Haber: Teoman Süalp – Döndü Arslan – Furkan Albayrak
Dağılma Dönemi Osmanlı İmparatorluğu’nda kültür sanat alanında çok büyük katkılar vermiş olan Osman Hamdi Bey 179 yaşına girdi. Ömrünü resimle, müzecilikle, arkeojiyle ve devletin çeşitli kademelerinde üstlendiği görevlerle geçirmiş olan Osman Hamdi’nin Türk kültürüne katkılarını, kurduğu İstanbul Arkeoloji Müzesi üzerinden ele alacağız.
Sadrazam İbrahim Ethem Paşa’nın oğlu Osman Hamdi, 30 Aralık 1842’de İstanbul’da dünyaya geldi. Hukuk öğrenimini Paris’te tamamladı. 1875’te Kadıköy’ün ilk belediye başkanı olarak bir yıl görev yaptı. 1881’de dönemin sadrazamı tarafından Müze-i Hümayun müdürü olarak atandı. Müdürlüğü süresince ilk Türk arkeloji kazılarını başlatan Osman Hamdi Bey, Nemrut, Lagina (Muğla Yatağan) ve Sayda (Lübnan)’da arkeolojik kazılar gerçekleştirdi. Bulduğu eserleri Müze-i Hümayun’a getiren Osman Hamdi Bey, bu eserleri inşa ettirdiği ve yapımı 1891-1907 yıllarını kapsayan İstanbul Arkeoloji Müzesine taşıttı. Tüm yaşamını Türk kültürünün gelişimine adayan ilk Türk arkeoloğu Osman Hamdi, 24 Şubat 1910’da İstanbul Kuruçeşme’de vefat etti.
Dünyanın En Büyük Lahdi
MÖ 4. yüzyıla ait, Sidon Kralı Abdalonymos ‘a ait olduğu düşünülmektedir.
Osman Hamdi Bey’in 1887’de Lübnan’da yaptığı bir kazı sırasında bulduğu 22 lahitten en önemlisi olan İskender Lahdi, dünyanın en büyük lahdi olup 25 ton ağırlığa sahiptir. 2,12 x 3,18 x 1,67 metre ölçülere sahip olan bu lahit
Persler ve Yunanlar arasındaki bir savaş sahnesini temsil etmektedir. İskender’in MÖ 333 yılında kazandığı, Issos Savaşının temsil edildiği düşünülen lahitin yapımında Yunanistan’ın ünlü pentelikon mermerleri kullanılmış, boyaları kısmen uçmuştur.]
Lahitlerin Gemiye Yüklenmesi ve İstanbul’a Nakli
16 Mayıs 1887’de hipojelerden (odalardan oluşan mezar) çıkarılmaya başlanan lahitlerin ve kasalanmış buluntuların İstanbul’a naklinin deniz yoluyla gerçekleştirilmesi planlandığından, hipoje içi çalışmaların yanı sıra eserlerin yeraltı mezar binalarından denize kadar taşınacağı güzergahtan da çeşitli çalışmalar yapılır. Tünel kazısını denetlerken Osman Hamdi Bey ile Beşara Efendi, lahitlerin geçirileceği yol ve bahçeleri kontrol ederler. Ardından yolun bozuk kısımları Kaymakam Sadık Bey’in emriyle Sayda Belediyesi tarafından düzeltilir. Ayrıca eserlerin gemiye yüklenebilmesi için Beşara Efendi’nin Beyrut’tan getirdiği ustalar ve malzemeyle, sahilden denize uzanan, 30 metre uzunluğunda ve 3 metre genişliğinde bir ahşap iskelenin yapımı da gerçekleştirilir.
Anadolu’nun Kültürel Tarihine Özet Niteliğinde
İçinde yüzlerce arkeolojik buluntuyu barındıran İstanbul Arkeoloji Müzesi, birçok imparatorluğun kültürel eserlerine ev sahipliği yapmaktadır. Roma ve Bizans İmparatorluğu, Makedonya Krallığı, Hititler, Frigler, Babiller gibi birçok uygarlığın dini ve sosyal ögelerini yakından tanıma fırsatı sunan bu müze, haftanın her günü 09.00-18.30 saatleri arasında kapılarını ziyaretçilerine açmaktadır.
