Muhabir: Elif Köysüren
Editör: Zehra Nur Altun
İstanbul – (İÜ Haber Merkezi)
İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde “Yardımlaşmanın Ruh Sağlığına Etkisi” adlı konferans yapıldı. Genç İyiler kulübü tarafından düzenlenen etkinlik, 28 Nisan Pazartesi günü İlahiyat Fakültesi büyük konferans salonunda; Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Profesör Doktor Nevzat Tarhan’ın katılımıyla gerçekleştirildi.
Kuran tilaveti ile başlayan programın moderatörlüğünü İstanbul Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Ümit Horozcu yaptı. Psikoloji alanında akademik dünyaya ve topluma önemli katkılar sunmuş Prof.Dr. Nevzat Tarhan, etkinlikte; iyilik,yardımlaşma,ruh ve psikoloji hakkında konuşarak öğrencilerden gelen soruları yanıtladı.
Kadın beyni daha empatik
Tarhan, gelen soru üzerine psikolojik deney ve anketlere yüzdesel olarak kadınların daha çok katılım gösterip erkeklerin neden daha az ilgi ve katılım gösterdiğini cevapladı.
Konu hakkındaki görüşlerini ifade eden Tarhan, “Erkek beyni sol beyindir.Mantık,sonuç odaklıdır.Kadın beyni sağ beyindir.Uzun vadeli düşünürken analitik tarafı ön plana çıkar ve öğrenme, psikoloji gibi konulara daha çok ilgi gösterir.Erkek beyni daha kapitalist bir beyindir,kar-zarar analizine göre hareket eder.Bundan çıkarım ne boşver diye düşünür,burada erkek bunu geliştirebilir ama bir adım daha fazla zaman ayırması gerekir.Kadın ve erkeğin psikolojik rolleri aynı değildir.” dedi.
Tarhan, “Onun için kadınların psikoloji konusuna ilgi duyması zihinsel yapılarının bir adım daha fazla olmasıyla ilgilidir.Kadınlar empati konusunda bir adım daha öndedir bu duygular nedeniyle farkındalık yükselir ve bu konulara ilgi duyması artar.İnsan sevdiği şeye ilgi duyar.” cümleleriyle soruya verdiği cevabı noktaladı.
“Kadın beyni ve erkek beyni öyle kalacak diye birşey yok”
Sağ ve sol beyni de ön beynin yönettiğini ifade eden Tarhan, beynin bu kısmının eğitilebilen bir yer olduğunu belirtti. Tarhan sözlerinin devamında, “Dolayısıyla kadın ve erkek beyni öyle kalacak diye birşey yok. Bu ikiside eğilim olarak var.Ön beyin orkestra şefi gibi yönetecek onu,yani onun farkına varacak” şeklinde konuştu.
Modernizmin yaptığı kötülük
Kadın ve erkeklerin rolleri üzerine konuşan Tarhan, bu rollerin moderniteyle değişmesinin sonuçlarından da bahsetti: “Kadın ve erkek birbirinin tamamlayıcısıdır. İkiside maskülen veya ikiside feminen olursa yapamazlar. Modernizmin insanlığa yaptığı kötülüklerden birisi de kadını maskülenleştirmesidir. Kadının yapmaması gereken işleri yapmasıyla beraber annelik duygularının geri plana atılmasıdır.”
Kaliforniya Sendromu
Popüler psikiyatride “Kaliforniya Sendromu” olarak isimlendirilen bir sendrom olduğunu söyleyen Tarhan, “Bunun birinci özelliği kişinin yaşam felsefesi olarak hedonizmi seçmesi. Hoşuma giden iyidir hoşuma gitmeyen kötüdür diyerek felsefesini haz odaklı hale çevirmesi, yani hedonistlik.” dedi.
Haz odaklı felsefeyle anlam odaklı felsefenin insanın mutluluğunu etkilediğini ifade eden Tarhan, sözlerine şöyle devam etti:
“Yardımsever kültürde bununla çok yakından ilgilidir.Yardımsever bir insanın yardımsever olabilmesi için duygusal okuryazarlığı olması lazım.Karşı tarafın duygularını,acısını,sıkıntısını anlaması lazım.Anladıktan sonra onunla kendi duygularının sınırlarını koruyarak yardım etmeyi başarması gerekir.Bunu başarabilmek içinde kişinin burada bununla ilgili kendine yatırım yapması kendini geliştirmesi gerekiyor.”
