Haber: Nazlı Aygen
İstanbul (İÜ, Haber Merkezi) — Adana’da başlayan yaşam öyküsü, NASA’nın Uluslararası Uzay İstasyonu görevlerinden birine uzanan Deniz Burnham, ilk uzay uçuşu için hazırlıklarını sürdürüyor.
NASA tarafından 2021’de astronot adaylığına seçilen Burnham, 2024’te kurumun 23. astronot sınıfından mezun oldu. İlk görevinin Mart 2027’de gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Görevin adresi Uluslararası Uzay İstasyonu
NASA’nın Temmuz 2026’da yaptığı açıklamaya göre Burnham, Expedition 76 kapsamında uçuş mühendisi olarak görev yapacak. Burnham’ın, kozmonotlar Dmitri Petelin ve Konstantin Borisov ile birlikte Rusya’ya ait Soyuz MS-30 uzay aracıyla Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılması planlanıyor.
Yaklaşık yedi ay sürmesi öngörülen görevde bilimsel araştırmaların yanı sıra teknoloji gösterimleri gerçekleştirilecek. Çalışmaların, Ay ve Mars’a yönelik daha uzun süreli insanlı keşif görevlerine hazırlanılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Çocukluktan başlayan uzay merakı
Burnham’ın uzayla kurduğu bağın çocukluk yıllarına uzandığı aktarıldı. NASA’nın resmi kayıtlarında yer alan bilgilere göre Burnham, askeri bir ailede büyüdü ve farklı bölgelerde yaşadı. Burnham, çocukluğundan itibaren astronot olma düşüncesini taşıdığını anlattı.
Burnham, NASA’nın podcastinde çocukluk dönemindeki uzay merakında dedesinin önemli bir rolü olduğunu belirtti. Dedesinin kendi teleskoplarını yaptığını ve birlikte gökyüzünü gözlemlediklerini aktaran Burnham, özellikle Mars ve Satürn’ü teleskop aracılığıyla görmesinin hafızasında yer ettiğini ifade etti.
Burnham’ın Türkiye ile bağı da aile üzerinden devam ediyor. 2026 yılında Türkiye’ye gönderdiği video mesajında anneannesinin Çanakkale’nin Eceabat ilçesinden, dedesinin ise Afyonkarahisar’dan olduğunu söyledi. Türkiye’de yaşayan büyükanne ve büyükbabasını tatillerinde ziyaret ettiğini belirten Burnham, ilk uzay görevi sırasında ailesine ve Adanalılara uzaydan selam göndereceğinin altını çizdi.
Mühendislikten astronotluğa uzanan yol
Burnham’ın NASA’ya uzanan kariyeri yalnızca uzay çalışmalarıyla sınırlı değil. California Üniversitesi San Diego’da kimya mühendisliği eğitimi alan Burnham, Güney Kaliforniya Üniversitesi’nde makine mühendisliği alanında yüksek lisans yaptı.
Kariyerinin önemli bir bölümünü enerji sektöründe geçiren Burnham, Kuzey Amerika’nın farklı bölgelerindeki petrol ve doğalgaz sahalarında sondaj operasyonlarının yönetiminde görev aldı. Bunun yanında ABD Deniz Kuvvetleri Yedekleri’nde mühendislik görev subayı olarak hizmet verdi. Özel pilot lisansına sahip olan Burnham’ın sabit kanatlı uçak ve helikopter uçuşlarına ilişkin yetkileri de bulunuyor.
NASA ile ilk profesyonel bağlantısı ise astronot olmadan önce gerçekleştiğinden bahsetti. Güney Kaliforniya Üniversitesi’nde öğrenim gördüğü dönemde NASA Ames Araştırma Merkezi’nde staj yaptığını söyleyen Burnham, burada otonom teknolojiler üzerine çalışan bir ekipte görev aldığını vurguladı.
“Vazgeçmemek” vurgusu
Burnham’ın sözlerinde ortaklaşan başlıklardan biri ise astronotluk yolundaki süreklilik oldu. NASA’nın 2024 tarihli mezuniyet röportajında, çocukluk hayalinin gerçekleşmesi için geçen sürecin önemine değinen Burnham, gençlik yıllarındaki kendisine verdiği mesajı vazgeçmemek üzerinden tanımladı.
2025’te NASA’nın “Houston We Have a Podcast” programına katılan Burnham da astronot olmak isteyenlere başarısızlıkların sürecin bir parçası olabileceğini ve kişinin kendisini geliştirmeye devam etmesi gerektiğini anlattı. Astronot adaylığı için birden fazla kez başvuran kişilerin bulunduğunu belirten Burnham, hedefe ulaşma yolunda yeni deneyimlere açık olmanın önemine dikkat çekti.
Türkiye ile uzay arasındaki bağ
Burnham’ın Türkiye’ye yönelik son mesajında yalnızca kişisel bağları değil, Türkiye’nin uzay alanındaki çalışmalarını da değerlendirdiğini söyledi.
Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na katılımına değinen Burnham, Türkiye’nin anlaşmalara 71. ülke olarak dahil olmasını ve son yıllarda uzay alanındaki çalışmalarını öne çıkardı. Türkiye’nin iki astronotunun uzaya gönderilmiş olmasını, Ay Araştırma Projesi-1’deki ilerlemeleri ve TEKNOFEST ile Uluslararası Uzay Kongresi gibi organizasyonların uzay alanındaki uluslararası etkileşime katkısından bahsetti.
Burnham’ın ilk uzay uçuşu için geri sayım sürerken, Adana’da başlayan hikâyesinin yeni durağı Uluslararası Uzay İstasyonu olacak. Mart 2027’de gerçekleştirilmesi planlanan görevle Burnham, NASA’nın uzun süreli insanlı uzay çalışmalarından birinde uçuş mühendisi olarak görev yapacak.
