Haber: Özgür Recep Kocaoğlu
İstanbul, (İÜ Haber Merkezi) – İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emine Yavaşgel, 4. Boyut Dergisi’nin akademik yolculuğunu anlattı.
İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren hakemli, açık erişimli, akademik bir dergi olan 4. Boyut Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi’ni derginin baş editörü ve İÜ İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emine Yavaşgel, İletim Gazetesi’ne anlattı.
Disiplinlerarası araştırma vizyonu
Medya ve kültürün diğer disiplinlerle birlikte düşünülebilmesini sağlamayı hedeflediklerini belirten Yavaşgel; kültürel çalışmaların sunduğu birikimle medyanın ve teknolojilerin toplumu biçimlendiren etkisini analiz etmeyi amaçladıklarını vurguladı.
Bu derginin toplumun kültürel bütünlüğünü oluşturan bütün süreçlere yönelik konuları kapsadığını ve her sayı için ayrı bir tema hazırladıklarını söyleyen Yavaşgel; kültürel süreçler, siyasal kültür, seçim kültürü, söylem ve gerçeklik, toplumsal bellek, dijital kültür, yaratıcı endüstriler gibi temalarda sayılar çıkardıklarını örnek verdi.
“İstanbul Kültürel Çalışmalar Ekolü oluşturmak istiyoruz”
Derginin 1990 yılında başlayan yayın serüvenine değinen Yavaşgel; 1998 yılına kadar toplum, iletişim, kültür ve sanat odaklı aktüel bir içerikle 19 sayı yayımlandığını ancak aynı yıl kamuda uygulanan tasarruf tedbirleri nedeniyle yayımına ara verildiğini hatırlattı.
Kültürel çalışmalar alanındaki akademik boşluğu doldurmak üzere 2022 yılında yeniden çalışmalara başladıklarını belirten Yavaşgel, 20. sayıdan itibaren “hakemli dergi” niteliği kazandığını söyledi. Yavaşgel, temel amaçlarının bir “İstanbul Kültürel Çalışmalar” ekolü oluşturmak olduğunu vurguladı.
Mayıs ve Kasım ayları olmak üzere yılda 2 kez, elektronik olarak yayımlanan derginin, medya ve kültür alanlarında yürütülen nitelikli bilimsel çalışmalara yer verdiğini söyleyen Yavaşgel, yayım dili Türkçe olsa da İngilizce makalelere de yer verdiklerini belirtti.
Yayımlanmaya aday makalelerin geçtiği süreç
Yavaşgel, derginin akademik yayıncılık standartlarını ve değerlendirme süreçlerini şu sözlerle anlattı:
“Gönderilen tüm makaleler orijinal, yayımlanmamış, tam metin konferans bildirisi dahil ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmamalıdır. Makalelerin bilimsel ve etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır. Ön değerlendirmeyi geçen yazılar iThenticate intihal tarama programından geçirilir ve Editör Kurulu’na gönderilir. Her bir makale Editör Kurulu tarafından incelendikten sonra en az 2 hakem tarafından çift kör değerlendirmeden geçirilir. Makale gönderimi online olarak DergiPark üzerinden yapılır.“
4.Boyut’un akademik dünyadaki başarısı
Derginin her sayıda farklı toplumsal meseleleri tartışmaya açan tematik araştırma makaleleri yayımladığını belirten Yavaşgel; Türkiye’de kültürel çalışmalar alanındaki bilimsel araştırmaların beklenen yoğunlukta ilerlemediğini ifade ederek, 4. Boyut’un bu alandaki boşluğu doldurma noktasında önemli bir ivme kazandırdığını vurguladı.
Yavaşgel; derginin DOAJ, Erih Plus, Gale Cengage, EBSCO ve ProQuest UlrichsWeb gibi prestijli uluslararası alan indekslerinde tarandığı bilgisini paylaştı.
“Yapay zekâ kullanımında yazar sorumludur”
Dergisinin yapay zekâ kullanımına yasaklayıcı bir refleksle değil; şeffaflık, akademik sorumluluk ve araştırma etiği temelinde yaklaştığını kaydeden Yavaşgel; dergi bünyesinde yapay zekâ araçlarının, metnin dil bilgisi ve teknik açıdan iyileştirilmesi hususunda yardımcı amaçlarla kullanılabildiğini ifade etti.
Yapay zekâ sistemlerinin yazar olarak gösterilemeyeceğini vurgulayan Yavaşgel; yazarların makale hazırlık sürecinde yararlandıkları yapay zekâ aracını, kullanım amacını ve kapsamını açık bir biçimde beyan etmelerinin beklendiğini belirtti. Yavaşgel ayrıca, yapay zekâ kullanımına dair tüm sorumluluğun bütünüyle araştırmacıya ait olduğunu söyledi.
Dijital mecralarda akademik görünürlük
4. Boyut’un akademik üretimin görünürlüğünü yalnızca makale yayımıyla sınırlı görmediğini belirten Yavaşgel; derginin dijital mecraları, akademik içeriğin dolaşımını güçlendiren ve genç araştırmacılarla etkileşimi artıran bir alan olarak gördüğünü ifade etti.
Bu çerçevede Instagram’da yeni sayı duyuruları, tema çağrıları, yazar ve dosya tanıtımları, alıntı kartları ve arşiv içeriklerine yer verdiklerini kaydeden Yavaşgel; Spotify’da makalelerin ardındaki düşünsel çerçeveyi, özel dosya konularını ve yazar söyleşilerini paylaştıklarını; bilimsel iletişim, atıf ve erişim artışı için ise X ve LinkedIn platformlarını kullandıklarını aktardı.
