Haber: Merve Arkan
Fotoğraf: Melek Betül Kalkan
Editör: Ece Özdemir
İstanbul, (İÜ Haber Merkezi) – İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde Prof. Dr. Aslı Yapar Gönenç’in verdiği Sosyal Medya Haberciliği dersine Aslı Didari ve İsmail Polat konuk oldu.
İstanbul Üniversitesi (İÜ) İletişim Fakültesi’nde Gazetecilik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aslı Yapar Gönenç’in verdiği Sosyal Medya Haberciliği dersine Ensonhaber.com Ekonomi editörü ve Yazı İşleri Müdür Aslı Didari ile Belek Üniversitesi Mütevelli Heyeti Üyesi ve Gazeteci İsmail Polat sosyal medya gazeteciliği üzerine bilgilerini ve tecrübelerini öğrencilere aktardı.
Sosyal medya kullanımında Türkiye başı çekiyor
Didari, konuşmasının başında hem geleneksel medyaya hem de dijital medyaya hakimiyetini 25 yıllık meslek tecrübesiyle temellendirdi. Sosyal medya metinlerinin yazarlığını yaptığını belirten Didari, sosyal medya kullanımıyla ilgili ‘’Son yapılan araştırmalara göre dünya genelinde 33 saati aşkın haftalık kullanım var. Fakat Türkiye’deki kullanım 41 saati aşıyor. Yani Türkiye’deki kullanım dünya kullanımının üzerine çıkmış durumda’’ sözlerini kullandı.
Sosyal medya işleyişinde kategoriler
Gazeteciliğin artık sosyal medyada ve internette kendine yer bulduğunu belirten Didari, sosyal medyacılığı üçe ayırdığını aktardı ve şu sözleri kullandı:
‘’Sosyal medyacıları ben üç kategoriye ayırıyorum. Şirket ve kurumların sosyal medyasını yönetenler, kendi sosyal medyasını yönetenler yani influencerlar ve medya kuruluşlarında sosyal medyayı yönetenler. Hepsinin kullandığı dil, medyaya bakış açısı, faydalandığı araçlar farklı.’’
‘’Her haber yapan sosyal medya haberciliği yapamaz’’
Didari sosyal medya platformlarının platform bazlı haberciliğin içerisine girdiğini aktararak bu türdeki haberlerin tanımını ‘’Sosyal medya haberciliğinde haberin tanımını bilip bunun üzerine bir altyapı inşa ediyorsunuz ve bunu oluşturduktan sonra iyi bir sosyal medyacı olabilirsiniz. Her haber yapan sosyal medya haberciliği yapamaz ama sosyal medya haberciliğini icra eden herkes haberi de doğru yapmak zorunda’’ cümleleriyle açıkladı.
Sosyal medya haberlerinin özellikleri
Sosyal medyanın haberi ürettiğini aynı zamanda haberin kaynağı da olduğunu söyleyen Didari, sosyal medya haberlerinin özelliklerini aktardı ve bu haberlerin en önemli özelliğini şöyle ifade etti:
‘’Sosyal medya haberciliğinde öne çıkan özellik interaktif olmasıdır. Haberlere yorum yapılabilmesi sosyal medya haberlerini interaktif hâle getiriyor. Bir sosyal medya habercisi iletilerini yoruma kapattıkça revaçta olmaz ve takip edilmez. Çünkü orada okur kendini ifade etmek istiyor. Bizim haberlerimize de yorumlar gelir ve bu da okurun benimle ilgilendiğini, habere değer verdiğini gösteriyor.’’
‘’Başlık her şeydir’’
Didari, sosyal medya haberciliğinde haber başlıklarının büyük önem taşıdığını, kısa ve dikkat çekici başlıklar kullanılması gerektiğini aktararak ‘’Başlık her şeydir’’ sözüyle altını çizdi ve ‘’Sosyal medyada o haberi ilk kez atan kazanır. Sahada hız her şeyden önce gelir’’ şeklinde ifade etti.
İyi bir paylaşımın anahtarı
Didari sosyal medya paylaşımlarının nasıl olması gerektiğini, ‘’İnternet haberciliğinde de sosyal medyada da bir hesabın profili ve kurgulanması çok önemli. Kültür sanat hesabınız varsa geniş anlatımlı hikâyeler, uzun tutabileceğiniz metinler verebilirsiniz. Sosyal medya paylaşımlarının iyi bir tasarımı olmalı ve görselliği çok çok kaliteli olmalıdır. Açıklama kısmı ise mümkün olduğunca uzun tutulmalı, aydınlatıcı olmalı, müzik ve alt yazı kullanılmalı. İlk 3 saniye hepimizin bildiği gibi çok kritik. Bir paylaşım 30-60 saniye arası olmalı’’ şeklinde açıkladı ve konuşmasını tamamladı.
Baskıdan dijitale gazetecilik
Gazeteci Polat ise gazeteciliğin kâğıt baskıdan dijitale geçişinden bahsetti. Gazetelerin tirajlarının bir hayli düştüğünü aktararak gazetecilikte dijitale geçişi şu sözlerle anlattı:
‘‘İnternetin Türkiye’ye yayılmasıyla birlikte 2000’li yıllarda dijital gazeteler yaygınlaştı. Artık dijital gazetecilik sayesinde haberi anında okuyabiliyoruz ve basılı gazete almamıza gerek kalmıyor.’’
Gazetecilikte dijitalleşmenin interaktifleşmeyi de beraberinde getirdiğini ifade eden Polat, interaktifleşmenin okurların yorum yapması olduğunu söyledi ve bunu ‘’okurun habere katkısı’’ olarak tanımladı.
Polat, gazetecilikte dijitalleşmenin ilk adımı olarak gazete sayfalarının internete konulması şeklinde yürütüldüğünü söyleyerek bunun devamında haberlerin internet ve sosyal medya yazılmaya başladığını anlattı.
Polat sosyal medya haberciliği konusunda şu sözlerle konuşmasına devam etti:
‘’Şimdi gazetelerin, haber sitelerinin ve televizyonların WhatsApp kanalları var. Haber değeri olan bir durumla karşılaştığınızda bunu çekip o hatta atıyorsunuz. O görüntüyü çekip gönderen vatandaş da bir haberci olmuş oluyor. Televizyon da o sıcak görüntüyü alıyor, yayınlıyor. Rakiplerini atlatıyor. Her türlü haber günümüzde telefonla yapılabiliyor. Bir telefona sahipseniz haberci olabiliyorsunuz.’’
Sosyal medya ve güven sorunsalı
Sosyal medya haberciliğinin önündeki en büyük sorunun ise güven problemi olduğunu belirten Polat, ‘’Sosyal medyada gördüğümüz her haber doğru değildir aslında. Burada bize düşen doğru haberi kaynağından hemen öğrenip hızlıca o haberi okura iletmek. Haber doğru olmamalı ve bizi yanıltmamalı. Bizi okurup gözünde de, vatandaşın gözünde de küçültmemeli’’ sözlerini kullandı.
Derste habercilikte yapay zeka kullanımına da değinen Didari ve Polat, yapay zeka kullanımının faydalı olduğunu belirterek yapay zeka kullanımının inceliklerine değinildi.
