Türkiye’nin 90’lardan Bugüne Uzanan Küresel Yolculuğu 

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Haber: Emir Uygur

Fotoğraf: Bulut Tümerdem

Editör: Sena Sandıkçı 

İstanbul, (İÜ Haber Merkezi) – İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde Milli Savunma Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Özkan, İÜ İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü hocası Doç. Dr. Burcu Zeybek’in dersine konuk oldu.

Bugün İÜ İletişim Fakültesi Amfi C’de saat 13.00’da Doç. Dr. Burcu Zeybek’in Kamu Diplomasisi yürüttüğü dersi kapsamında Prof. Dr. Mehmet Özkan öğrencilerle bir araya geldi.

Milli Savunma Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Özkan

“Büyük beklentiler, büyük hayal kırıklıkları”

1990’lı yılların Türkiye açısından büyük beklentiler ile hayal kırıklıklarının iç içe geçtiği bir dönem olduğunu ifade eden Özkan, Soğuk Savaş’ın sona ermesinin ardından Türkiye’nin Batı ile ilişkilerinde çeşitli sorunlar yaşandığını anlattı. Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne yönelik üyelik hedefini sürdürmesine rağmen bu süreçte beklediği karşılığı alamadığını belirten Özkan, 1995’te Gümrük Birliği’ne girilmesini ve 1997 Lüksemburg Zirvesi’nde Türkiye’nin aday ülke olarak kabul edilmemesini hatırlattı. 

 

Konuk, Türkiye’nin 1999 yılında aday ülke statüsü kazanmasının ise bu sürecin önemli gelişmelerinden biri olduğunu söyledi. Aynı dönemde Körfez Savaşı’nın Türkiye’ye ekonomik ve siyasi maliyetler getirdiğini belirten Özkan, Irak üzerinden yürütülen gelişmelerin ve terörle mücadelenin ülkenin dış politika gündeminde önemli yer tuttuğunu vurguladı. Türkiye’nin müttefiklerinden terörle mücadele konusunda beklediği desteği her zaman alamadığını dile getiren Özkan, bu gelişmelerin ülkenin uluslararası ilişkilerindeki beklentileri etkilediğini kaydetti.

1990’lı yıllarda Türkiye’nin yönelimine ilişkin üç temel yaklaşımın öne çıktığını belirten Özkan, bunların Batı dünyası, İslam coğrafyası ve Türk dünyası ekseninde şekillendiğini söyledi. Bu farklı yönelimlerin zaman zaman birbirleriyle rekabet ettiğini aktaran Özkan, dönemin en önemli tecrübesinin Türkiye’nin çok kimlikli yapısını kabul etmek olduğunu vurguladı.

 

Özkan, “Türkiye gibi ülkelerde bir kimliği diğer kimliklerin üzerine tercih edemezsiniz. Kimlikleri yarıştırırsanız hiçbir kimlik de kazanamazsınız.” sözlerini kaydetti. Türkiye’nin yalnızca tek bir kimlik üzerinden tanımlanamayacağını belirten Özkan, ülkenin hem Türk hem Müslüman hem de Batılı kimliğe sahip olduğunu dile getirdi. Bu üç kimliğin birbirinden bağımsız değil, Türkiye’nin tarihsel ve toplumsal yapısının parçaları olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

 

Duygusal yaklaşımların yerine gerçekci değerlendirmek gerekir

 

Türkiye’nin dış politika kararlarında duygusal yaklaşımların yerine gerçekçi değerlendirmelerin öne çıkması gerektiğini belirten Özkan, Türkçülük, İslam ve Batı merkezli romantik yaklaşımların dış politikada zaman zaman belirleyici olabildiğini ifade etti. Özkan, Türkiye’nin farklı ülkelerle ilişkilerini tek bir bakış açısıyla değerlendirmemesi gerektiğini, ülkelerin kendi siyasi, ekonomik ve bölgesel koşulları içerisinde ele alınmasının önemine dikkat çekti.

