Haber: Özgür Recep Kocaoğlu
İstanbul, (İÜ Haber Merkezi) – Yıllardır kullanılan kağıt prospektüsler yerini karekodlara bırakıyor. Atık ilaçların bilinçsizce atılması veya dökülmesi, çevre ve insan sağlığına zarar veriyor.
İlaç kutularında kâğıt prospektüs devri 1 Ocak 2027 tarihinde yerini QR kod uygulamasına bırakıyor. Yeni düzenlemenin hasta alışkanlıklarına etkisini değerlendiren Eczacı Linda Öğrünç, tarihi geçmiş ilaç kullanımı ve atık ilaçların imhası konusunda uyarılarda bulundu.
İlaçlarda kağıt prospektüs dönemi sona eriyor
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun (TİTCK) kararıyla 1 Ocak 2027’den itibaren ilaç kutularında bulunan basılı kağıt prospektüs zorunluluğu kaldırılıyor. Yeni uygulamayla birlikte hastalar, kağıt prospektüsler yerine ilaç kutuları üzerinde yer alan QR kodlarını mobil cihazlarından okutarak ilaç hakkında bilgi edinebilecek.
TİTCK tarafından yayımlanan kılavuza göre, belirli ilaç grupları dışındaki tüm ilaç kutularında Elektronik Kullanma Talimatı (e-KT) bulundurulması zorunlu hâle getirildi. Yeni düzenleme kapsamında ambalajlarda e-KT yer alması şart koşuldu. Kağıt prospektüs bulundurulması ise üretici firmaların tercihine bırakıldı.

“Yaşlı hastalar için zorlayıcı olabilir”
Konuyu değerlendiren Öğrünç, yeni bir etken madde veya yan etki güncellendiğinde evdeki eski kağıt prospektüslerin yetersiz kaldığını, dijital sistemde ise anlık tıbbi güncellemelerin görülebilmesinin büyük bir avantaj olduğunu belirtti.
Ancak yeni uygulamanın özellikle yaşlı hastalar için zorlayıcı olabileceğini vurgulayan Öğrünç, “Eczaneye gelip ‘Bunun içinde neden kağıt prospektüs yok?’ diye soran hastalarımız oluyor. Yılların getirdiği bir okuma alışkanlığı var ve insanlar kutunun içinde o kağıdı görmek istiyor. Teknolojiyi kullanamayan ya da akıllı telefonu olmayan hastalarımız yaşadığı bir yan etkide veya ilacın kullanım dozajı konusunda doğrudan eczacısına danışmalı” ifadelerini kullandı.
Tarihi geçmiş ilaçlar risk taşıyor
Halk arasında son kullanma tarihi geçmiş ilaçların bir süre daha kullanılabileceğine dair yanlış bir algı bulunduğuna dikkat çeken Öğrünç, bu ilaçların tüketilmemesi gerektiği uyarısında bulundu. Tarihi geçen ilaçlardaki temel sorunun etken maddenin gücünü yitirmesi olduğunu vurgulayan Öğrünç, özellikle kronik rahatsızlıklarda ortaya çıkabilecek hayati tehlikelere şu sözlerle değindi:
“Kalp, tansiyon veya ritim bozukluğu ilaçları ile enfeksiyon tedavisinde kullanılan antibiyotiklerin son kullanma tarihi geçtiğinde etkinliği zayıflar. Bu durum tedavinin yetersiz kalmasına, hastalığın ilerlemesine ve hayati risklerin doğmasına yol açar. Bu nedenle son kullanma tarihi geçmiş ilaçların kullanılması kesinlikle doğru değildir.”

“Çöpe atmak tehlikeli, eczanede tutmak yasak”
İlaçların kimyasal maddeler oldukları için evsel atıklarla veya kanalizasyon yoluyla şebeke sularına karışma ihtimalleri olduğunu hatırlatan Öğrünç, bu sebeple ilaçların kesinlikle çöpe veya lavaboya atılmaması gerektiğini söyledi.
Atık ilaçları eczanelerin teslim alma zorunluluğu olmadığını dile getiren Öğrünç, kullanılmış veya tarihi geçmiş ilaçları eczanede bulundurmanın risk teşkil ettiğini açıkladı. Öğrünç, suistimal ihtimaline karşı Sağlık Bakanlığı’nın eczanelerde son kullanma tarihi geçmiş veya açılmış ilaçların tutulmasını istemediğini anlattı.
“Atık ilaçlarda tek çözüm imha”
İlaçların hiçbir şekilde geri dönüşümünün yapılmadığını ve imha yöntemiyle yok edildiğini ifade eden Öğrünç, eczane stoklarında yer alan ve son kullanma tarihi dolan ilaçların Eczacı Odası’nın merkezi atık ilaç sistemine bildirildiğini hemen ardından da teslim edildiğini aktardı. Özellikle İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından sıkı denetime tabi tutulan yeşil ve kırmızı reçeteli ilaçların imha sürecinin kritik olduğunu anlatan Öğrünç, bu ilaçların stok giriş ve çıkışlarının adet bazında takip edildiğini belirtti.
