Dicle GÜNGÖR
Balkanlar’a has bir gelenek olan Martenitsa ya da diğer adıyla Marteniçka, 1 Mart’ta başlayarak Mart’ın sonuna kadar takılan kırmızı ve beyaz yünden yapılan, bileğe takılan bir süstür. Baharın gelişini kutlamak için yapılan bu bilekliklerde kırmızı renk “sağlık ve gücü” beyaz renk ise “uzun ömrü” temsil eder.
Baba Marta-Marta Nine günlerinin başlamasıyla takılan bileklikler Mart ayının sonuna kadar bileklerden çıkartılmaz. Marteniçka’larla ilgili birden fazla inanış mevcut. Bunlardan en bilineni ise, Baba Marta günleri içinde Marteniçka’ları takan kişi gökyüzünde leylek görürse dileğinin gerçekleşeceğine inanılması.Baba Marta-Marta Nine, günümüze kadar korunmuş, Balkanlar’ın en saygın geleneklerden biridir. Bu bileklikler, meyve ağaçlarına, evlere, ev hayvanlarına da takılırlar. Baharın gelişiyle yeni başlayan tarım yılının da bereketli ve verimli olması için dilekler tutulur.
İlk Marteniçka’lar, başka detaylar kullanmadan, şekil vermeden sadece kırmızı beyaz ipliklerden yapılır ve nazardan korunmak için insanlara ve hayvanlara takılırmış. Günümüzde ise püskül, top, insan gibi değişik şekiller verilmeye başlandı. Bunlardan en önemli şekiller ise “Pijo ve Penda” olarak adlandırılan kuklalardır.