Yalnızlık 3 büyük tehdit arasında
Tarhan, bencillik ve yardımlaşma hakkında; “Şu an Birleşmiş Milletlerin gelecekte tehdit olarak tanımladığı 3 tehdit var. Birincisi gelir eşitsizliği ikincisi iklim değişikliği üçüncüsüde yalnızlık. İngiltere’de yalnızlık bakanlığı var. 2018 yılında kuruldu. Japonya’da da 2021 de kuruldu. Bunun sebebi insanın bencilleşmesi, bencil insan yardım etmez ve bu narsistik kişilik özelliğini besler. Sonucunda da yalnızlık ve mutsuzluk ortaya çıkar ve beraberinde psikolojik hastalıklar artar; bunuda sosyal medya ve dijitalleşme hızlandırıyor.” diyerek dikkat çekti.
Yardımseverliğe teşvik çalışmaları
Tarhan,Birleşmiş Milletler’in yardımseverliği yaymak amacıyla hazırlanmış etiketlerinden bahsetti: “Şu an Birleşmiş Milletler’in yoksulluğa son, açlığa son gibi etiketleri var. Hepsi yardımseverliğe teşvik ediyor.”
Yardımseverlik konusunda yürütülen çalışmalardan birini örnek göstererek sözlerine devam eden Tarhan, “Mesela şu an ABD’de, Kaliforniya’da yıllardır uygulanan ‘Community Service’ isimli bir uygulama var. Lise seviyesinde öğrencilerden sınıf geçme notu verilmeden önce yaşlı bakımıyla ilgili bir çalışma veya yoksullara yardım etmek gibi bir şey yapılması isteniyor. Öğrenci, bunu yapıp raporlarsa ancak bu not veriliyor.” şeklinde konuştu.
“Narsiste iyilik yaparsanız egosunu şişirirsiniz”
İyiliğin yapıldığı kişinin, alınan karşılık bakımından oldukça önemli olduğunu vurgulayan Tarhan, “Herkese iyilik yapılmıyor. Bir kişiyi överken kişiliğini değil davranış ve çabasını övmek lazım,kişiliğini överseniz egosu şişer; bu iyilik değildir.” dedi.
Tarhan, narsist karakter özelliği gösteren bireyler ve iyilik arasındaki ilişki hakkında: “Narsist iyilik yapar ama çıkar odaklıdır. Narsistlerin özelliği kendilerini özel,önemli ve üstün görmeleridir. Kendilerini üstün gördükleri için üstünlük duygularını besleyecek iyilikler yaparlar. İyiliği ego doyumu için yaparlar. Ona iyilik yaptığınız zaman o bunu bir zayıflık olarak algılar. Seni değersizleştirir ve küçük görür. Narsist insanın karşısında mütevazi olunmaz, onun karşısında ayak ayak üstüne atıp oturmak lazım mütevazi durursanız o onu zayıflık olarak algılar. Narsist bir kişiye iyilik yapmadan önce 3 defa düşünmek lazım diye ekledi.” ifadelerini kullandı.
İnsanın hayatını niyet dönüştürür
Şu anda niyetin beyinde hangi noktalarda çalıştığına dair nörobilim çalışmaları yürütüldüğünü vurgulayan Tarhan, “Niyet beyin anlam arayışındayken ve hayal kurarken çalışıyor. Varoluş nedir anlam nedir gibi sorgulamalarla ilgili olarak harekete geçiyor. Niyet beyni programlıyor. Yani beyin üstünde bir bilinç var. O programlıyor beyni. Onun için niyet burada insanın hayatını dönüştüren bir şeydir.” diye ekledi.
Tarhan sözlerinin devamında, “ ‘Yaptığım iyilikte bir çıkar bekleme var mı? Yoksa bunu yüksek bir değer olarak mı yapıyorum?’ Bunun sorulması gerekiyor.” dedi. Devamında konuyla ilgili olarak, Kant’ın “Felsefede bir insana insan olduğu için yardım edilir.” sözüyle konuşmasını sonlandırdı.
