yüz yüze iletişim kurma becerilerinde belirgin bir azalma yaşandığı tespit edildi.
Klinik Psikolog Rugayye Aksu, dijital bağımlılığın çocukların sosyal gelişim evrelerine denk geldiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Dijital bağımlılık, çocuğun sosyal becerilerinin gelişim gösterdiği evrelerde başlıyor. Akranlarıyla kurduğu diyalog, büyük ölçüde dijital oyunlar ve teknolojik süreçlerle örtüşüyor. Bu da sosyal becerilerin yeterince gelişmediği bir sürecin işlemesine neden oluyor.”
Ekran süresi uzadıkça ailelerin sınır koyması zorlaşıyor
Ekran bağımlılığının günümüz ebeveynleri için ciddi bir sorun hâline geldiğini ifade eden Aksu, ailelerin bu konuda giderek daha zorlandığını söyledi: “Günümüzde çocukların ekran bağımlılığıyla mücadele etmek zorlaştı. Çünkü ailelerin bu noktadaki toleransının daha düşük olduğunu düşünüyorum.” Aksu, çocuklara sınır koymanın önemine de dikkat çekerek, sınırların ne kadar erken belirlenirse çocukların davranış çerçevesinin o kadar netleştiğini vurguladı.
Toplam ekran süresinin günde iki saatin üzerine çıkmaması gerektiğini belirten Aksu, erken dönemde konulan sınırların uzun vadede koruyucu bir etki yarattığını dile getirdi.
Uzun süreli ekran kullanımı anksiyete ve dikkat sorunlarını artırdı
Uzmanlar, uzun süreli ekran kullanımının çocuklarda anksiyete ve dikkat dağınıklığı gibi sorunlara yol açtığını gösteren çalışmaların arttığına dikkat çekti. Klinik Psikolog Rugayye Aksu, bu durumun yalnızca akademik çalışmalarda değil klinik ortamda karşılaşılan vakalarda da gözlemlendiğini ifade etti. Aksu, uzun süre ekran başında kalan çocukların günlük yaşamda dikkatlerini sürdürmekte zorlandığını, kaygı düzeylerinde artış yaşandığını ve bu durumun zamanla davranışsal sorunlara da yansıyabildiğini belirterek; dijital içeriklere sürekli maruz kalmanın çocukların zihinsel yükünü artırdığını, odaklanma sürelerini kısalttığı ve psikolojik dayanıklılığı olumsuz etkilediğini vurguladı.
“Ergenlik döneminde dijital ortamda farklı bir benlik inşa ediliyor”
Sosyal medyanın özellikle ergenlik döneminde olan çocukların benlik algısını etkilediğini belirten Aksu, bu sürecin çift yönlü ilerlediğini söyledi. “Çocuklar sosyal medyada yaratılmış bir benlik oluşturuyor. Bu durum bir noktada özgüveni desteklerken, diğer noktada zedeleyici bir hâl alabiliyor. Özellikle ergen çocuklar dijital ortamda farklı bir benlik yaratmaya çabalıyor. Bu da benlik algısını negatif yönde etkileyebiliyor. Aksu, ebeveynlerin bu süreci tamamen kontrol altına almaya çalışmak yerine, gözeten ve yönlendiren bir rolde olmasının daha sağlıklı olacağından bahsetti. Çocukların ebeveyn katılımına her zaman açık olmayabileceğini belirten Aksu, bu tutuma saygı duyulması gerektiğini ancak rehberliğin sürdürülmesinin önemini hatırlattı.
Uzman Psikolog Rugayye Aksu’dan ebeveynlere öneriler