Haber: Berivan Erkuş
Tarih içerisinde çok önemli eserlere ev sahipliği yapan İstanbul, kendi içinde bir kültür mozaiği konumunda. Yüzyıllardır misafir ettiği imparatorlukların izlerini taşıyan Yeditepeli Şehir, ara sokaklarında sessizce yıkılmaya terk edilen yapıları da unutulmamak için ziyaretçilerini beklemekte.
Kadıköy’ün Yeldeğirmeni Mahallesi de bu meskenlerden birisi. Adını 1. Abdülhamit’in şehrin un ihtiyacını karşılamak üzere yaptırdığı 4 adet değirmenden alan Yeldeğirmeni Mahallesi; ikonlaşmış kedileriyle, denize açılan sokaklarıyla, tatlı balkon sohbetleriyle, İstanbul’un en nezih mahallelerinden birisi olarak biliniyor.
Kadıköy’ün 113 yıllık bekçisi
Şehrin ilk apartman semti olan bu mahalle, zamanla orijinal dokusunu kaybetse de ara sokaklarında yürürken Haydarpaşa Garı’nı keyifle izleyebileceğiniz bir konum olan İskele Sokak’ta karşılaşabileceğiniz İtalyan Apartmanı ya da diğer adıyla Velpreda, hala ayakta ve 113 yıllık mazisi ile Kadıköy’ün 113 yıldır bekçisi.
İtalyan Apartmanı 1909 senesinde Levi Kehribarcı tarafından inşa edildi. İtalyan Apartmanı, Haydarpaşa Garı’nda çalışan İtalyan taş işçilerinin konaklaması için yapıldı ve adını buradan aldı. Art Neuveu tarzı ile inşa edilen, 7 katlı 14 daireli İtalyan Apartmanı, taşları, giriş kapılarının kenarlarında bulunan havagazı aydınlatma sistemiyle, süslemeleriyle ve görkemli yapısıyla dikkat çekiyor.
Zemininden Haydarpaşa’ya uzanan tüneller var
Velpreda, halk arasında dolanan bir rivayetle de kendinden oldukça bahsettiriyor. Apartmandan Haydarpaşa Garı’na uzanan gizli bir tünel olduğu, dönemin kritik şartlarında yapıldığı, daha sonra da giriş ve çıkışlarının kapatıldığı, kulaktan kulağa mahalleli arasında fısıldanıyor. Rivayeti henüz yalanlayan hiç kimse olmasa da doğrulayan kimse de yok. Ne de olsa rivayetler araştırılamaz, halk efsanesine dönüşür.
Bir ilkin daha sonu geliyor
Günümüzde bakımsız olarak faaliyet göstermeye devam eden Apartman, binaya ilave olarak çıkılan 2 kaçak katı ve onarılmayı bekleyen gövdesi ile sokağın kenarından Haydarpaşa’yı hala izlemekte. Velpreda, restore edilmeyip kaderine terk edilirse ya da bir afetle yok olursa, “Vakti zamanında Yeldeğirmeni’nde, denize bakan güzeller güzeli bir İtalyan Apartmanı vardı’’ cümleleriyle unutulmaya yüz tutmuş eski bir hatıra olarak kalabilir.
