Haber: Ebrar Süeda Ünalan
Editör: Melek Öztürk
İstanbul, (İÜ Haber Merkezi) – İstanbul Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi iş birliğiyle yapılan TÜBİTAK 1001 Destekli Türkiye Podcast Araştırması kapsamında Zoom üzerinden proje yürütücüsü Prof. Dr. Fırat Tufan tarafından çalıştay gerçekleştirildi.
İstanbul Üniversitesi (İÜ) ve Marmara Üniversite iş birliğiyle yapılan TÜBİTAK 1001 Destekli Türkiye Podcast Araştırması kapsamında Türkiye Podcast Endüstrisinin Eleştirel Ekonomi Politik Perspektiften İncelenmesi: Sorunlar ve Fırsatlar konusunda proje yürütücüsü İÜ Radyo, Televizyon ve Sinema öğretim üyesi Prof. Dr. Fırat Tufan tarafından zoom üzerinden çalıştay düzenlendi. Araştırmacılardan Prof. Dr. Bilge Şenyüz, Doç Dr. Ahsen Deniz Morva Kablamacı, Dr. Öğr. Üyesi Ezel Türk ile Araş. Gör. Dr. Yeşim Akmeraner Kökat ve bursiyerlerle katılımcıların katkılarıyla çalıştay gerçekleştirildi.
Projede aktör çeşitliliği
Araştırmacılara, bursiyerlere, katılımcılar ile projeye destek olan kişi ve kurumlara teşekkür ile başlayan Tufan, en büyük teşekkürünün bu projeyi önemseyen ve 1001 kapsamında değerlendiren TÜBİTAK’a olduğunu söyledi. Projenin diğer projelerden farkının daha kapsamlı olması olduğunu anlatan Tufan, ele alınan aktör gruplarının çeşitliliğine ve onlardan alınan bilgilere değindi.
Dünyadaki ve Türkiye’deki mevcut araştırmaların genellikle yalnızca içerik üreticilerine ya da dinleyicilere odaklandığına dikkat çeken Tufan, bu çalışmada ele alnıan aktör gruplarının çeşitlilğini belirtti. Tufan; araştırma kapsamında podcast girişimcileri, bağımsız podcast yayıncıları, podcast endüstri çalışanları, podcast ağlarında faaliyet gösteren içerik üreticileri ve kurumsal podcast temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirildiğini aktardı.
Pandemiyle hızlanan podcast ivmesi
Podcastin Türkiye’de pandemi ile birlikte yaşamımıza çok hızlı girdiğini anlatan Tufan, hem üretim kapasitesini hem de tüketimi hızlı biçimde etkilediğini vurguladı. Podcast ağlarının Türkiye’de genişlediğine dikkat çeken Tufan; reklam, eğitim, prodüksiyon gibi pek çok alana yayıldığından bahsetti.
“Görünürlük arttıkça otosansür uygulanıyor”
Podcastlerin platformlarla genişleyen bir alan olduğunu aktaran Tufan, platformlaşma sürecinin avantajları olduğu gibi dezavantajlarının da olabileceğini belirtti. Algoritmik görünürlükte bir belirsizliğin olduğunu vurgulayan Tufan,“Gözden uzak yayıncılar kendilerini daha özgür hissederek rahat içerik üretebiliyorlar ve görünürlük arttıkça otosansür uygulanmaya başlıyor” dedi.
Podcast platformlarının doğrudan gelir paylaşımı sunmaması ve milyonluk dinlenmelere rağmen platform bağımlılığının sürmesi hakkında konuşan Tufan, yayıncıları sponsorluk ve marka işbirliklerine yönlendirdiğini söyledi. Tufan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Her türlü markayla işbirliği yapamıyorsunuz. İçeriğinizle uyumlandırmak zorundasınız. Podcast’in kurduğu o para sosyal ilişkiyi önemsemek zorundasınız dinleyicinizle. Zaten imkanlar kısıtlıyken diğer geleneksel medyalardan çok daha farklı bir tanıtım pazarlama süreci yürütmeniz gerekiyor.”
Sektördeki sorunlar ve çözümleri
Dinleyicilerin artan ses kalitesi beklentisinden bahseden Tufan, podcast üreticilerinin arka planda ses kurgusu, pazarlama gibi pek çok rolü tek başına üstlendiğini belirtti. Sektörün genel problemlerine ek olarak Türkiye’deki problemlere da değinen Tufan, “sürdürebilir büyüme için yapısal dönüşüm şart” dedi.
Sektördeki sorunlara çözüm olarak yayıncıların birbirini rakip olarak görmek yerine dağıtım aracı olarak görmesi gerektiğinden bahseden proje araştırmacısı Marmara Üniversitesi öğretim görevlisi Prof. Dr. Şenyüz, “Her podcastin bir keşfedilme stratejisi olması gerekiyor” dedi.
Son olarak katılımcıların bu projeyle ve podcast alanında yapılabilecek çalışmalarla ilgili sorularına cevap verildi.
