Haber: Fulya İrem ŞAHİN
“Annem sanata çok düşkün bir kadındı. Usul bilir, harika tango söylerdi. Ailecek o kadar sinemaya giderdik ki, artık biletçi ile akraba gibi olmuştuk. Filmler beş günde bir değişirdi, hepsini izlerdik.” Büyüdüğü ortamı bu cümlelerle özetleyen Ayşen Gruda, Türkiye sinema tarihine damgasını vuran isimler arasında yerini aldı ve uzun yıllar sanata hizmet etti. Vefatının ikinci yılında Gruda’nın hayatından önemli kesitleri haberimizde bir araya getirdik.
Ayşen Gruda, 30 Kasım 1945’te Erman Ailesi’nin ortanca kızı olarak İstanbul Yeşilköy’de dünyaya geldi. Osmanlı zamanında karargâh olarak kullanılan köşkte, daha çocuk yaşlarındayken yaptığı taklitlerle ailesinin dikkatini çekti. Liseye giderken babasının vefatı üzerine geçim sıkıntıları yaşadı ve okulu bırakıp çalışmaya başladı.
Kardeşleri Ayben ve Ayten Erman da tıpkı Ayşen Erman gibi oyuncu olacaktı. Yeşilçam’ın sevilen komedi oyuncusu profesyonel oyunculuğa Tevfik Bilge’nin turne tiyatrosunda başladı. 1962 yılında daha 17 yaşında iken “Kongre Eğleniyor” adlı vodvilde küçük bir hizmetçiyi canlandırdı. “Deve Kuşu Kabare”, “Hababam Sınıfı Müzikali”, “Yedi Kocalı Hürmüz”, “Hissi Harikalar Kumpanyası” gibi kabare ve müzikallerde yer aldı.
“Domates Güzeli Oldum Ama Halkım Beni Ayşen Gruda Olarak Gönlüne Kazıdı”
16 yıl süren tiyatro serüveninden sonra televizyonda bir eğlence programı için yayınlanan skeçte “Domates Güzeli Nahide Şerbet” karakterini canlandırdı. Bu rolü için o kadar sevildi ki “bir gecede 16 yıllık tiyatro hayatımda olamadığım kadar meşhur oldum ama ne mutlu ki bana halkım beni hep Ayşen Gruda olarak gönlüne kazıdı” dedi.
Ankara Meydan Sahne’sinde Yılmaz Gruda ile tanıştı ve 11 yıl süren bir evliliğe adım attı. Bu evlilikten Elvan adında bir kızı oldu. Boşandıktan sonra soyadını değiştirmedi ve 42 yıl boyunca başka bir evlilik yapmadı.
Ertem Eğilmez filmlerinin çekirdek kadrosunda ve unutulmaz Yeşilçam filmlerinde yer almaya ise yakın dostu olan Adile Naşit ile birlikte başladı. Onlarca filmde oynadı. “Hababam Sınıfı”, “Tosun Paşa”, “Süt Kardeşiler”, “Çiçek Abbas”, “Çöpçüler Kralı”, “Gülen Gözler”, “Şark Bülbülü”, “Gırgıriye” karakterleri ve usta oyunculuğu ile akıllara kazınan filmlerinden.
Yıllarca sinemadan uzak kalan Gruda, son yıllarda vizyona giren “Pek Yakında”, “Dedemin Fişi” ve “Hababam Sınıfı Merhaba” filmlerinde yer aldı. “Bizim Hikaye” dizisinde ise babaanne Aysel karakterini canlandırdı.
Yönetmen Ezel Akay’ın “Karagöz ile Hacivat Neden Öldürüldü” filmi ile 2006 yılında 11.Sadri Alışık Ödülleri’nde “En İyi Yardımcı Kadın Oyunu” dalında, 2010 yılında düzenlenen 47.Uluslararası Altın Portakal Film Festivali’nde “Kağıt” filmiyle “En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu” ödülünü aldı.
Sanatla Geçen 56 Yıl
Ayşen Gruda bir röportajında, “Bu halk beni nasıl gömeceğine kendi karar verecek. O gün gelene kadar da benden sevgi ve ilgilerini esirgemeyeceklerini hissediyorum.” sözlerini kullanmıştı. Türk sinemasının en sevilen oyuncularından Ayşen Gruda, sanatla dolu dolu 56 yıl geçirdi. Bir buçuk yıl boyunca savaştığı pankreas kanserine 75 yaşında yenik düştü ve 23 Ocak 2019 yılında yaşama gözlerini yumdu. Türk sinemasının yetiştirdiği en önemli değerlerden olan Gruda’yı sevgi ve saygıyla anıyoruz.