Türkiye’nin çevresindeki siyasi ve coğrafi gelişmeler nedeniyle çeşitli kısıtlamalarla karşı karşıya kaldığını da anlatan uzman, Suriye ve Irak’taki gelişmelerin güneyde, Kafkasya’daki sorunların doğuda, Avrupa ile ilişkilerin ise batıda Türkiye’nin hareket alanını etkilediğini söyledi. 

 

“Dünyayı konuşuyoruz ama dünyayla temasımız az”

 

Yurt dışı tecrübesinin sınırlı olmasının Türkiye’de dezenformasyon ve komplo teorilerinin yayılmasını kolaylaştırdığını dile getiren Özkan, toplumun dünyayla doğrudan temasının artırılması gerektiğini vurguladı. Türkiye’nin dünyayı çok konuşmasına rağmen dünyayla temasının yeterli olmadığını belirten Özkan, “Türkiye kadar dünyayı konuşup da dünyayla bu kadar az temasta olan başka bir ülke olduğunu düşünmüyorum.” sözlerini kaydetti.

 

Özkan, yurt dışına seyahat etmenin önündeki engellerin yalnızca ekonomik olmadığını, bireysel irade ve seyahat alışkanlıklarının da etkili olduğunu söyledi. Farklı kültürleri tanımanın önemine değinen Özkan, Türkiye’nin Suriye, Ürdün, Lübnan ve Azerbaycan gibi ülkelerle ulaşım bağlantılarını geliştirmesinin toplumsal etkileşimi artıracağını belirtti. Avrupa ile vize konusunda yaşanacak olası bir yumuşamanın da Türkiye’nin dış dünyayla ilişkilerine katkı sağlayacağını ifade etti.

Yumuşak ve sert gücün etkisi

 

Türkiye’nin uluslararası alandaki algısında son yıllarda önemli bir değişim yaşandığını vurgulayan Özkan, geçmişte yabancıların Türkiye’nin coğrafi konumu ve kültürü hakkında sınırlı bilgiye sahip olduğunu, bugün ise turizm, televizyon dizileri ve kültürel faaliyetlerin ülkenin tanınırlığını artırdığını söyledi.

 

Türkiye’nin yumuşak gücünün 2010 yılına kadar önemli ölçüde öne çıktığını ifade eden Özkan, TİKA, Yunus Emre Enstitüsü ve Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı gibi kurumların bu süreçte etkili olduğunu belirtti. 2017-2018 sonrasında savunma sanayisi ve askerî faaliyetlerle Türkiye’nin sert gücünün daha fazla öne çıktığını kaydeden Özkan, ülkenin uluslararası ilişkilerinde yumuşak ve sert gücün birlikte etkili olduğu bir döneme girdiğini dile getirdi.

Özkan öğrencilere tavsiyelerde bulundu

 

Dış politika alanında çalışmayı düşünen gençlere de önerilerde bulunan MSÜ Öğretim Üyesi, Kahire, Bakü ve Atina’nın ziyaret edilmesinin Türkiye’nin farklı tarihsel ve kültürel bağlarını anlamak açısından önemli olduğunu söyledi. Bu üç şehrin Türkiye’nin farklı kimlik boyutlarını temsil eden coğrafyalarla bağlantılı olduğunu belirten Özkan, dış politika alanında görev alacak kişilerin bu coğrafyalara karşı yabancılık hissetmemesi gerektiğini anlattı.

Konuşmasında gazetecilik alanındaki gelişmelere de değinen Özkan, Türkiye’de nitelikli gazeteci ihtiyacının arttığını söyledi. Gazetecilerin yalnızca soru sormakla yetinmemesi, ele aldığı konuya hâkim olması ve uluslararası gelişmeleri yakından takip etmesi gerektiğini vurgulayan Özkan, Türk gazetecilerin uluslararası medya kuruluşlarında daha fazla yer almasının önemine dikkat çekti. Söyleşi öğrencilerle beraber fotoğraf çekiminin ardından son buldu.

Türkiye’nin 90’lardan Bugüne Uzanan Küresel Yolculuğu 
Uygulamayı Yükle

Uygulamamızı yükleyerek içeriklerimize daha hızlı ve kolay erişim sağlayabilirsiniz.

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.