Haber: Özge Bakır
Fotoğraf: Elif Tükmeci, Aslı Şimşek
Editör: Özgür Recep Kocaoğlu
İstanbul, (İÜ Haber Merkezi) – İstanbul Üniversitesi’nde düzenlenen “Dijital Çağda Çocuk Hakları Farkındalığı Sempozyumu” kapsamında dijital ortamda çocuk hakları ve çocukların dijital dünyadaki güvenliği konuşuldu.
İstanbul Üniversitesi (İÜ) Hemşirelik Fakültesi ve Sağlığı Koruma ve Geliştirme Kulübü iş birliği ile 19 Kasım Perşembe günü Prof. Dr. Fuat Sezgin Kongre Merkezi’nde yapılan Dijital Çağda Çocuk Hakları Farkındalığı Sempozyumu’nda çocuk haklarıyla şekillenen güvenli bir dijital gelecek konusu ele alındı.

“Çocuklar olmazsa geleceğimizin sesini kaybederiz”
Dijital çağın fırsat ve risklerinin karşısında çocukların yerine dikkat çeken İÜ Rektörü Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar, Türkiye’nin 1989 yılında Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesini imzaladığını hatırlattı.
Zülfikar, “Yeni çağ büyük avantajlar getiriyor. Avantajlarından faydalanacağız, zorluklarına karşı da çareler üreteceğiz. Dijital çağ, sınırsız ya da kuralsız bir çağ anlamına gelmiyor. Kuralları doğru koymak gerekir. Evlatlarımızın gelecek çağda daha güçlü olmalarını, dünya bilimine katkıda bulunmalarını, yaptıkları güzel işlerle onur duymalarını diliyoruz. Özgüvenlerinin tam olmasını ve ayrıma uğramamalarını önemsiyor; katılım, yaşam ve sağlık haklarını önceliyoruz. Çocuklar olmazsa geleceğimizin sesini kaybederiz” diye konuştu.

Gelecek nesiller için yeni sorumluluklar
Dijital dönüşümden çocukların yüksek oranda etkilendiğini vurgulayan İÜ Hemşirelik Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Nuray Turan, “Dijital dönüşüm fırsatlar sunmakla beraber verilerin korunması, dijital mahremiyet, siber zorbalık ve profesyonel anlamda psikososyal iyi oluş açısından yeni sorumluluklar yükledi. Çocukların korunması kadar dijital dünyanın sunduğu fırsatlardan eşit bir biçimde yararlanabilmeleri de temel hak ve hürriyet meselesidir. Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün çocuklara verdiği değer ve geleceği genç kuşaklara emanet eden anlayışı, bizlere bu konudaki sorumluluğumuzu da hatırlatmaktadır” sözlerini kaydetti.
Ebeveynlere dijital okuryazarlık çağrısı
Açılış konuşmalarının ardından “Dijital Çağda Çocuklar ve Hakları” başlıklı konferansa geçildi. Moderatörlüğünü İÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fethi Gedikli’nin yaptığı konferansta Av. Deniz Yazgan konuşmacı olarak yer aldı.
Dijital ortamda çocuğu korumada eğitimin önemine vurgu yapan Gedikli, “Dijital çağda çocuklarımızı sağlıklı bir şekilde yetiştirmek için dijital çağın getirdiği imkanlardan yararlanılarak kolaylık sağlanabilir ancak bu imkanların dezavantaj oluşturabileceği de bilinmelidir” ifadelerini kullandı. Çocukların dijital ortamdaki mahremiyetinin altını çizen Yazgan ise ebeveynlerin ve toplumun dijital okuryazarlık ile bilinçlendirme çalışmalarında aktif rol alması gerektiğini belirtti.

Dijital fırsatlardan eşit yararlanma hakkı
Konferansın ardından “Dijital Çağda Çocukların Güvenliği ve İyi Oluşu” başlıklı panelde oturum başkanlığını İÜ Onkoloji Ensitüsü’nden Prof. Dr. Hikmet Gülşah Tanyıldız ve İÜ Hemşirelik Fakültesi’nden Doç. Dr. Sema Bayraktar üstlendi. Çocukların dijital dünyadaki güvenliğinin hem klinik hem de psikososyal boyutlarıyla ele alındığı panelde İÜ Cerrahpaşa Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi’nden Doç. Dr. Seda Çağlar ve Uzman Klinik Psikolog Gülten Demirdöven konuşmacı olarak yer aldı.
Çocuk hemşirelerinin özellikle onkoloji gibi uzun süreli yatış gerektiren klinik ortamlarda çocukların sadece fiziksel sağlıklarından değil; aynı zamanda gelişimsel, sosyal ve dijital haklarının korunmasından da sorumlu olduğunu belirten Çağlar, “Çocuk hakları ekranın başladığı yerde sona ermiyor. Şehrin dışında, çevrim içi dünyada da eksiksiz bir şekilde geçerliliğini sürdürüyor. Dünyada 1.3 milyar çocuğun çevrim içi haklara eşit bir şekilde ulaşmadığını görüyoruz. Kırsal kesimde yaşayan, bir internet ağı veya telefonu/bilgisayarı olmayan çocuklar var. Her çocuk internet olanaklarından eşit yararlanabilmeli. Çocuklar için dijital platformlarda güvenli alanlar kurulmalı, yaşa uygun içerik denetimi olmalı” sözlerini kaydetti.
Dijital ortamın çocuğa etkisi üzerindeki gözlemlerini paylaşan Demirdöven ise dijital bağımlılığın geldiği korkunç noktaya dikkat çekti. Ebeveynlerin rol model olduğundan bahseden Demirdöven, evlerde dijital cihaz kullanımına sınırlar getirilmesi ve çocukların sosyalleşmesinin desteklenmesi konusunda uyarıda bulundu.
